Avrupamerkezci Vesayeti Aşmak

Giriş

Felsefe, siyaset ve jeopolitik yönelim arasındaki ilişki, dünyayı yalnızca yorumlamakla kalmayıp değiştirmeyi hedefleyen her devrimci teori için temel bir mücadele alanıdır.

Felsefi derinlik ve siyaset-jeopolitika düzleminde doğruda durma meselesi birbirinden ayrıştırılamaz. Bunlar, iletişim halinde olması gereken alanlardır. Aksini düşünmek, bilhassa Küresel Güney’in çetin koşullarında yaşayıp teori üreten ve mücadele eden Marksist-Leninistleri bir güçlükle yüzleştirecek, onları tuzağa düşürecektir.

Öne sürüldüğü gibi, “çok vasat ve sığ bir düşünür” olup doğru bir anti-emperyalist pozisyona sahip olunabileceği, “alabildiğine derinlikli bir düşünür”ünse Avrupamerkezci ve emperyalizm yanlısı siyaseti savunabileceği varsayımı, teoriyi pratikten, kavrayış derinliğini dönüştürücü eylemden kopartır.

Tarihsel düzlemde zulümle yüzleşmiş, devrimci Küresel Güney’in bakış açısını kuşanan bu makale, bu türden bir ayrışmaya karşı çıkmaktadır. Bu görüşe göre, belirtilen kopukluk, burjuva düşünce tarihi içinde mevcut olsa da (Heidegger örneği, bu ihanetin çarpıcı bir anıtı olarak karşımızda durmaktadır), bunu organik veya gerekli bir koşul olarak kabul etmek, emperyalist hegemonyanın en üst düzeyde düşünsel ve pratik titizliği talep ettiği momentte kendimizi teori düzleminde silahsızlandırmak anlamına gelir.

Bizim için felsefe, ne soyut bir tefekkür konusu ne de tarafsız ve soyut bir kavramsal araç setidir. Marx, Lenin ve Mao’nun somutlaştırdığı gibi felsefe, sınıf mücadelesinin teorik cephesidir. Tüm sınıfsal içeriğini, Avrupamerkezci önyargıları ve medeniyete ait kör noktaları açığa çıkartacak acımasız bir diyalektik eleştirinin örsünde dövülmesi, tercih edilmesi ve kullanılması gereken bir silahtır.

Görevimiz, Batı külliyatını ve binlerce yıllık geçmişe sahip geleneklerimizi pasif bir saygıyla karşılamak değil, Aufhebung’un (içerip aşmanın) aktif, eleştirel ve sentezleyici ruhuyla ele almak, felsefeyi kendi bakış açımızdan geri kazanmak, derinleştirmek ve bir silah haline getirmek, külliyatı ve gelenekleri sosyalist moderniteyi ve tam dekolonizasyonu hedefleyen devrimci projemize dâhil etmektir.

I. Felsefi Derinlik ve Devrimci Duruşun Ayrılmaz Birliği:
Ayrıştırma Fetişine Karşı

Derin felsefe ve doğru siyasetin radikal bir şekilde birbirinden ayrılabileceği önermesini kabul etmek, burjuva idealizmine kritik bir alan tanımaktır. Bu, “derin düşünce” alanının, sınıf mücadelesinin, emperyalizmin ve sömürgeci boyunduruğun maddi karmaşasının üstünde, soyut bir alanda işlediğini örtük olarak kabul eder. Tarihsel materyalizmin kırmaya çalıştığı yanılsama, tam da budur.

Heidegger veya muhtelif Frankfurt Okulu düşünürlerinin sundukları örnekler, organik bir ayrımın kanıtı değildir, bilâkis, görünürdeki derinliği ne olursa olsun, tüm felsefenin sınıfsal niteliğinin ve jeopolitik konumlanmasının bariz kanıtlarıdır. Burjuva yabancılaşmasının veya teknolojik modernliğin belirli yönlerini incelemede sıklıkla gerçek olan derinlikleri, emperyalist metropolün ufukları içinde hapsolmuş kalır ve sömürgeleştirilmiş, proleterleştirilmiş kesimlerin ve küresel olarak sömürülenlerin bakış açısına diyalektik sıçramayı başaramaz. Dolayısıyla, onların “derinliği” esasen kısmi bir derinliktir; mağarayı titizlikle araştıran ama dışarıdaki güneşi görmezden gelen veya daha da kötüsü, mağara sakinlerini bağlayan zincirleri rasyonelleştiren bir derinliktir.

Buna karşılık, doğru bir anti-emperyalist konuma sahip “sığ” bir düşünürse sezgisel olarak veya edinilmiş deneyimler yoluyla, “derin” felsefecinin gizemli hale getirdiği çağımızın temel bir gerçeğini kavrar: emperyalizmin temel çelişkisi. Ancak bu sezgiyi sığ yüzeyde bırakmak, derin bir stratejik zafiyettir. Derin, sistematik, felsefi bir temele sahip olmadan alınan doğru politik konumlar, dogmatik, esnemeyen, iç edilmeye, düşmanın malı olmaya veya teorik aşınmaya karşı savunmasız hale gelme riski taşır. Bu tür konumlar, karmaşık, değişen gerçekliklerde yol alacak, ideolojik planda etkili bir mevzi savaşı yürütecek, açıklayıcı güce sahip değillerdir.

Marx, Lenin ve Mao, felsefeyi fetişleştirmediler, onu gerçekten kopuk bir şeymiş gibi ele almadılar. Marx’ın Epikür’le ilgili doktora tezi, Hegel ile ömür boyu süren ilişkisi ve Proudhon, Feuerbach ve Genç Hegelcilere yönelik eleştirileri, malumatfuruş birinin hobileri değildi. Bunlar, mistik kabuktan rasyonel özü çıkarmak, diyalektiği sermayenin analizi için bir silah haline getirmek için yapılan cerrahi işlemlerdi.

Lenin’in Birinci Dünya Savaşı felâketi sırasında İsviçre’de sürgünde Hegel okuması, bunun sonucunda ortaya çıkan Felsefe Defterleri eseri, akademik bir geri çekilme değildi. Bu, İkinci Enternasyonal’in eşi benzeri görülmemiş çöküşünü ve sunduğu devrimci fırsatı anlayacak diyalektik anlayışı derinleştirmek için ortaya konulmuş bir çabaydı. “Devrimci teori olmadan devrimci hareket olamaz” diyen Lenin, bu teorinin felsefi olarak sağlam olması gerektiğini düşünüyordu.

Mao’nun Pratik Üzerine ve Çelişki Üzerine adlı eserleri, soyut felsefi incelemeler değildi. Bunlar, Çin devriminin somut pratiğinden doğan, Parti içindeki dogmatik (“mekanik materyalist”) ve öznelci (“idealist”) hataları düzeltmeyi amaçlayan, felsefi derinliğe sahip incelemelerdi. Diyalektik ve eleştirel bir yaklaşıma sahipti, bu yaklaşımsa burjuva felsefesini açgözlülükle incelemek, ancak onu sınıf analizi ve devrimci pratiğin acımasız süzgecinden geçirmekle ilgiliydi. Bu süzgeç olmadan inceleme, teorik kirlenme riskini göze almaktı. Kirlenme korkusuyla derinlemesine incelemeyi reddetmek, teorik yoksulluğu ve siyasi kırılganlığı garanti altına almaktı.

Derinlik ve doğruda durmanın birliği, kendiliğinden oluşmaz. Bu, amansız eleştiri ve sentez yoluyla elde edilen mücadeleci bir birliktir.

II. Fikirler Savaşında Teorik Cephe Olarak Felsefe:
Marksist-Leninist Diyalektik Yöntem

Marksist-Leninist gelenek, felsefeyi “teorideki sınıf savaşı” olarak anlar. Bu, tumturaklı bir mecaz değil, materyalist bir aksiyomdur. Fikirlerin savaş alanı, kibar atışmaların yapıldığı bir salon değil, hegemonyanın güvence altına alındığı veya sorgulandığı, mevcut düzenin meşruiyetinin güçlendirildiği veya zayıflatıldığı bir alandır.

Her felsefi sistem, her büyük anlatı, her epistemolojik çerçeve, genellikle şifreli biçimde, belirli sınıfsal çıkarların ve jeopolitik projelerin izlerini taşır. Bu nedenle, devrimci aydının iki görevi vardır:

1. Düşmanın alanını anlamak ve kullanışlı silahlarını ele geçirmek için bu fikirlerle etkileşime girmek;

2. Aynı zamanda onları açığa çıkarmak, toplumsal işlevlerini ortaya koyan diyalektik bir eleştiri sunmak.

Batı’daki muhtelif Marksist ve Troçkist eğilimlerin “Reel Sosyalizm”i toptan ve soyut bir şekilde reddetmesi, açığa çıkarılması gereken bir fikrin en önemli örneğidir. “Saf” sosyalizm veya hümanist ideallerin savunması olarak sunulan bu eleştiri, nesnel olarak, emperyalist kuşatma ve istikrarsızlaştırmaya ideolojik düzeyde yardım eder. “Bürokrasi” ve “yozlaşma” derinlemesine eleştirilir. Ama bu eleştiri, sürekli işgal, sabotaj ve abluka tehdidi altında olan çevre ve yarı-çevre ülkelerin sosyalizmi inşa ettikleri somut, kuşatma altındaki, yaralı maddi gerçekliklerinden kopuktur. Bu kopukluk, bize eleştiriyi yapanların Küresel Güney’in her yanından kan akan, çetin ve doğrusal ilerlemeyen tarihsel dönüşüm süreci yerine, kafalarında idealize ettikleri belirli bir model üzerinden bakan, bu anlamda, Avrupamerkezci önyargılarla malul olan kişiler olduklarını söyler.

Bu maskenin indirilmesi, salt bir yadsıma pratiği değildir. Bu, diyalektik bir Aufhebung’dur: gerici sınıfsal içeriği aşmak ve korumak, yadsırken makul görüşleri daha yüksek, daha somut bir senteze taşımak ve dâhil etmektir.

