01 Mayıs 2026

TKP’nin 1 Mayıs 1933 Tarihli Bildirisi


Türkiye’nin İşçi, Köylü ve Fakir Halk Kitlelerine

 

Yoldaşlar,

Bir Mayıs, amelelerin beynelmilel mücadele günüdür. Bugün bütün dünya ameleleri, köy ve şehirlerin emekçi kitleleri, kendi sınıfi istekleri uğrunda, burjuvaların, zenginlerin soyguncu hâkimiyetlerine karşı nümayişler yaparlar, müşterek inkılapçı mücadeleyi arttırırlar.

İktisadi buhran, dört seneden beri tekmil kapitalist memleketlerde bütün şiddetiyle hüküm sürüyor. İşsizlik mütemadiyen artıyor, fabrikalar kapanıyor, istihsal (üretim) azaltılıyor.

Kemalist burjuvazi, Türkiye emekçilerinin kanını daha iyi emmek için memleketin siyasi istiklâlini de emperyalistlere peşkeş çekmek yolunda ilerliyor.

Sözde halkçı, hakikatte halk düşmanı olan kemalist hükümeti, buhranın bütün ağırlığını emeğiyle geçinen amelelerin, fakir köylülerin, küçük memurun, hizmetlilerin ve esnafın sırtına yüklüyor. Bir taraftan Türkiye’de sınıflar ve sınıf mücadelesi olmadığını iddia eden Kemalistler, diğer taraftan emekçi kitlelerinin yevmiye ve maaşlarını indiriyorlar, iş gününü uzatıyorlar. Yüz binlerce emekçi köylünün varını yoğunu vergilerle, ziraat borsaları ile murabaha ve faizciler eliyle yağma ediyorlar. Buhran, kazanç, muvazene vergileri namı altında, dolambaçlı yollarla da memleketin amele ve emekçi köylülerini soyarak, fabrikacılara, tüccarlara prim namı altında bahşişler veriyorlar.

Patronlar, çeşit çeşit teşkilâtlarıyla Türkiye’nin emekçilerini soymak için çalışıyorlar. Amelelerin ise kendi sınıf teşkilatlarını kurmak, haklarını müdafaa etmek için teşkilatlanmasına meydan vermiyorlar. Amele sınıfının şuurunun artmasına mani olmak, inkılâpçı mücadelesini kırmak için şuurlu inkılâpçı ameleleri, komünistleri zindanlara atıyorlar. Bin bir türlü işkence yapıyorlar. Sudan bahanelerle haklarını müdafaa eden yüzlerce ameleyi tevkif ediyorlar, dövüyorlar. Burjuva hafiyeliğini ve ispiyonculuğunu en küçük fabrikalara kadar sokuyorlar. “Halkçı hükümet” halka en basit haklarını bile vermiyor.

Cihan sermayedarlığı, mezarına yaklaştı. Yalnız cihan proletaryasının öz vatanında, Sovyetler İttihadı’nda ameleler buhran, işsizlik açlık nedir bilmiyorlar. Dev adımlarıyla Sosyalizmi kuruyorlar.

Türkiye amele ve köylüleri için hakiki kurtuluş, kemalist burjuva hâkimiyetinin yerine Amele-Köylü hükümeti kurulduğu vakit mümkün olacaktır.

Yoldaşlar,

Amele sınıfının burjuvaziye karşı bu beynelmilel mücadele gününde Türkiye Komünist Fırkası, sizleri kemalist burjuvaziye karşı mücadeleye çağırıyor. Bir Mayıs’ta fabrikalarınızı terkederek, sokaklarda, meydanlarda nümayişler yapınız. Burjuvazinin bütün mukavemetine ve terörüne rağmen bir Mayıs komiteleri kurunuz. Polislerin ameleleri tevkif etmesine müsaade etmeyiniz, tevkif ederlerse yerlerine aranızdan başkalarını seçiniz.

Türkiye amele sınıfının ve emekçi halk kütlelerinin bugünkü günlük ve siyasî istekleri için mücadele ediniz. Bu mücadele, ekmek hayat ve kurtuluş mücadelesidir.

Bir Mayıs’ta İsteklerimiz:

1. Yevmiyelerin insanca yaşamağa yetecek dereceye çıkarılması, küçük memurların, müstahdeminin maaşlarının çoğaltılması.

2. Buhran, kazanç, muvazene ve diger vergilerin yalnız fabrikacı, zengin toprak sahibi ve tüccarlardan alınması.

3. Kadın, erkek, genç, ihtiyar farkı gözetilmeden, müsavi (eşit) işe müsavi ücret verilmesi.

4. Sekiz saatlik iş gününü kabul eden iş kanununun derhal çıkarılması, çocuk işinin yasaklanması, gençlerin ağır işlerde çalıştırılmaması.

5. İşsizlere devlet kasasından yardım, Osmanlı borçları diye emperyalistlere verilen paraların işsiz amelelere tahsis edilmesi.

6. Bütün dünyada amelelerin en tabii hakkı olan grev hakkının bizde de tanınması.

7. Gündelikler kesilmemek şartıyle patronlar ve devlet hesabına hastalık, ihtiyarlık, kazalara karşı içtimai sigorta teşkili.

8. Fakir, orta halli köylülerin murabahacılara, ağalara, bankalara olan bütün borçlarının yok edilmesi.

9. Devlet, evkaf, büyük çiftlik sahibi derebeyi arazisinin, topraksız köylülere parasız olarak verilmesi.

10. Vergi ve borç yüzünden köylülerin hapsedilmemesi, mallarının satılmaması, emekçi köylülere parasız tohum, alet, hayvan verilmesi.

11. Amele ve köylüler için serbest neşriyat, serbest içtima, serbest cemiyet teşkili hakkı.

12. Soyulan emekçi kitlelerinin hakkını müdafaa ettikleri için kemalist zindanlarına atılan yüzlerce inkılâpçı amele ve komünistin derhal serbest bırakılması.

Yaşasın amele-köylü hükümeti,

Yaşasın Türkiye Komünist Fırkası,

Yaşasın cihan inkılâbının erkânı harbiyesi Komintern,

Yaşasın yaklaşan cihan inkılabı,

Kahrolsun kemalist burjuva diktatörlüğü.

* Amele yoldaş, okuduktan sonra atma, yırtma. Başkasına ver.

Türkiye Komünist Fırkası Merkezi Komitesi
1 Mayıs 1933