1
Ekim 1949’da Mao Zedong, Pekin’deki Tiananmen Meydanı’ndan Çin Halk Cumhuriyeti’ni
ilan etti. Bundan birkaç gün önce, yeni cumhuriyeti kuran meclise “İnsanlığın
dörtte birini temsil eden Çin halkı ayağa kalktı” demişti.
Yetmiş
yedi yıl sonra devrim, hâlâ güçlü bir şekilde yoluna devam ediyor, ABD’deki
muktedir sınıf, ona karşı savaşını sürdürüyor. Devrim, toprak sahiplerinin ve
yabancıların egemenliğini ortadan kaldırdı. Milyonlarca işçi ve yoksul köylü
devrimi, bu zaferi temel alarak savundu. Bu devrimi hiçbir zaman kabul etmeyen
ABD hükümeti bugün Çin’e karşı savaşını tırmandırıyor çünkü Çin, emperyalist
kârların dayandığı tekelleri parçalıyor.
1949
Neyi Devirdi?
Devrimden
önce Çin; İngiltere, Japonya, Fransa, ABD ve diğer emperyalist güçlerin
kontrolündeki nüfuz alanlarına bölünmüştü. Yabancı savaş gemileri Yangtze Nehri’nde
devriye geziyorlardı. Toprak sahipleri, köylülerin mahsullerine el koyuyor,
onları borç batağına sürüklüyordu. Savaş ağaları, kırsal kesimi yönetiyordu,
kıtlık, halkın kaderi haline gelmişti. Yaklaşık beş kişiden dördü okuma-yazma
bilmiyordu. Ortalama yaşam süresi yaklaşık 36 yıldı. Kızların ayakları
bağlanıyor, kadınlar evlendirilmek üzere satılıyordu.
Devrim,
Japon işgali ve ABD tarafından desteklenen Kuomintang’a karşı on yıllarca süren
silahlı mücadeleden sonra toprak sahibi ve kapitalist sistemin egemenliğine son
verdi. Topraklar, onu işleyenlere devredildi. Yeni hükümet, görücü usulü
evlilikleri, cariyelik ve çocuk evliliklerini yasakladı. Yabancı savaş gemileri,
Yangtze Nehri’nden kalıcı olarak ayrıldı.
Yeni
Toplumun İnşası
Yeni
işçi-köylü devleti, dünyanın en yoksul ülkelerinden birinde, düşman güçlerle
çevrili ve küresel pazarlardan izole edilmiş bir ortamda sahneye çıktı. Tek bir
nesil, ağır sanayinin tüm sektörlerini sıfırdan inşa etti. Klinikler, okullar,
elektrik ve sulama kırsal kesime ulaştı. Devrimden önce yetişkinlerde
okuryazarlık oranı yüzde 20’nin altındaydı, bu oran yüzde 95’in üzerine çıktı.
Komünler, kadınları eşit şartlarda toplumsal üretime entegre etti, onlara
doğumdan ölüme kadar bakım sağladı.
Mao’nun
1976’da ölümüne dek, ortalama yaşam süresi neredeyse iki katına çıkmış, ekonomi
birkaç kat büyümüştü. Çin’in ancak piyasa ekonomisini benimsediğinde büyümeye
başladığı yönündeki kurumsal medya anlatısı yanlıştır. Sonrasında yaşanan her
şeyin temelleri o yıllarda atılmıştır.
Bu
kazanımlar, hiçbir zaman garanti değildi. Yeni devlet içinde, bir memur
tabakası, eski toplumun yöntem ve değerlerine bağlı kalan ayrıcalıklı bir
katman haline geldi. 1966’da Büyük Proleter Kültür Devrimi, işçileri, köylüleri
ve öğrencileri onlara meydan okumaya çağırdı. Belirleyici bir dönemde,
milyonlarca insan, seferber olarak kapitalizme dönüşü engelledi. 1949’un
kazanımları, kitlelerin müdahalesi sayesinde hayatta kaldı.
Dünya
İçin Bir Devrim
Devrim,
dünya çapındaki toplumsal sınıflar arasındaki güç dengesini değiştirdi. Ekim
1950’de Çinli gönüllüler, Kore’ye geçerek ABD ordusunu Yalu Nehri’nin ötesine püskürttüler.
Çin, ABD işgaline karşı uzun süren savaş boyunca Vietnam’a destek sağladı.
Cezayir, Gine-Bissau, Angola, Mozambik ve Zimbabve’deki kurtuluş hareketlerini
silah, eğitim ve diğer yardımlarla destekledi. Yeni bağımsız Afrika ülkelerinin
mallarını ırk ayrımcısı rejim altındaki bölgelerden geçmeden taşıyabilmeleri
için Tanzanya-Zambiya Demiryolu’nu inşa etti.