Marx, Hegel’i eleştirdiğinde diyalektiği bir kenara atmadı; onu idealist gizeminden kurtardı ve materyalist bir temele oturttu. Lenin, ampirik eleştiriyi eleştirdiğinde, öznel idealizme karşı nesnel devrimci bilgi ihtimalini savunuyordu. Mao, ÇKP içindeki dogmatik Marksizmi eleştirdiğinde, doktrinin canlı, uyarlanabilir ruhu için ölü, biçimci kabuğuna karşı savaşıyordu. Kullanmamız gereken acımasız diyalektik eleştiri budur.

Heidegger’le Dasein ve “Varlığın kayıtsızlığı” analizine hayran kalmak değil, şu soruyu sormak için ilişki kurmak gerekir: Kendisi, ırkçı emperyalizm ve sömürgeci genişleme çabasının ürettiği bir proje olarak Nazi projesine sunduğu aktif destekle bu varlığa dair derin sorgusunu nasıl ilişkilendiriyordu? Onca derinliğine rağmen inşa ettiği felsefi yapı kendisini bu türden bir barbarlıkla nasıl uyumlu hale getirebildi?

Maskenin indirilmesi, özündeki gerici siyasi ontolojiyi açığa çıkartıyor. Biz, felsefeyle bu alandan takdir toplamak için ilgilenmiyoruz, onu kurtuluş savaşında kullanılacak stratejik akıl olarak ele alıyoruz.

III. Felsefenin Kendi Zamanına Ait Düşüncelerde Kavranışı:
Küresel Güney’in Düşüncesinin Tarihsel Özgüllüğü

Hegel’in “felsefenin düşüncelerde kavranan kendi zamanı var” sözü, felsefiyle ilişkiyi sömürgecilikten arındırmanın en önemli tarihsel-materyalist anahtarını sunar. Felsefe, zamansız, mekânsız, soyut genelliklerin peşinde koşmak değildir. Bunu diyen görüşün kendisi de belirli bir tarihsel deneyimin Avrupamerkezli olarak genele teşmil edilmesidir.

Aslında felsefe, bir dönemin özgül tarihsel, kültürel ve toplumsal çelişkilerinin en yoğun, kavramsal ifadesidir. Küresel Güney’in bakış açısından bu, öncelikle Yunanlılardan postmoderniteye kadar “Batı Felsefesi”nin büyük anlatısının, Avrupa’ya ait zamanın felsefi kavranışı olduğunu kabul etmek anlamına gelir: içteki sınıf dinamikleri, Rönesans, Aydınlanma gibi burjuva devrimleri, emperyal fetih, kapitalist modernite ve ardından gelen krizler. Evrensellik ve genellik iddiaları, küresel emperyal egemenliğinin ideolojik bir sonucudur. Onu evrensel olarak incelemek, bilinçsizce fatihin bakış açısını benimsemektir. Bu nedenle, yaklaşımımız bu konumlandırma eylemiyle başlamalıdır: Hegel’i insan düşüncesinin zirvesi değil, modernleşen, burjuva ve hâlâ yükselişte olan Avrupa ulus devletinin felsefi kavrayışı olarak okumak gerekmektedir. Örneğin, efendi-köle diyalektiği, sömürgeleştirilmiş kölenin bakış açısından okunduğunda, alabildiğine farklı ve daha somut bir anlayış üretir.

Öyleyse bizim için felsefe, düşüncedeki kendi zamanımızı kavramak olmalıdır. Zamanımız, ertelenmiş modernliğin, birleşik ve eşitsiz gelişmenin, sömürge sınırlarının kalıcı izlerinin, sömürücü ekonomilerin, ulusal kurtuluş mücadelelerinin, egemenliğin acı verici inşasının ve kapitalist çekirdeğin ekolojik ve toplumsal tahribatını tekrarlamayan, alternatif, sosyalist bir modernlik arayışının zamanıdır.

Küresel Güney’in bir Marksist-Leninisti, Marx, Lenin veya Mao’yu yorumlamakla yetinemez. Bize düşen görev, kendi tarihsel olarak özgün koşullarımızın Marx’ı, Lenin’i veya Mao’su olmaktır. Bu, onların yöntemini, yaşayan, diyalektik, materyalist yöntemi somut gerçekliklerimizin somut analizine uygulamak demektir: Afrika’daki neo-sömürgeci yapılar, Latin Amerika’daki bağımlılık mirası, Asya’daki medeniyet-devlet canlandırma projeleri ve toplumlarımızdaki sınıf, ulus, din ve etnik kökenin karmaşık etkileşimi uygulama alanlarıdır.

Evrenselleşeceksek, Batı kategorilerini taklit ederek değil, özgünlüklerimizin somut analiziyle evrenselleşeceğiz. Böylelikle dünyada devam eden sınıf mücadelesinin enternasyonalist anlayışına katkıda bulunuruz. Bu anlayışta, enternasyonalizm, tekbiçimlilik değil, “tarihsel olarak özgün olan kesretteki sosyalist vahdettir.”

IV. Çifte Çatışma: Batıyı Eleştirmek, Yerli Halkı Geri Kazanmak

Marksizm-Leninizmi kendi medeniyet bağlamımıza uyarlamak, iki yönlü ve eş zamanlı bir yaklaşıma ihtiyaç duyan, felsefi açıdan alabildiğine derinlikli bir iştir. Bir yandan, klasik temellerinden çağdaş Avrasya veya gerici modernist uzantılarına (örneğin Dugin’e) dek Batı felsefi gelenekleriyle eleştirel diyalogu sürdürmeli ve derinleştirmeliyiz. Bu eleştiri, bir şeytan çıkarma değil, stratejik bir ayıklama işlemidir. Diyalektik olarak yeniden şekillendirilebilecek kavramsal araçları belirlemeliyiz: örneğin, bağımlılık teorisinin veya dünya sistemleri analizinin bazı yönleri, ki bunlar da Avrupamerkezcilikten kopan, Küresel Güney ve Batı’da geliştirilmiş eleştirel ve radikal düşüncenin ürünleridir. Ayrıca, faşist akımların benimsediği Niçeci güç isteminden, bazı biçimlerinde kolektif devrimci projelerin ve kurtuluş meta-anlatıların köküne kibrit suyu döken postmodern şüpheciliğe kadar, neo-emperyalizm veya gerici parçacılık için düşünsel yakıt sağlayan felsefelerle doğrudan yüzleşmeliyiz.

Bir de epey ihmal edilmiş bir cephe olarak, kendi felsefi ve kozmolojik geleneklerimizle derin, eleştirel ve diyalektik bir etkileşime girmeliyiz: Afrika’daki topluluğa aidiyete ve birbirimize bağlı olduğumuza dair görüşleriyle Ubuntu felsefesi, Lokayata’dan Advaita’ya uzanan Hint felsefesinin karmaşık materyalist ve idealist akımları, Konfüçyüsçü devlet yönetimi, Taoist diyalektik ve legalist gerçekçiliğin zengin Çin gelenekleri, Kolomb öncesi Amerika’nın sofistike kozmolojik sistemleri, İslam medeniyetinin akıl, vahiy ve adaletle meşgul olan felsefi boyutları incelenmeyi beklemektedir.

Bu etkileşim, yerelci bir dönüş veya romantik bir geri kazanma çabası değildir. Bu, hem sosyalist amaçlarda makes bulan ilerici, toplulukçu ve diyalektik unsurları hem de aşılması gereken feodal, hiyerarşik veya metafizik yönleri belirleyen titiz, materyalist bir eleştiridir.

Perulu Marksist Jose Carlos Mariategui’nin savunduğu gibi, Latin Amerika’daki sosyalizm, Avrupa’nın bilimsel sosyalizmi ve And Dağları’nın yerli halklarına ait geleneklerden beslenen, bir kopya veya taklit değil, “kahramanca bir yaratım” olmalıdır. Bu sentez, Marksist geleneği zenginleştirerek, onu Avrupa’daki özgün tarihsel kökenlerinin ötesine taşıyor, halklarımızın kültürel ve felsefi dillerinde konuşmasına, tarihsel hafızamızda ve ahlaki evrenimizde kök salmasına imkân sağlıyor. Bu, Marksizmi insanlığın tüm felsefi topraklarında köklerini derinleştirerek, gerçekten evrensel hale getirme sürecidir.

V. Sosyalist Modernite için Teorik Bir Silah Olarak Marksizm-Leninizm

Sonuç olarak; Küresel Güney için Marksizm-Leninizm, yorumlanacak akademik bir felsefe değil, topyekûn dönüşüm için teorik bir silahtır. Amacı somuttur: ulusal kurtuluş ve tam siyasi-ekonomik egemenlik yoluyla sömürgecilikten kurtulma projesinin tamamlanması; yoksulluk ve bağımlılığın üstesinden gelmek için üretim güçlerinin geliştirilmesi; müşterek refahı, onuru ve kültürel gelişmeyi güvence altına alan sosyalist bir toplumun inşası; ve emperyalizme karşı uluslararası dayanışmanın güçlendirilmesi.

Bu topyekûn savaşta, felsefi silahlarımızı akıllıca seçmeli ve şekillendirmeliyiz. Çeşitli felsefi geleneklerle, Heidegger'in bilgili akademisyenleri veya Upanişadların uzman yorumcuları olmak için değil, kendi teorik cephaneliğimizi zenginleştirmek için ilgileniyoruz.

Geç burjuva öznelliğinin ve krizinin ideolojik temellerini daha iyi anlamak ve kendi karşı argümanlarımızı keskinleştirmek için Niçeci perspektivizmi veya Haydegerci fenomenolojiyi inceliyoruz. Ekolojik sosyalizm ve bireycilik karşıtı toplumsal örgütlenme için kavramsal kaynaklar bulmak amacıyla kâinata ve dünyaya dair, kendimize ait, bize has görüşleri inceliyoruz.

Bu, liberal geleneğin kölelik ve sömürgecilikle olan suç ortaklığını titizlikle ortaya koyan Domenico Losurdo ve dışlananların bakış açısından bir “Kurtuluş Felsefesi” inşa eden Enrique Dussel gibi eleştirel devlerin ruhudur. Onlar, dünyanın felsefi cephaneliklerini yağmalayan, her silahı diyalektik materyalist eleştirinin ve kurtuluşun acil ihtiyaçlarının stres testine tabi tutan, Küresel Güney’in ilgili, taraf tutan, gerçekle ilişkisini kopartmamış aydınını örnekliyorlar.

