Muhtemelen
Türkiye, Suudi Arabistan’ın merkezde durduğu, hızla biçimlenen “Müslüman NATO”
çatısı altında Somaliland’a karşı gerçekleştirilecek harekât için bir hazırlık
yürütüyor. Bu hazırlık dâhilinde bölgeye F-16 konuşlandırıyor.
Middle
East Eye sitesi, Türkiye’nin Mogadişu’ya üç F-16 konuşlandırmasında amacın,
“Türklerin enerji ve uzay limanı yatırımlarını korumak olduğunu” söylüyor.
Ayrıca, İsrail’in Somaliland’ı tanımasına rağmen, Somali’nin toprak bütünlüğünü
yeniden teyit eden ve terörle mücadelede ona destek sözü veren bir Türk
yetkilisinin açıklamasına atıfta bulunan site, Türkiye’nin bu tür görevlerde
daha büyük bir rol oynamayı planladığı iddiasını dile getiriyor. Haberde ayrıca,
Türkiye’nin Mogadişu’da zaten silahlı insansız hava araçları ve saldırı
helikopterlerine sahip olduğundan bahsediliyor.
Ardından
makale okurlara, “Türkiye’nin artık Mogadişu’da büyük bir askeri üsse sahip
olduğunu, Türk şirketlerinin şehrin havaalanını ve limanını yönettiğini”
hatırlatan ifadelerle son buluyor.
Ankara
ayrıca, Somali ordusunun yaklaşık üçte birine denk düşen binlerce Somali
askerini hem Türkiye’de hem de Mogadişu’daki Turksom olarak bilinen üssünde
eğitti. Bunun yanında, Türkiye’nin 2024 yazında imzalanan, kendi lehine olan
anlaşma uyarınca, Somali’nin açık denizden çıkarttığı petrol ve doğalgazdan
elde edilecek gelirin yüzde 90’ını alacağını belirtmek gerekiyor.
Tüm
bu gerçekler, Somali’nin fiilen bir Türk himayesi altına girdiğini, bunun da
İsrail’in Somaliland’ı tanımasının ardından, Türkiye ile İsrail arasındaki
rekabeti daha da kızıştırdığını güçlü bir şekilde ortaya koyuyor. Bazıları,
Türkiye’nin Gazze Savaşı boyunca Azerbaycan petrolünün İsrail’e kendi
topraklarından geçmesine izin vermeye devam etmesi sebebiyle, bu tarz bir
rekabetin varlığını inkâr ediyorlar. Oysa bu, Rusya’nın hâlâ NATO’daki Avrupa
üyelerine petrol ve doğalgaz sattığı için Rusya ve NATO’nun rakip olmadığını
iddia etmek kadar samimiyetsiz bir yaklaşım.
Bu
önemli detayı açıklığa kavuşturduktan sonra, şunu söyleyebiliriz: Türkiye,
muhtemelen Ankara’nın Mogadişu ile yaptığı anlaşma sonrasında kendi malı olarak
gördüğü petrolün ve gazın çıkartıldığı İsrail yanlısı Somaliland’a karşı yürüttüğü
askeri harekât hazırlıklarının parçası olarak, Mogadişu'ya F-16 konuşlandırdı.
Herhangi
bir yanlış anlaşılmayı önlemek için şunu belirtmek gerek: bu türden bir harekât,
yakında gerçekleşmeyebilir, ille gerçekleşecek de değil. Ancak gene de geçen ay
“Yeni Oluşan ‘Müslüman NATO’ Yakında Somaliland’ı Hedef Alabilir” başlığı
altında yaptığımız değerlendirmede dile getirdiğimiz üzere, ortada böylesi bir
ihtimal mevcut.
Özetle,
Türkiye’nin Somali ile ittifakı, Suudi Arabistan’ın Somali ve Mısır ile planladığı
ittifakla ve geçen Eylül ayında Türkiye ile müttefik olan, geçen yıl Somali ile
kendi güvenlik anlaşmasını imzalayan Pakistan ile yapılan ittifakla
birleşebilir ve bu ittifak, Somaliland karşıtı bir yapıya evrilebilir.
Beş
ülkenin tamamı da çeşitli nedenlerle İsrail ile ters düşmektedir. Dolayısıyla,
Somaliland’ı yeniden ele geçirmesine yardım eden beş ülke, bu türden araçlarla,
Yahudi Devleti’ne sembolik bir darbe indirmek konusunda ortak bir siyasi çıkara
sahiptir.
ABD,
olan bitenin farkında, Trump, Somali ve halkı ile ilgili sert açıklamalar
yapmış olsa da, Somali, halen daha onun en önemli terörle mücadele ortağı.
Ancak ABD, Somaliland karşısında oluşan bu yeni ittifaka ve Türkiye’nin Somali’ye
F-16 konuşlandırmasına henüz bir tepki vermedi. Bu, (en azından şimdilik) zımni
bir onayın delili.
Söz
konusu karşıtlığın “Müslüman NATO” ile denize kıyısı olmayan Etiyopya’yı
güvenlikle ilgili bir açmaza sürükleme ihtimali mevcut. Etiyopya lideri,
ülkesinin denize erişim için Cibuti’ye olan bağımlılığından kurtulmak için
kaynaklarını çeşitlendirmek istiyor.
Suudi
Arabistan ve Mısır ile yaptığı son liman anlaşmaları göz önüne alındığında, Cibuti,
bu bloğun bir parçası olarak görülebilir. Eritre ve Sudan, zaten Mısır ile müttefik.
Mısır, Somali’de terörle mücadele bahanesiyle asker bulunduruyor.
Sonuç
olarak, Somaliland’a karşı bölgesel bir ittifak kuruluyor. Türkiye’nin fiilen
himayesinde olan Somali’nin Somaliland’ı yeniden ele geçirmesi durumunda, bu
bloki Etiyopya’nın denize açılan tek alternatif yolunu kontrol altına alabilir.
Bu durum gerçekleşirse, sonrasında Etiyopya’yı da kontrol altına alabilir.
Andrev Koribko
9 Şubat 2026
Kaynak
0 Yorum:
Yorum Gönder