Devrim,
Siyahilerin özgürlük mücadelesiyle buluştu. Malcolm X, Çin’i gerçek bir devrim,
toprak mücadelesi örneği olarak gösterdi. Ağustos 1963’te, Robert F. Williams’ın
isteği üzerine Mao, ABD’deki Siyahilerin özgürlük mücadelesini destekleyen bir
açıklama yayınladı. Ardından Robert ve Mabel Williams, FBI zulmünden kaçarak
Çin’e sığındılar.
Emperyalizm
Asla Sona Ermedi
ABD’deki
muktedir sınıf, 1949’u asla kabul etmedi. Mao, yeni cumhuriyetin ilanından
günler önce tam olarak bu tehlikeye karşı uyarıda bulunmuş, “emperyalist güçlerin
çeşitli yollarla sabotaj yapmaya ve karışıklık çıkarmaya devam edeceğini, her
gün, her dakika iktidara geri dönmeye çalışacaklarını” söylemişti.
Haziran
1950’de Başkan Harry Truman, Tayvan’ın kurtuluşunu engellemek için Yedinci
Filo'yu Tayvan Boğazı’na gönderdi. Elliler boyunca ABD, Çin’i nükleer
silahlarla tehdit etti. Ticaret ambargosu uyguladı, Çin’i 22 yıl boyunca
Birleşmiş Milletler’den dışladı ve etrafını askeri üslerle çevreledi.
Tecrit
başarısız olunca, Amerikan muktedir sınıfı taktik değiştirdi. Başkan Richard
Nixon’ın 1972’deki Pekin ziyareti ve 1979’da resmi diplomatik ilişkilerin
kurulmasının ardından, Amerikan sermayesi Çin’e aktı, piyasanın iktidarı ele
geçirecek kadar güçlü bir kapitalist sınıf yaratacağını öngördü ama bu öngörüsü
gerçekleşmedi.
ABD
hükümeti açık çevreleme politikasına geri döndü. ABD Ulusal Güvenlik Stratejisi,
artık müttefiklerinin Japonya’dan Tayvan eyaleti üzerinden Filipinler’e uzanan
ada zinciri olan Birinci Ada Zinciri’nin kontrolünü elinde tutmasını gerekli görüyor.
İngiltere ve Avustralya, ABD-İngiltere-Avustralya’dan oluşan AUKUS güvenlik paktının
parçası. Japonya, 1945’ten beri en büyük asker yığma eylemine imza atıyor. ABD
Özel Kuvvetleri Tayvan eyaletinde konuşlandırıldı. Çip yasakları, ihracat
kontrolleri ve yaptırımlar, Çin teknolojisini hedef alıyor.
ABD
Çatışma Sürecini Neden Tırmandırıyor?
Sebep
maddi. Amerikan emperyalizmi tekelciliği temel alıyor: askeri güçle desteklenen
finans, teknoloji, patentler ve pazarların kontrolüne sırtını yaslıyor. En
büyük kârlar, yeni bir endüstriyi ilk ele geçiren ve kimsenin rekabete dâhil
olmasına izin vermeden onu tekeline alan gücün hanesine yazılır. Bu olağanüstü kârlar,
imparatorluğun küresel erişimini finanse eder, muktedir sınıfın ülkenin en
yüksek ücretli işçilerine tavizler vermesine imkân sağlar.
Çin,
bu fırsat penceresini kapatıyor. Güneş enerjisi, elektrikli araçlar,
bataryalar, telekomünikasyon ve yüksek hızlı trenlerde Çin, bu sektörleri
devasa ölçekte inşa etti. Güneş enerjisi sektöründeki genişlemesi fiyatları o
kadar düşürdü ki, Batılı şirketler artık sektörü kontrol edemiyor. Çin,
dünyanın geri kalanının toplamından daha fazla yüksek hızlı tren hattı inşa
etti. Bu sektörlerin her birinde, Batılı tekeller, artık fiyatları
belirleyemiyor, teknolojiyi tekelleştiremiyor veya başkalarının kendi
teknolojilerini geliştirmesini engelleyemiyor. Çin, küresel kapitalist pazara
entegre olmuş başka hiçbir ülkenin yapamadığını yapabiliyor, çünkü 1949’dan
sonra atılan temeller hâlâ sağlam. Kamu mülkiyeti ve özel kârın asla
ulaşamayacağı yerlere yatırım yönlendirebilen bir planlama kapasitesi, söz konusu
temeli teşkil ediyor.