Amacımız, tarihsel olarak bize has olan, boynumuza geçirilmiş boyunduruktan kurtulmaktır. Bu nedenle, felsefi pratiğimiz stratejik bir sentezdir. Bu sentez, hem küresel baskı yapılarının hem de yerel direniş ve bilgelik rezervlerinin mümkün olan en derin anlayışıyla donanmış, kendi zamanımızın ve yerimizin Marx’ı, Engels’i, Lenin’i ve Mao’su olmaya, tüm bunları gözünü budaktan ayırmayan sosyalist gelecek arayışına vakfetmeye ihtiyaç duyuyor.

Sonuç

Küresel Güney’den baktığımızda şunu söyleyebiliriz: derin felsefe ile doğru anti-emperyalist politikanın kolayca birbirinden ayrılabileceği önermesi, teorik kayıtsızlığa verilmiş tehlikeli bir tavizdir. Bu yaklaşım, politik bir davaya bağlı ancak teorik olarak silahsız, emperyalizmin sofistike ideolojik saldırılarını anlayamayan veya kendi toplumlarının karmaşık felsefi alanında yol alamayan bir devrimciler kuşağı yetiştirme riskini taşır. Bu yanlış ikiliği, hatalı ayrıştırma işlemini reddediyoruz.

Teori ve pratiğin, derinlik ve yönelimin mücadeleci birliğinde ısrar ediyoruz. Yolumuz, geleneğimizin ustaları tarafından çizilen zorlu, diyalektik yoldur: Batılı veya yerli olsun, var olan her şeyin acımasız bir eleştirisi ki bu, felsefenin kendisinin de acımasız bir eleştirisini içerir.

Tüm düşünceyle, tarihsel konuma sahip, belirli bir sınıfa bağlı, jeopolitika yeri olan olgular olarak ilgileniyoruz. İmparatorluğa veya kurtuluşa hizmet eden yanlarını açığa çıkartmak için üzerindeki perdeyi yırtıp atıyoruz. Sunduğu görüşleri daha yüksek, daha güçlü bir devrimci teori için sentezliyoruz.

Bizim için felsefe, fikirler savaşının öncüsüdür. Bizim elimizde Marksizm-Leninizm, eleştirel yaklaşımla sürekli bileylenen, çeşitli medeniyet deneyimlerimizin ateşinde sürekli yeniden şekillendirilen, sonsuza dek emperyalizmin kalbine saplanan bir kılıç, egemen bir sosyalist modernitenin inşası için bir çekiçtir. Tam özgürlük için verdiğimiz uzun soluklu mücadelede bu kapsamlı tez, yöntem ve sarsılmaz bağlılığımızla hareket ediyoruz.

Bişarat Abbasi
12 Ocak 2026
Kaynak

Yazının Tamamı

Batı Solunun Vahim Hali

Batı ve Avrupa solunun durumu vahim. Özellikle insanların güçlü olmasına çok ihtiyaç duyduğu bir dönemde, bunun neden böyle olduğunu anlamak için ben burada yedi hususa değineceğim.

1. Sol, kimilerinin “liberal sistemin sistemik krizi ve Batı’nın gerilemesi” olarak adlandırdığı durumdan istifade edemiyor. Soldaki gerilemenin nedeni, Gramsci’nin dile getirdiği mekanizmalar değil. Gramsci’nin, Lenin’in uyumlu sınıflar arasındaki hegemonya kavramını, karşıt sınıflar arasındaki ideolojik ilişkiyi teorize etmek için kullanması, her daim sorunluydu. Aksine, bu ideolojik ilişkiyi bir mücadele olarak anlamamız gerekiyor.

2. İdeolojik mücadele, solun çok uzun zaman önce, Sovyetler Birliği’nin sonundan yaklaşık bir yüzyıl önce, havlu attığı bir mücadeledir. Bu havlu, birçok insan için önemli bir dönüm noktasıdır.

a. İlk olarak, emperyalizmin nesnel çekim gücü, işçi sınıfı partilerini Birinci Dünya Savaşı’nı önceleyen yıllarda kendi ulusal kapitalizmleriyle “silah karşılığında refah” temelinde uzlaşmalarına, emperyalizme destek karşılığında reform yoluna girmeye yöneltmiştir. Bu durum, savaş patlak verdiğinde ortaya çıkan rezil ihanetlerini açıklamaktadır.

b. Bununla bağlantılı olarak, Bolşevik Devrimi ile Avrupa’daki sol, “Batı” ve “Doğu” Marksizmi birbirinden kopartıldı, böylelikle, reel sosyalizm deneyimini sol için yabancı bir şey olarak görmezden gelme eğilimi ortaya çıktı.

c. Bu iki eğilim de pratikteki düşünsel-teorik teslimiyetle bağlantılıydı. Bu, kapitalizmi meşrulaştırmaya yarayan çıkarımlarını, bırakalım Marx’ı, Ricardo’nun bile eleştirdiği politik ekonominin yerini alan neoklasik ekonominin gelişiyle başladı. Marksistler, bu neoklasik ekonomiye kapsamlı bir şekilde itiraz geliştirmek yerine, Buharin’in “teorik uzlaşma politikası” dediği yolu takip ettiler. Bu teoriyi sadece işçilerin sömürülmesini görmezden geldiği için eleştirdiler. Geri kalan kısmıyla uzlaştılar. Bu uzlaşma neticesinde Marx’ın kapitalizm analizine yönelik bir dizi yalan yanlış suçlama yöneltildi: Marx’ın “Dönüşüm problemi”ne çözüm sunmadığını, talep azlığını bir sorun olarak görmediğini, kâr oranlarının düşme eğilimi konusunda yanıldığını söylediler. Neticede Batı Marksizmi ve sözde “Marksist ekonomi”, kapitalizme dair Marksist bir anlayış değil, çelişkiden azade, son derece üretken, daha da önemlisi, emperyalizmle bağlantı kurmayan bir Şumpeterci anlayış geliştirdi.

2020’de yazdığım bir makalede dile getirdiğim üzere, New Left Review geleneği, kapitalizm ve emperyalizm arasındaki zorunlu ilişkiyi tümüyle reddederken, Monthly Review geleneği bu ilişkiyi eklektik, Marksist olmayan bir teorik aygıtla inceledi. Her iki gelenek de Marx’ın emperyalizmi kapitalizm için zorunlu kılan unsurlara dair açıklamalarını göz ardı ediyor.

Neticede Marksistler, liberalizme teslim oldular. Bu sonucu göz ardı etmemek gerek. Liberalizme teslim olan Marksistler, kapitalizmin sosyalizmden üstün olduğunu iddia etmeye başladılar. Batı’daki refahı, emperyalizme değil, kapitalizmin sözde Prometeci üretkenliğine bağlamalarına yol açtı. Marksizm, savaş sonrası dönemde hâkim solun önde gelen gücü olmaktan çıktı. Ortada Marksizm olmayınca, tekrarlanan başarısızlıklar ve hayal kırıklıkları ardından hâkim solu sola çekebilecek daha solcu bir güç de ortadan kalkmış oldu.

3. Bu başarısızlıklar ve hayal kırıklıkları, hâkim solu daha da sağa çekerek, siyasi yelpazenin solundan uzaklaştırdı. Bugün, solun tarihsel partileri, yalnızca daha sağdaki isyancı güçler tarafından tehdit edilen müesses nizamın partileridir. Bunların merkezleri ABD’de olup, İngilizce konuşulan ülkelerde ve ardından kıta Avrupa ülkelerinde güçlü karakolları bulunmaktadır. Bunlar, zaten Batı ekonomilerini sanayisizleştirip finansallaştıran ve eşitsizliği hızla artıran kırk yıllık serbestleşmenin yetmediğini söyleyen, daha da fazla serbestleşme talep eden, aykırı bir sermaye biçimini temsil etmektedir. Bu güçlere utangaç bir ifadeyle “popülist” denmiştir. Oysa gerçekte, kısa süre önce İngiltere’de yayımlanan Marksist dergi, Theory and Struggle’da [“Teori ve Mücadele”] dile getirdiğim üzere, bunlar faşisttir, yirmi birinci yüzyılda faşizmin olması gereken şeydir.

4. Bu gelişmeler, İngiltere’de artık, işçi sınıfı tabanına verdiği seçim vaatlerini yerine getirmekten çok finans piyasalarının güvenini önemseyen bir maliye bakanı ve bu tabana gerçek maddi kazanımlar vaat etmek yerine, en kötü ırkçılık biçimlerine göz yummayı tercih eden bir başbakanın olduğu bir merhaleye ulaştı.

5. Ciddi bir sol siyasetin yokluğunda, siyaset, iki sağ parti, iki sermaye partisi arasındaki çatışmanın hâkimiyeti altındadır. Aralarındaki yoğun siyasi rekabeti birileri iç savaşa benzetiyor. Nitekim, Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Avrupa'daki uluslararası siyasetin büyük tarihçisi Arno Mayer’in ifadesiyle, ben, bunun ülkeler arasında olduğu kadar ülkelerin içinde de yaşanan bir “beynelmilel iç savaş” olduğu fikrini savunuyorum.

6. “Duyarcılık”la alakalı konuları savunan, ancak emperyalizm ve savaş konusunda zayıf olan yeni güçlerin yükselişi kaçınılmazdı, zira, işçi sınıfının tarihsel partileri, kapitalizm ve emperyalizm arasındaki biçimlendirici ilişkiye dair teorik anlayışı, özgün feminist ve ırkçılık karşıtı ilkeleriyle Marksizmden vazgeçmişti. Teoriyi sunakta kurban eden sol, gerçek, kapsayıcı anti-emperyalist sosyalizmin yerine geçen “duyarcı” sosyal liberalizmin şirketlerce beslenen faaliyetine açık hale geldi.

7. Son olarak, solun sorunlarının, halkın egemen ideolojiye boyun eğmesinden kaynaklandığına değinmek gerekiyor. Bizimki gibi eşitsiz toplumlarda böyle bir boyun eğme mümkün değil. Bunun yerine, işçi sınıfının tarihsel partilerinin profesyonel orta sınıfın partileri haline geldiğini kabul etmek gerekiyor. Tekelci sermaye çağında gelişen ve özellikle sanayisizleşme çağında Batı’da yoğunlaşan bu sınıf, işçi sınıfının tarihsel partilerini ele geçirdiğinden, bazı işçiler (elbette hepsi değil) yeni faşist güçlerin cazibesine kapılmıştır. Ancak, Your Party’nin [“Sizin Partiniz”] kuruluşunun ilanıyla birlikte ona yönelik desteğin artması, Zack Polanski’nin elde ettiği halk desteği, Zohran Mamdani’nin seçilmesi veya Minneapolis’te Trump’ın gümrük muhafaza birliği ICE’ın tahribatına karşı direniş gibi örnekler de görüldüğü üzere, birçok kişi, gerçek sol alternatifler aramaya devam etmektedir. Mesele, liderlerin idealin çok gerisinde olması değil, onlara verilen muazzam desteğin halkın sol bir siyasete duyduğu açlığı ortaya koymasıdır. Bu, solun üzerine inşa etmesi gereken maddi bir temeldir. Emperyalizmin zayıflamasıyla birlikte, Batılı işçi sınıfları ile şirketler arasında “ben sana sosyal yardım yapayım sen de bana silah imal etme imkânı ver” anlaşması, o “silaha karşı refah” sözleşmesi son bulabilir. Bu da solun kendisini inşa edeceği temeli daha kapsamlı, daha köklü ve daha güçlü kılabilir.

Razika Disay
21 Şubat 2026
Kaynak

Yazının Tamamı

Sürecin Gösterdikleri

Ülkemizde ve dünyada yaşanan son süreç dikkate alındığında, solun boş bıraktığı alanı mütevazı şekilde bizim doldurmaya çalıştığımız gerçeği bir kez daha gün yüzüne çıktı. Bugüne kadar İştirakî’de yayınlanan tüm yazılarda emperyalizmin niteliği, insan ve halklar üzerindeki saldırıları gündeme getirdik, yozlaştırma ve çürütme saldırısına nasıl karşı koymamız gerektiğini tartıştık.

İki sınıfın iki ideolojisi olduğu gerçeğinden hareketle, ait olduğumuz sınıfın değer ve kültür üretmeden sömürüyle mücadele edilemeyeceği konusunda ısrar ettik. Bugün birçok sol yayının üretimlerine baktığınızda, burjuva muhalefet tarzı, Marksizm üzerine ansiklopedik tartışma, özgürlük yanılsaması bağlamında sürekli kimlik mücadelesi ve yaşam biçimcilik dışında yazıya rastlanamaz. İktisattan Marksizme ve günlük siyasete kadar sayfalar dolusu yazı ve dergi hazırlarlar. Hiçbiri de sömürü düzeninin insanı nasıl çürüttüğüne ve yaşamın anlamına dair kalem oynatmaz, söz söylemez.

Bugünün dünyasında insan çürütülüyorken, sürecin insanı inşa edilmelidir. Çapını aşan devrim iddialarıyla politik sahada suyun başını tutanların insana dair söyleyecek tek sözü yoktur. Son yaşanan olaylarda sorumluları istifaya çağıranların bugüne kadar ortaya koyduklarını çürütmüş olmalarına rağmen hiçbir özeleştiri yapmadıklarını bir kenara yazmak zorundayız. Sol, halka karşı açık davranmıyor. Açık olmak, özeleştiri sorumluluğunu yerine getirmeyi zorunlu kılar.

Hiçbir soruya yanıt vermemeleri, kendilerini dev aynalarında gördüklerinden değil, halka rağmen yanıt verecek cesarete sahip olamamalarındandır. Sansürcülük dışında bize karşı geliştirebilecek hiçbir tavırları yok. İdeolojik olarak netiz, bu netlikle gurur duyuyoruz, eksiklerimiz elbette var ama bu sol için değil, idealimize ulaşmak için eksikliklerimiz var.

Kadın satıcısına, kaldırımları işgal eden bar işletmecisine, torbacılara, sahneye yarı çıplak çıkan şarkıcıya, bir bütün olarak marjinalizme ve sapmalara, halka böcek yedirmek için uğraşanlara, aşı şirketlerine sahip çıkan solun bugün çıkıp yaşama dair söz söylemeye hakkı yoktur. Bu yokluk hâli, halkta karşılığını buluyor. Sol ile aramızda halk olarak sınıf farkı var. Sol, proleterleşmeyip küçük burjuvaya siyaset ördükçe hiçbir kazanıma imza atamayacak.

İnternetin karanlık dünyasının çocukları suça sürüklediğini iddia eden sol, ki bu iddia doğrudur, buna yönelik önlem alındığında, can simidi olarak özgürlüğe ve bireye sarılıyor. Bugün anne ve babaların çocukları üzerindeki yetkisi ve korumacılığı ellerinden alınıp otoritesi çocuklara verildiyse, bunun sorumlusu soldur.

Bir baba, çocuğunun yanlışlarının üzerine gitmekten tedbir kararı almamaktan çekindiği için gitmediğini söylüyorsa, solun talepleri çoktan karşılanmış demektir. Bu gerçeği, çevrenizdeki birçok anne babadan duyabilirsiniz. “İktidar olmak kötüdür, erkek iktidar ve iktidar erkek demektir, baba da olsa erkektir ve sapıktır” diye alanları dolduranların son yaşananlar için ağızlarını açmaları utanmazlıktır. Biz bu sapmaları eleştirdiğimizde, sürecin bu noktalara geleceğini dile getirdiğimiz için aforoz edildik.

Gösterinin dizginsiz şekilde solun iliklerine işlemesini Ekrem maskesi takan Partizancı üzerinden eleştirdiğimizde, en çirkin ifadelerle saldırıya uğradık. Emrah Cilasun tartışmaya katılıp putları yıkan İbrahim’i putlaştırıp onun putuna sarılıp bize hakaret etti. Mızrakların ucuna takılan İbrahim posteri, onu bir kez daha geçmişe terk etti.

İran, Gürcistan, Suriye tartışmalarında kitle kuyrukçuluğu yapanların emperyalizm gerçeğini kavraması mümkün değildir. İç-dış siyaset, kültür sanat, sağlık, hukuk, iktisat uzmanı geçinip her konuda bilgi satan sola “Senin bir pedagoji ve eğitim programın var mı, nasıl bir eğitim sistemi geliştiriyorsun?” sorusunu yöneltin. Bunu muhakkak yapınız ki Vygotski’nin yakınsak alan teorisiyle kolektif öğrenmeyi geliştirmesinin karşısına bireyci dil-zihin teorisini çıkaran Epştayncı Çomski’yi savunan solun emperyalizme nasıl hizmet ettiği görülsün. Sendika.org’undan Evrensel’ine, Birgün’üne, Sol Haber’ine, Ekrem maskesi taktıran radikallerine kadar hiçbirinin eğitim felsefesi, programı, ideal okul ve meslekî eğitim yaklaşımına dair sunacakları pedagoji taslakları yoktur.

Yeni Dünya Düzeni’nin küçük burjuva bireyci ideolojisini her gün yeniden üreten siyasetlerin var olma alanları sosyal medya, danışmanları yapay zekâ, kitlesi marjinallerdir. Oradan insana, kadına ve çocuğa dair hiçbir çözüm çıkmaz, çıkmıyor da. Çocuğu milliyetine, kadını giyimine, insanı dinine göre ayırıp bölen solun aydınlanma, özgürlük, laiklik diye tezgâha çıkardığı ne varsa emperyalizmin insanı çürütme politikasını hayata geçirmek içindir.

Bütün sözümüz, sömürülen insana dairdir. Ekonomik sömürünün sürmesi için değerlerin, ilkelerin, kültürün, geleneğin ve insanı insan yapan bütünlüklerin yok edilip insanın yalnızlaştırılması gerekir. Günümüzde işleyen sosyo politik mekanizma bundan ibarettir.

İnsan silindikçe, halkın içinde bulunduğu huzursuzluk ve şiddeti birbirine yöneltmesi kaçınılmazdır. Sürekli güvenlik kaygısı, bunalım, insanın insanı ve sevgiyi parayla ölçmesi, sınırsızlığın özgürlük diye sunulması, dağılan aile düzeni, kapitalizmin gündeliğidir. Biz, buna karşı durup, tüm parçalanmışlığı bütünleştirmeye çalışıyoruz.

Küçük burjuvayı ve solu dönüştürme hatasıyla CHP’yi devrimcileştirme safsatası arasında bir fark bulunmuyor. Bu tarz siyasetin çevremizi saran yangına dökecek bir bardak suyu yoktur.

Bu düşünceler bizi anarşizme ya da anarko sendikalizme götürür mü? Kesinlikle hayır! Anarşizm, temelde hiyerarşi ve iktidar olmayı reddeder ki bugün sol, anarşizmi hayata geçirendir. Disiplin, hiyerarşi ve hesap vermekten kaçan anarşist hareket, bugün ülkemizde sol içinde güçlüdür. Bu tabloya rağmen partileştiğini iddia eden varsa yalan söylüyordur.

İstanbul’a ve batının büyükşehirlerine büro açmakla, disiplinsiz yaşam ve siyaset sürmekle, mülkiyetle bu kadar iç içe olup lüks semtleri ve Avrupa yollarını tutmakla sol bir parti olunmuyor. Narodniklerin bile gerisinde seyredenler, bugünün anarşist soludur. Toplumun içine sürüklendiği yozlaşmadan, düzen kadar sol da suçludur.

Sinan Akdeniz
19 Nisan 2026

Yazının Tamamı

Aydınlar Emekçi Halktan Neden Koptu?

Bugün cevaplamaya çalışacağımız, “Aydınlar işçi sınıfından neden koptu?” sorusu, devrimin öznel koşulları bağlamında yüzleştiğimiz krizin değerlendirilmesinde önemli bir yerde duruyor.[1]. Sorgulanması gereken ilk şey, sorunu bu şekilde formüle ederken neyin varsayıldığıdır. Aydınlar ve işçi sınıfı arasında bir kopukluk, bir ayrışma olduğunu söylerken esasında belirli bir aydın tipinden söz ediyoruz.

Aydınların büyük çoğunluğu, özellikle kapitalist yaşam biçimi dâhilinde, kaderlerini egemen toplumsal sisteme bağlamıştır. Egemen düzenin gerekli bir bileşeni olarak iş gören aydınlar, insanlığın büyük çoğunluğunun sınıfsal düşmanı burjuvazinin ideallerini benimseyip, egemen sınıfın dar çıkarlarını sınıf düşmanlarına benimsetmeye çalışan dille süslerler.

Marx, burjuvaziyi sermayenin kişileştirilmiş temsilcileri olarak tanımlar. Aynı şekilde, aydınlar da kapitalist ideolojinin kişileştirilmiş temsilcileridir. Antonio Gramsci’nin bize öğrettiği gibi, dağınık ve popüler olmayan bu burjuva varsayımlarını tutarlı ve çekici bir bakış açısına dönüştürmekle görevlidirler. Halk, ilgili bakış açısı üzerinden bu varsayımları gerçeklik olarak kabul etmeye alıştırılır. Aydınlar, her zaman mağaradaki kölelerin gerçekliğin kendisini somutlaştıran mağara gölgeleri olarak gördükleri ateşi yakan ve heykelleri hareket ettiren kişiler olagelmişlerdir.

Ama aydınların işçilerden kopukluğundan dem vururken aklımızda bu geleneksel aydınlar yok. Biz burada daha çok, tarihin hareketini görebilen, burjuva dünya görüşlerinde çatlaklar açabilen ve daha sonra proletarya ve halk sınıflarıyla, geleceğin, insancıl ve demokratik yaşam biçiminin özünü teşkil eden güçlerle birleşen aydınlardan bahsediyoruz.

Marx ve Friedrich Engels, her zaman “tarihsel hareketin bütününü teorik düzlemde kavrayacak seviyeye yükselen” ve “geleceği elinde tutan devrimci sınıfa katılmak için kendilerini burjuvaziden kopartan “burjuva ideologları”nın varolduğunu söylüyordu. Burada W. E. B. Du Bois, Herbert Aptheker, Juan Marinello, Michael Parenti gibi, burjuva akademisine bağlı kurumlardan kopup çıkarlarını emekçi ve ezilen halklara bağlayan aydınlardan bahsediyoruz. Onlar, işçi sınıfı hareketine iktidar mücadelesinde çeşitli şekillerde duru bir bilinç kazandıran teorisyenler, tarihçiler ve şairlerdi.

Peki bu aydınlarla işçi sınıfı arasındaki bağa ne oldu? Özgürlük özlemlerini mi kaybettiler? İşçi ve ezilen kesimlere yönelik haksızlıklara karşı öfkeyle titreme becerileri mi ortadan kayboldu?

Bu soruyu bu kısa zaman diliminde cevaplama girişiminin, zorunlu olarak, konuşmanın önemli yönlerini her zaman dışarıda bırakacağını belirtmek gerekiyor. Burada, Kültürel Özgürlük Kongresi’nin yürüttüğü kampanyalar, sahte bir anti-komünist solun oluşumu, emperyalist devlet kurumlarının, burjuva vakıflarının ve benzeri kuruluşların, hem emperyalist merkezde hem de çevre ülkelerde emekçilerden ve gerçek hareketlerinden kopuk bir sol aydın imal etme konusunda oynadığı role dair uzun uzun konuşmayı çok isterdim.[2] Buradaki meslektaşlarımın, önümüz koyduğumuz soruyu cevaplarken başvuracağımız bu önemli hususlara gereken önemi vereceklerinden eminim.

Ancak ben, bunun yerine, aydınların pratiğine, akademinin kendisinin belirlediği ve radikal aydınların işçi ve ezilen halkların mücadelelerinden ve hareketlerinden kopmasını zaten yapısına işlemiş olan beklenti ve gerekliliklere odaklanmak istiyorum.

Öncelikle şunu belirtmek gerekiyor: Bu sorunu, sadece aydınların bir sınıf olarak kök saldığı ya da belirli aydınların öznel eksikliklerine dayanan bir sorun olarak ele alamayız. Marksist dünya görüşü, böyle bir ayrılığı üreten sistemi, toplumsal bütünlüğü incelememizi gerekli kılıyor.

Bizim görevimiz, zihin işçilerinin ilişkilerini, onları akademinin yapılarına ve ihtiyaçlarına hapseden biçimler aracılığıyla yapılandıran, bir nevi bilgi üretiminin politik ekonomisini incelemektir. Gabriel Rockhill’in tabiriyle, bu bilginin, sistematik olarak “radikal şifacılar”ı, uyumlu solcuları ve sözde radikal saflık fetişine dayalı bakış açılarını yeniden üreten ve ölüme mahkûm kapitalist-emperyalist sistemimizin yeniden üretilmesinde vazgeçilmez bir rol oynayan politik ekonomisidir.

Radikal görüşlü akademisyen adayları, lisansüstü eğitime girdikleri andan itibaren bu sisteme entegre edilirler. Sınıf mücadelesine aydın olarak katılmaya dair yüce umutları, akademinin onlardan akademisyen olarak beklediği şartlar tarafından törpülenir. Yazılarının belirgin bir akademik üslup taşıması gerektiği, popüler dil kullanımının hoş karşılanmadığı, aşırı referansların, yani bir konu hakkında yorum yapmış evrendeki tüm düşünce tanrılarını alıntılamanın, iyi bir çalışmanın, doğru bir bilimsel çalışmanın işareti olduğu söylenir.

Hakikat ve insanın özgürlüğü mücadelesi en iyi ihtimalle arka plana atılıyor, hatta bazen tümüyle kenara itiliyorlar. Kariyerlerinin başlangıç aşamasındaki genç akademisyenlerin beyinleri, seçkin bir grup elit akademisyen için yazmayı, dergiyi etkileyen faktörlere tapmayı ve düşünsel-teorik kapasitelerini halk için kullananları, gerçek anlamda Sokratesvari bir şekilde gerçeğin radikal arayışına girişenleri, dünyayı doğru bir şekilde anlamak ve insanlığın kitleleriyle birlikte çalışarak onu değiştirmek için çabalayanları küçümseyerek dışlamayı esas alan aristokratik dogmalarla yıkanıyor.

Lisans eğitiminden kaynaklanan on binlerce dolarlık borç yükü altında ezilen genç akademisyenlere, doktora yapmış olsalar bile, iş bulmanın son derece zor olacağı, en azından birikmiş borçlarını ödeyecek kadar yeterli maaş veren ve akademik çalışmalarına devam edebilecekleri bir iş bulmanın imkânsız olduğu söyleniyor. Özellikle radikal duyarlılığa sahip olanlara, akademik derneklere katılmaları, alanlarındaki insanlarla ağ kurmaları, önde gelen dergilerde yayınlanan çalışmaları incelemeleri ve böylece bir gün kendilerinin de bu köleleri kadro basamaklarında tırmandırmayı amaçlayan yayın çarkına katılmaları gerektiği söyleniyor. Halk kitleleri için yazarak zamanlarını boşa harcamamaları, yayın ve medya çalışmaları yapmanın (ki bu çalışmalar, ücretli dergilerin veya üniversite yayın kitaplarının okuyucularından çok daha fazla insana ulaşıyor) zaman kaybı olduğu söyleniyor. Akademik çalışmalarını halka, günümüzün gerçek hareketlerine dayandırma girişimlerinin her biri redde tabi tutuluyor.

Akademik kapitalist tarikata girmelerini kolaylaştıran gurular şu soruyu soruyor:

“Bu tür çalışmaların özgeçmişinizde işe alım komiteleri nezdinde nasıl görüneceğini biliyor musunuz?”

“Sizce, akademik kariyerinizde ilerlemenizi sağlayacak olan akademisyenler, Countercurrents’ta yayınlanan popüler makalelerinizi, Monthly Review’de çıkan kitaplarınızı, düşük etkiye sahip veya hiç etki yaratmayan dergilerde yayınlanan makalelerinizi takdir edecekler mi?”

Sokratesvari hakikat arayışına kendinizi adamaya, dünyayı değiştirmede rol oynamaya yönelik her girişiminiz, özgeçmiş değerlendirme tanrıları tarafından günah olarak görülüp mahkûm ediliyor.

“Mezun olup iyi bir iş bulma potansiyeline sahip olmak istemiyor musunuz?”

“Yarı zamanlı öğretim görevlisi olmaya, üç ders veren tam zamanlı profesörlerin maaşının yarısı karşılığında yedi ders vermeye mahkûm olmak mı istiyorsunuz?”

“Sadece bizim çok özel ve seçkin çarkımıza katılmak istemediğiniz için ailenizi gelecek on yıllar boyunca borç köleliğine mahkûm etmek mi istiyorsunuz? Sonuçta, kim bir dergiye göndermek için aylarca makale yazmakla uğraşmak istemez ki? Şanslıysanız, bir yıl sonra size makalenizin keyfi hareket eden hakemlerin belirli önyargılarına dayanan revizyonlarla kabul edildiğini bildiren bir cevap alacaksınız. Bu eğlenceli değil mi? Felsefe ve genel olarak beşeri bilimler, tam olarak bundan ibaret değil mi?”

Sonunda, maddi baskılar genç vizyon sahibi akademisyenlerin azmini kırar. Proleterleşme sürecine geri dönen ve öğretim asistanlığıyla geçinemeyen bu gençler, bir gün profesörlerinin rahat yaşamlarını sürdürme umuduyla kısır döngüye girerler.

Ancak radikal duyarlılıkları hâlâ mevcuttur. Bir çıkış yoluna ihtiyaç duymaktadırlar. Etraflarına bakarlar ve akademik kısır döngünün içinde, saygın dergiler için uç noktalarda yazılar yazan bir grup “radikal” bulurlar. Kısa sürede kendi akrabalarıyla, radikal politikayı toplumsal ihlale indirgeyenlerle, emperyalizmin şiddetinden ziyade “epistemik şiddet” gibi kavramları incelemekle daha çok ilgilenenlerle buluşurlar.

“Özgeçmişimi zenginleştirebileceğim, ve omuzlarımda taşıdığım suçluluk duygusundan kurtulabileceğim yer tam da burası” diye düşünür genç akademisyen. Bu suçluluk duygusu, derinlerde yatan şu farkındalıktan kaynaklanır: “İnsanlığın mücadelelerine ihanet ettim, başlangıçta savaşmayı amaçladıkları güçlerin bir aracı haline geldim.”

Onların varoluşları, yaşamları her zaman Jean-Paul Sartre’ın “kötü niyet” dediği şeye dayanacaktır. Kendilerini kandırmak, kural halini alır. Artık radikaller, dil konusunda aydınlanmış olanlar, onlardır. İşçi sınıfı, eğitmek zorunda oldukları geri kalmış bir ayak takımından ibarettir artık. İşçiler ancak aydınlara yaklaştığı takdirde eğitilebilir bir kesimmiş gibi görünür. Bu aşağılık insanlarda ne gibi bir umut olabilir ki?

Elbette, Amerikan kapitalizmi eleştirilebilir, ama en azından aydınlanmış, LGBT ve diğer konulara duyarlı bir toplumuz. Ruslar, Çinliler, Venezuelalılar, İranlılar vb. gerici değil mi? Trans konuları hakkında ne düşünüyorlar? Aydınlanmış medeniyetimizin çıkarları doğrultusunda, hükümetimizin onları medenileştirme çabalarını desteklememiz gerekmez mi? Gidip onlara değerli demokrasimizden ve insan haklarımızdan birazını sunsak iyi olmaz mı? Eminim, bu ülkelerin halkları bu hediyemizi epey takdir edecektir.

Akademide hâlâ çalışan bizim gibi insanlar için fazlasıyla tanıdık olan hikâyeler bunlar. En azından benim görüşüme göre, radikal aydınların işçi sınıfından ve onların hareketlerinden kopuşu, kapitalist elitin kurumsallaştırdığı bir gayrettir. Bu ayrışma, aydınların sistemin hayatta kalmaları için onlardan beklediği şeye dönüşme sürecine sinmiş bir olgudur, onun içinde örtük olarak işlemektedir. Aydınların bilgi üretimi sürecinde kurdukları ilişkiler, işçi sınıfından kopuşlarını zaruri kılmaktadır.

Akademik yaşamın bu katılığı, son yüzyılda daha da kesifleşti. Evet, geçmişte halkın yanında yer alan radikal akademisyenlerin akademik kurumları tarafından dışlandığı birçok örneğe tanıklık ettik.[3] Peki ama bu insanlara nereye gittiler ve neden bizi terk ettiler?

Kara listeye alınan Du Bois, Komünist Parti’nin Jefferson Okulu’nda ders verdi. Herbert Aptheker, akademiden atıldıktan sonra Komünist Parti’nin teorik dergisi Political Affairs’in baş yayın yönetmeni oldu. Yukarıda bahsedilenlerin haricinde, günümüzü ellilerin ABD’sinden farklı kılan başka hangi faktörlerden söz edebiliriz?

Cevap basit: Sahip olduğumuz hegemonya karşıtı halk kurumları, kısmen hükümetimizin çabalarıyla, kısmen de Sovyet bloğunun çöküşü veya devrilmesiyle yok edildi.[4] Her ne kadar bizim gibi insanlar, şu anda bunları yeniden inşa etmeye çalışsa da, bugün geçmişte sahip olduğumuz maddi ve mali koşullardan çok uzağız. Sovyetler’in Amerikan komünistlerine sağladığı fon ve yardım, ne yazık ki, çağımızın egemen sosyalist devletleri tarafından bize sağlanmıyor.

İdeoloji, aşkın bir alanda var olmaz. İnsanlar ve kurumlar aracılığıyla somutlaşır. Radikal akademisyenlerin burjuva akademisinin çizgisine uyum göstermeye zorlanmamalarını sağlayacak kurumlar olmadan, bu bölünmenin maddi koşulları varlığını koruyacaktır.

İzin verirseniz, konuşmamı şu hususla bitirmek istiyorum. Halktan ve onların mücadelelerinden kopuk, burjuva hayatın kısır döngüsüne kendisini kaptırmış, sözde radikal akademisyenleri kınamak çok kolay. Kınamak, bazen haklı olsa da, bence doğru tepki, acımak olmalıdır.

Bunlar, bir trajedinin kahramanlarıdır. G. W. F. Hegel’in belirttiği gibi, bir trajedinin özü, bir bireyin üstlendiği çeşitli roller arasındaki çelişkilerde bulunur. Sofokles’in Antigone’si, belki de bunun en iyi örneğidir. Burada, bir kız kardeş (Antigone), erkek kardeşini (Polineykes) gömme göreviyle, Kral Kreon’un Polineykes’i resmi bir cenaze törenini hak etmeyen bir hain olarak gören emrine uymak zorunda olan bir yurttaş olarak üstlendiği görev arasında sıkışıp kalmıştır. Bu çelişki, Hegel’in “her ikisi de tek taraflı oldukları için yanlıştır, ancak her ikisi de haklıdır” sözüyle güzel bir şekilde tasvir edilmiştir.

Sözde radikal aydınlarımız da aynı şekilde, üstlenmek istedikleri iki rolün, devrimci ve akademik rolün arasındaki çelişkinin esiridirler. Mevcut kurumlar içinde, her bir rolün ima ettiği görevler arasında bir uzlaşma sağlanamaz. Bu, her bir akademisyende farklı biçimler alan klasik trajedinin ana zeminidir. Ayrıca, Sokrates’in Platon’un Şölen eserinin sonunda Aristofanes ve Agathon’a hatırlattığı gibi, bu, aynı zamanda bir komedidir de, çünkü “trajedinin gerçek sanatçısı aynı zamanda komedinin de sanatçısıdır.”

Radikal aydınların işgal ettikleri trajedi, aynı zamanda komedi sahnesi, ancak partiler, Hampton Enstitüsü, Orta Batı Marx Enstitüsü, Uluslararası Manifesto Grubu, Eleştirel Teori Atölyesi gibi hegemonya karşıtı eğitim kurumları oluşturularak aşılabilir. Akademisyenler, halk içinde ancak suretle kök salabilirler. Ancak akademisyenler de kapitalizm koşullarında yaşayan insanlardır. Onlar da herkes gibi ödemek zorunda oldukları faturalara sahiptirler. Bu nedenle, bu kurumlar, hem geleneksel burjuva akademisine ihanet eden aydınları hem de işçi sınıfının bağrından çıkan organik aydınları mali olarak destekleme kapasitesini geliştirmek için gayret etmelidir. Bence bu, bugün incelediğimiz, aydınla işçi sınıfı arasındaki uçurumu kapatmaya çalışanların karşı karşıya oldukları temel görevlerden biridir.

Carlos L. Garrido
10 Aralık 2023
Kaynak

Dipnotlar:
[1] Toplumsal devrimler için öznel koşulların vazgeçilmezliği hakkında daha fazla bilgi için yazarın kitabının son bölümüne bakılabilir. The Purity Fetish and the Crisis of Western Marxism. İştiraki.

[2] Emperyalistlerin inorganik bir sol aydın yaratma çabaları hakkında daha fazla bilgi için yazarın The Purity Fetish and the Crisis of Western Marxism isimli kitabına, Frances Stonor Saunders’ın Cultural Cold War kitabına ve Gabriel Rockhill’in yakında çıkacak olan kitabı The Intellectual World War kitabına bakılabilir.

[3] Son 30-40 yıllık kesitte, Anthony Monteiro (Afrika-Amerika Çalışmaları bölümünün burjuva çizgisine uymadığı için Temple Üniversitesi’nden kovuldu) ve Norman Finkelstein (Filistin yanlısı çalışmaları sebebiyle Hunter Koleji’nden atıldı) gibi akademisyenler, kurulu düzen karşıtı görüşleri nedeniyle akademide kara listeye alındılar.

[4] Burada Sovyetler Birliği’nin yerini doldurabilecek tek ülke, hiç şüphe yok ki Çin’dir. Ancak Çin, beynelmilel proleter dayanışma konusunda Sovyet standardını karşılayamamıştır.

Yazının Tamamı

Amerika’yı Neden Kuşatmıyoruz?

Aşağıdaki metin, Abdülaziz Rentisi (23 Ekim 1947 - 17 Nisan 2004) tarafından kaleme alınmış, Nisan 2003 başlarında yayımlanmış/dağıtılmış bir makaledir. Makale, Rentisi’nin çeşitli direniş aktörlerinin ABD’ye karşı uygulayabileceği farklı boykot biçimlerine ilişkin görüşlerini dile getirmektedir. İkinci Körfez Savaşı’nın ortasında ve genelde Filistinlilere, özelde Batı Asya’daki Filistinlilere yönelik zulme odaklanan makale, Rentisi’nin ABD’ye karşı en etkili direniş biçimi olarak gördüğü şeyi ifade etmekte ve savunmaktadır. ABD’ye karşı ekonomik ve kültürel boykotu savunması bakımından, Rentisi'nin savunduğu strateji, onun uygun bir şekilde gerçekleştirilebilir olarak gördüğü şeyin orta derecede pragmatik bir ifadesi olarak durmaktadır. Bu belge, makalenin tamamının başlangıçta kayıp olduğu düşünüldüğü için önemli bir tarihi değere sahiptir. Bildiğim kadarıyla, bu belgenin bugüne kadar yapılmış ilk İngilizce çevirisidir.

Belgenin bu versiyonunda, daha sonra eklenmiş bir giriş de bulunmaktadır. Herhangi bir yazar adı içermemekte, bunun yerine İngilizcede tam bir karşılığı olmayan “Nâziât” (النازعات) kelimesi yer almaktadır. “Nâziât Sûresi” (Kur’an 79), İngilizcede genellikle “Those Who Drag Forth” (veya alternatif olarak “Those Who Extract”) olarak çevrilir ve bu, orijinal Arapça ifadenin anlamına en yakın olanıdır. Bu girişin anonim bir Hamas üyesince yazıldığı sonucuna ulaşmak mümkün. Giriş bölümünün ilk iki paragrafında Rentisi’den sürekli “liderim” olarak bahsetmesi göz önüne alındığında, bunun Rentisi’nin Hamas’ın başında bulunduğu yirmi beş günlük dönemde kaleme alındığı açıktır. Bu dönem, Şeyh Ahmed Yasin’in 22 Mart 2004’te Siyonist teşekkül tarafından öldürülmesinin ardından başladı ve Rentisi’nin 17 Nisan 2004’te hedef alınarak öldürülmesine kadar sürdü.

Rentisi’nin hayatının genel hatlarını okura tanıtmak amacıyla makaleye kısa bir biyografi ekledim.

Biyografi:

Abdülaziz Rentisi, 23 Ekim 1947’de Mecdel ve Yafa arasında bulunan Yibna köyünde doğdu. Anne ve babası Fatima ve Ali Abdül Hafız’dı. 1948’deki Nekbe’den ve köyünün Siyonist güçlerce işgalinden sonra, Rentisi’nin ailesi Gazze’ye kaçtı ve Han Yunus mülteci kampına yerleşti. O sırada altı aylıktı. Dokuz erkek ve iki kız kardeşiyle birlikte kampta büyüdü. Rentisi, Birleşmiş Milletler Filistinli Mülteciler Yardım ve Çalışma Ajansı’na (UNRWA) bağlı okullarda eğitim gördü, zor şartlar altında yaşayan kalabalık ailesine destek olmak için okuldayken çalışmak zorunda kaldı.

Rentisi, 1965 yılında ortaöğretimini tamamladı. Bu, babasının vefat ettiği yılla aynı zamana denk geliyordu. Rentisi, okulunun en başarılı öğrencilerinden biriydi, bu başarı ona UNRWA bursuyla Mısır’da okuma şansı sundu. İskenderiye Üniversitesi Tıp Fakültesi’ne kaydoldu, 1971 yılında doktor olarak mezun oldu. Mezun olduktan sonra Rentisi, Han Yunus’taki Nasır Hastanesi’nde doktor olarak çalıştı. 1973 yılında Rentisi, Raşa Adluni ile evlendi.[1] Daha sonra 1974 yılında çocuk hastalıkları alanında uzmanlaşmak üzere İskenderiye Üniversitesi’ne geri döndü ve 1976 yılında çocuk hastalıkları alanında yüksek lisans derecesi aldı.

1976’da Gazze’ye taşındıktan sonra Rentisi, Nasır Hastanesi’nde çocuk hastalıkları bölüm başkanı olarak görevine devam etti. Sıklıkla yoksul çocukları ücretsiz olarak tedavi ederdi. Mısır’daki öğrenimi sırasında Müslüman Kardeşler’in fikirlerinden etkilenmişti. Gazze’ye döndükten sonra harekete katıldı, Han Yunus vilayetinde en önde gelen liderlerinden biri oldu. Ayrıca Mücemmetü'l-İslamiye ve Filistin Tıp Birliği’nin yönetim kurulu üyesiydi. Buna ek olarak, 1978’de açıldığında Gazze İslam Üniversitesi Fen Fakültesi’nde öğretim görevlisi olarak çalıştı.

Siyonist işgal, onu 1983’te Nasır Hastanesi’ndeki işinden uzaklaştırdı. Rentisi, o yıl ilk kez tutuklandı ve işgal yetkililerine ödenecek vergileri boykot etme kampanyası düzenlemekle suçlandı. 1986’da Rentisi, Gazze İslam Üniversitesi’ndeki işine geri döndü ve üniversite kliniğinin sorumlusu oldu. Rentisi, 9 Aralık 1987’de Şeyh Ahmed Yasin’in evinde bir araya gelen ve İslami Direniş Hareketi’ni (Hamas) kurmaya karar veren Gazze’deki Müslüman Kardeşler'in yedi liderinden biriydi. Özellikle, Gazze’deki Müslüman Kardeşler’in siyasi bürosu toplandı ve bir önceki gün yaşanan olayın (Siyonist işgalcilere ait askeri cemsenin Cebeliye mülteci kampında Filistinli bir sivilin arabasına çarpması ve dört Filistinli işçinin ölmesi olayının) ve Filistin halkının bu olaya verdiği tepkinin, işgalle çatışma başlatmak için uygun koşulları yarattığı sonucuna vardı. İlk Hamas bildirisi, o akşam kaleme alındı. Toplantıya katılanlar, Şeyh Yasin, Rentisi, Salah Şehadet, Muhammed Şamah, İsa Naşşar, Abdülfettah Dukhan ve İbrahim Yazuri, böylece Hamas'ın resmi kurucuları oldular. 14 Aralık 1987’de Hamas’ın ilk basın açıklaması Hareketü’l-Mukavemetü’l-İslamiyye (İslami Direniş Hareketi) adı altında yayınlandı. Bu açıklamada örgütün politikaları ve (Mısır’ın Camp David Anlaşmalarını imzalamasının kınanması gibi) tutumları özetlendi. “Hâ”, “mīm”, “sīn” harfleriyle imzalanan açıklama, “Hamas”ın kuruluşunu resmen duyurdu.

İşgal karşıtı faaliyetleri nedeniyle Siyonist işgal yetkilileri, Rentisi’yi Şubat 1988’de ikinci kez tutukladı ve Eylül 1990’a dek hapiste tuttu. Serbest bırakılmasının ardından, Aralık 1990’da üçüncü kez tutuklandı ve bir yıl süreyle idari gözaltına alındı. Rentisi, 17 Aralık 1992’de işgal yetkilileri tarafından Lübnan’ın güneyindeki Mercü’z-Zuhur köyüne sürgün edilen Hamas ve Filistin İslami Cihadı’ndan 415 Filistinli aktivist arasında yer alıyordu. Burada Rentisi, sürgündeki Filistinlilerin resmi sözcüsü olarak seçildi.

15 Aralık 1993’te Rentisi, yoldaşlarıyla birlikte, (işgal yetkilileri, Filistin siyasi liderliği ve ABD arasında Nisan 1993’te varılan bir anlaşma sonucu) Gazze’ye döndü. Ancak hemen idari gözaltına alındı. Ağustos 1995’te, Siyonist işgal askeri mahkemesi tarafından hapse mahkûm edildi ve Nisan 1997’ye kadar hapiste kaldı. Nisan 1998’de, o sırada Hamas’ın resmi sözcüsü olarak görev yapan Rentisi, Filistin Ulusal Yönetimi’nin güvenlik güçlerince tutuklandı. Annesinin ölümü nedeniyle 15 ay sonra serbest bırakıldı. Rentisi, 2000 ve 2001 yılları arasında Filistin Yönetimi’nce üç kez tutuklandı. Açlık grevine başlamasının ve Siyonist işgal ordusunun uçaklarının tutulduğu hapishaneyi bombalamasının ardından serbest bırakıldı.

10 Haziran 2003’te Rentisi, Siyonist işgal istihbarat servisleri tarafından düzenlenen bir suikast girişiminin hedefi oldu. Korumalarından biri şehit oldu, oğlu Ahmed ağır yaralandı. Ardından, Eylül 2003’te bir başka başarısız suikast girişiminin hedefi oldu. Ayrıca, Şeyh Ahmed Yasin’in 22 Mart 2004’te şehit edilmesinden üç gün sonra üçüncü bir başarısız suikast girişiminin de hedefi oldu.

Rentisi, Başkan George W. Bush’un “küresel teröristler” olarak adlandırdığı altı Hamas liderinden biriydi. Sonuç olarak, varlıkları donduruldu ve onunla tüm işlemler yasaklandı. Yasin’in şehit edilmesinden sonra Hamas, Rentisi’yi halefi olarak atadı. Bu görevi üstlenmesinden bir aydan kısa bir süre sonra, 17 Nisan 2004’te, Siyonist işgal helikopteri Gazze’deki arabasına üç füze ateşledi, kendisi ile iki arkadaşı şehit oldu. 18 Nisan 2004’te, Gazze’deki Şifa Hastanesi’nden başlayan cenaze törenine on binlerce Filistinli katıldı. Büyük Ömer Camii’nde dualar edildi. Rentisi, Şeyh Rıdvan Mezarlığı'na defnedildi.[2]

* * *

Amerika’yı Neden Kuşatmıyoruz?

Giriş

Filistin Medya Merkezi, liderim (Allah onu korusun) bu makaleyi yazdığı zaman yayınlamıştı, ancak daha sonra internetten ve merkezin web sitesinden silindi. Müslüman Kardeşler Tarih Ansiklopedisi, liderimin sayfasında diğer birçok makalesiyle birlikte yeniden yayınlayana kadar kayıp olarak kabul ediliyordu. Bu makalenin değeri, okuyucunun, zamanında Hamas’ı temsil eden liderim ile mücahit hareketini temsil eden Şeyh Usame bin Ladin’in çağrısı arasında Amerika’ya ilişkin görüş ve eleştiri birliğinde bulacağı ortak noktada yatmaktadır. Bugün, düşmanın sınırlarına girmesiyle birlikte, en çok ihtiyaç duyulan şey, çatışma veya fitne benzeri çekişme olmadan çözülebilecek farklılıkları küçümsemeden, yöntem ve hareket açısından ortak zemin aramaktır.

Bu, liderimin yeniden yayımlanan ilk makalesi ve bunu takip edecek daha birçok makale var. Bu makaleler, direnişin ihtiyaç duyduğu ve günümüz gerçekliği için hâlâ geçerliliğini koruyan konuları ele alıyor. Bir süre önce yazılmış olsalar da, hâlâ geçerliliğini koruyorlar. Mücahitlerin mirası, her zaman vukuf ve anlayışla damgalanmıştır; bu da yazılarının çoğunun zamansal bağlamını aşmasını ve tükenmez bir fayda ve rehberlik kaynağı olarak kalmasını sağlar.

Allah bize başarı nasip etsin.

-Çekip çıkaranlar

* * *

 

Dr. Abdülaziz Rentisi’nin Makalesi

Kur’an’ın ilahi adaletinin bir parçası da, düşmanlarımıza onların bize davrandığı gibi davranmayı öğretmesidir:

“Kim size zulüm ederse, siz de ona, size zulmettiği ölçüde zulüm edin.” [Bakara: 194]

“Eğer cezalandırırsanız, siz de onlara, size yapılan azabın aynısıyla azap edin.” [Nahl: 126].

Dolayısıyla, bize karşı savaşanlarla savaşmamız şaşırtıcı değildir: “Size karşı savaşanlara Allah yolunda savaşın” [Bakara: 190] ve bize karşı saldırganlıklarını kesen, haklarımızı iade eden, yani teslim olup hakikate boyun eğenlerle barışmamız da şaşırtıcı değildir. Gerçekten de, “Eğer onlar barışa yönelirlerse, siz de ona yönelin” [Enfâl : 61]. Peki, düşman, bizi Irak, Sudan, Libya ve diğer Arap ve İslam ülkelerindeki kuşatma gibi bir kuşatmayla kuşatırsa ne yapmalıyız?

İlahi adalete uygun olarak onları kuşatmamız gerektiği açıktır. Bu, ahlaki, ulusal ve vatansever bir görev olmasının yanı sıra, şeref ve haysiyetin de bir gereğidir ve her şeyden önce dini bir görevdir.

Peki Amerika’yı kuşatmak mümkün mü, yoksa bir hayal mi?

Gerçek şu ki, Amerika’ya yönelik kapsamlı bir abluka ancak, ümmet iyi durumda olursa, içinde bulunduğu bunalımdan çıkarsa, halkı birleşirse, saflarını sıklaştırırsa ve Rabbinin ipine sımsıkı sarılırsa başarılabilir. Bu, mümkün ve bir gün gerçekleşecek olsa da, mevcut durumumuzda böyle olmadığı açıktır. Eğer ümmet iyi durumda olsaydı, Amerika’yı diplomatik, ekonomik, kültürel ve güvenlik açısından boykot ederdik. Ona karşı her türlü ambargoyu uygulardık, hatta Amerika’yı boykot etmeyen ülkeleri cezalandırırdık. Bahsettiklerim bir hayal gibi görünüyor, bu doğru. Bunu inkâr etmiyorum, ancak bunun nedeni, ümmetin sefil gerçekliğidir ve başka bir şey değildir.

Ümmetin hali, hızlı bir çözüm için pek umut vaat etmiyor. Pişmanlık, acı, keder ve çaresizlikle yetinmeli miyiz, yoksa Amerika’ya bir abluka uygulamamızı sağlayacak alternatifler mi aramalıyız? Belki bu alternatifler, ümmetin ayaklanması halinde başarabileceği şeylerden daha az etkili olabilir, ancak gene de Amerika denilen düşman üzerinde muazzam bir etki yaratabilirler. Bununla, kalplerinde nefret, öfke ve esarete karşı kıyamın ateşi yanmaya başlamış olanların Amerika’ya uygulayacağı ablukayı kastediyorum. Eğer insanlar hedeflerine ulaşmak isterlerse, Allah’ın izniyle, bunu başaracaklardır. Amerika’ya son derece etkili bir abluka uygulayabilirler. Bu, çeşitli bayraklar altında gerçekleştirilebilir:

Ekonomik Abluka

Bu, ulusal, Arap, İslami veya uluslararası bir alternatifi olan hiçbir Amerikan malını satın almamamız gerektiği anlamına gelir. Alternatifi olmayan ancak onsuz da yapabileceğimiz Amerikan mallarından mutlaka vazgeçmeliyiz. Bunu yaparken, dini bir görev yerine getirdiğimizi, yaptığımız işin Allah yolunda bir cihat olduğunu ve Kıyamet Günü’nde bunun karşılığını alacağımızı hissetmeliyiz. Bu yasağı kasten veya dikkatsizce ihlal eden herkes, Kıyamet Günü’nde sorguya çekilmemek için tövbe etmesi gereken bir günah işlediğini düşünmelidir.

Amerika’nın elde ettiği kârlar, ister küçük ister büyük olsun, savaş uçaklarına, füzelere, yıkıcı bombalara, mermilere ve tüfeklere dönüştürülüyor. Başka bir deyişle, her gün gördüğümüz korkunç sahnelere, çocuklarımızın, kadınlarımızın ve yaşlılarımızın bedenlerinin ve kanlarının her yerde, her gün ufku doldurduğu görüntülere dönüştürülüyor. Bunlar, dünyanın dört bir yanındaki Müslümanları aşağılamak için bir makineye dönüştürülüyor. Ayrıca, medeniyetimizi yok etmeyi, bizi dinimizden ve inançlarımızdan uzaklaştırmayı amaçlayan Siyonist haçlı planlarını da destekliyorlar.

"Şüphesiz inkâr edenler, mallarını Allah’ın yolundan insanları saptırmak için harcarlar” (Enfâl: 36).

“Ve eğer yapabilirlerse, sizi dininizden döndürünceye kadar sizinle savaşmaya devam edeceklerdir" (Bakara: 217).

“Onlar, sizin de kendileri gibi inkâr etmenizi isterler" (-Nisa: 89).

Direnişle Kuşatma

Amerikalıların Filistin, Afganistan, Irak, Filipinler, Çeçenya, Keşmir ve diğer yerlerde güvenliğimizi elimizden aldığı, Amerika’nın bize doğrudan saldırdığı veya düşmanlarımızı her türlü lojistik yardımla destekleyerek onların bizim adımıza bize saldırmasına imkân sağladığı bir dönemde, bu saldırganlığa Amerika’yı direnişle kuşatarak karşılık vermeliyiz.

Güvenliğimizi elimizden alanların güvende kalmasına izin vermemeliyiz. Amerikalılar, bir Müslüman ülkeye her girdiklerinde, temel amaçları bir tür saldırganlık gerçekleştirmek olmuştur. Onlar, kötü Amerikan zihniyetinin bizi öldürmek için tasarladığı en yeni kitle imha silahlarıyla deneyler yapanlardır. Onlar, kendilerine sadık rejimleri Müslüman gençlerimizi zulmetmeye ve ortadan kaldırmaya devam edenlerdir. Onlar, Müslümanlarla savaşan, geçim kaynaklarının her zerresini yok edenlerdir. Onlar, Müslümanların servetini yağmalayanlardır. Müslümanları televizyonda bile aşağılamakta aşırıya kaçanlar onlardır. Guantanamo’daki Nazi-Siyonist gözaltı tesisinde ve bugün Irak’ta olduğu gibi. Amerika’nın Müslümanlara karşı tüm saldırganlık biçimlerini burada saymaya gerek yok. Amerikan propagandasının her Müslümanı dünyanın her köşesinde aranan, peşinde koşulan bir terörist olarak göstermesine değinmek yeterli olacaktır.

Peki neden onlar bizi takip ederken biz de onları takip edemiyoruz? Neden onlar bizi rahatsız ederken biz de onları rahatsız edemiyoruz? Bunu yapacak gücümüz var. Çocuklarımızı öldürdükleri kitle imha silahlarından mahrum bırakıldığımıza göre, bedenlerimizi silaha dönüştürmek bizim hakkımız değil mi?

Bu katiller, güvenliklerinin bizim güvenliğimiz pahasına sağlanamayacağını hissetmedikçe, biz de güvenliğin tadına varamayacağız. Aziz Irak halkının iki şehidi, Naşid ve Vedad, Amerika’yı güvenliğin tadından mahrum bırakabileceğimizi kanıtladı. Direniş silahı, Amerikan terörizmi karşısında en keskin silahımızdır. Şair Ebu Kasım Şabbi’nin aktardığı üzere, Peygamberimiz (s.a.v.) şöyle buyuruyor: “Ben zafere korku salarak ulaştım” (Sahih Buhari, no. 438; Sahih Müslim, no. 523a).

Güçler eşitlenmedikçe adalet olmaz. Onların terörizmi, bizim direnişimizle çarpışmalı.

Medya Ablukası

Siyasilerin, medya mensuplarının ve sivil toplum örgütlerinin Amerikan basınına boykot uygulaması bir görevdir. Arap ve İslam rejimlerimiz, Amerikan medya mensuplarının ülkelerimize girmesine izin verirse, özellikle Amerikan gazetecilerinin büyük bir kısmının tehlikeli bir güvenlik ve istihbarat görevi üstlendiğini fark edersek, onlara karşı sert bir boykot uygulayabiliriz. Onları boykot etmek, farklı düzeylerde olumsuz etkiler yaratacaktır. Bu etkiler en azından psikolojik, güvenlik ve ekonomik düzeyleri kapsar.

Turizmin Abluka Altına Alınması

Eğer ülkelerimizdeki resmi makamlar Amerikalılara, Amerika’nın Müslümanlara uyguladığı seyahat ve hareket kısıtlamalarının aynısını uygulayamıyorsa, en azından otellerimizi, restoranlarımızı, ticari dükkanlarımızı ve özel ulaşım araçlarımızı onlara kapatabilecek kapasitede olduğumuzu kanıtlamalıyız. Yaptığımız şeyin ulusal ve dini bir görev olduğunu anlamalıyız, bilhassa bu Amerikalı turistlerin çoğunun, istihbarat görevi görerek, güvenliğimiz ve ulusal çıkarlarımız pahasına kendi ülkelerinin çıkarlarına hizmet ettiğini idrak etmeliyiz.

Bunlar kapsamlı olmasa da, abluka modellerinden bazılarıdır. Siyonist teşekkülün abluka altına alınması, dünyanın her köşesindeki İslam evlatlarının gurur duyduğu ulusal ve dini bir görev haline geldiği gibi, biz de Amerika’yı abluka altına almalı, bunu vicdanımızda ve duygularımızda güçlendirmeliyiz. Amerika, İslam’a savaş ilan etti, Bugün Irak ve Filistin’deki Müslümanlara karşı en iğrenç terör eylemlerini gerçekleştiriyor.

Abdülaziz Rantisi
2003
Kaynak

Dipnotlar:
[1] Raşa Salih Ahmed Adluni 17 Kasım 1955’te doğdu. Gazze İslam Üniversitesi’nde “dini temeller” okudu, ve daha sonra Mücemmetü’l-İslamiye’de Filistinli Kadınların Çalışmaları Dairesi müdürü olarak çalıştı. Kocası gibi o da Hamas’ın aktif bir üyesiydi. İngilizce diplomasının yanı sıra Kur’an tefsiri alanında yüksek lisans derecesi de aldı. 19 Ekim 2023’te Aksa Tufanı sırasında Siyonist ordunun gerçekleştirdiği bir hava saldırısı sonucu şehit oldu. Bkz: “Al-Rantisi’s wife: I was shocked by his death... but I didn’t shed a single tear,” El-Masry El-Youm, 16 Şubat 2009; (erişim tarihi: 6 Mart 2026.MY.

[2] Bu biyografide bir araya getirilen kaynaklar şunlardır: Yayına Hz.: Mahdi Abdul Hadi, Palestinian Personalities: A Biographic Dictionary. gözden geçirilmiş ve güncellenmiş ikinci baskı (Kudüs: PASSIA), 2006; Michael Fischbach, “Al-Rantisi, Abd al-Aziz”, yayına hz.. Philip Mattar, Encyclopaedia of the Palestinians (New York: Facts on File, 2005).

Yazının Tamamı