Çin’e
karşı savaş, emperyalizmin tekelci temellerini kurtarma mücadelesidir.
Diplomasi bu savaşçı dürtüyü ortadan kaldıramaz, çünkü bu dürtü, tekelci
sermayenin kendi ihtiyaçlarından kaynaklanmaktadır.
Çin
Emperyalist Savaşa Karşı
ABD,
28 Şubat 2016’da İran'a karşı savaş başlattığında, Çin, bu saldırıyı kınadı.
ABD yaptırımlarına meydan okuyarak İran petrolü almaya devam etti, İran’a karşı
yetkisiz askeri operasyonları meşrulaşma ihtimali bulunduğunu düşündüğü, bir BM
Güvenlik Konseyi kararını veto etti. ABD hükümeti, Küba’yı enerji ablukasıyla
boğarken, Çin, adanın dört bir yanında güneş enerjisi santralleri kuruyor.
Çin,
emperyalist bir güç değil. Para birimi dünyanın para birimi değil, bankaları
diğer ülkelere politika dayatmıyor, Küresel Güney’den tekelci kârlar elde etmiyor.
Kredileri, IMF’in kemer sıkma ve özelleştirme talepleri olmadan veriliyor. Çin,
bir yüzyıl boyunca sömürgeci yağmanın kurbanı olmuş ve çalınmış zenginlik
olmadan gelişiyor.
Çin
İçindeki Mücadele
Emperyalizme
karşı koyan devrim, kendi sınırları içindeki kapitalist baskılarla da mücadele
etmek zorunda kaldı. Mao’nun 9 Eylül 1976’daki ölümünden sonra, Parti içindeki
sol kanat, birkaç hafta içinde yenilgiye uğradı ve devrimi savunan kitleler onu
durdurmak için harekete geçemedi. 1978’den itibaren, yeni liderliğin piyasa
politikaları büyük özel sektörü destekledi ve ülkeyi yabancı sermayeye açtı.
Ayrıcalıklı bir elit, arazi anlaşmaları, kredi ve yatırımlar yoluyla
zenginleşti. Doksanlarda devlete ait işletmelerden on milyonlarca işçi işten
çıkarıldı, “demir pirinç kâsesi” olarak bilinen ömür boyu iş güvencesi, ortadan
kalktı.
Kapitalizm,
yeniden tesis edilmedi. Topraklar, kamu mülkiyetinde kaldı. Büyük bankalar,
onlarla birlikte kredi ve yatırımın dizginleri, enerji, ulaşım ve
telekomünikasyon gibi büyük endüstriler, hükümetin elinde kaldı. Komünist Parti,
devlet aygıtını ve silahlı kuvvetleri kontrol ediyor, kapitalistlerin hiçbir politik
gücü yok. Parti, bu planlama gücünü yoksullukla mücadeleye yönlendirdiğinde
tarihi bir sonuç elde etti.
Milyonlarca
devlet yetkilisi, köy köy, ev ev dolaştı. Her yoksul aileye yeterli gıda ve
giyecek, eğitim, temel sağlık hizmeti ve güvenli barınma garantisi verildi.
Yollar, elektrik hatları ve su sistemleri, hiçbir pazarın ulaşamayacağı yerlere
ulaştı. Yetkililerin performansı, sadece büyüme rakamlarına değil, yoksulluğun
azaltılması ve yaşam koşullarının iyileştirilmesine göre değerlendirildi.
2021
yılına gelindiğinde, Çin, ulusal standardına göre aşırı kırsal yoksulluğu
ortadan kaldırmıştı. Önceki kırk yılda, yaklaşık 800 milyon insan, Dünya
Bankası’nın aşırı yoksulluk için belirlediği uluslararası eşiğin üzerine
çıkmıştı.
Bu,
sosyalist bir seferberlikti: ilgili seferberlik, kâr mantığına aykırı olarak,
insan ihtiyaçlarını karşılamak için hükümet kontrolündeki kaynakların tahsis
edilmesi üzerine kuruluydu. 1949’dan sonra inşa edilen sosyalist zeminle son
kırk yılın kapitalist baskıları arasındaki çatışma, henüz ortadan kalkmış değil.
İşçilerin
Çıkarları
Amerikan
muktedir sınıfı, işçilerin Çin’i düşman olarak görmesini istiyor. Her hafta
Çinli casuslar, Çinli bilgisayar korsanları ve Çin yapay zekâsı hakkında,
kitleleri paniğe sürükleyecek hikâyeler uyduruyorlar. Amaç, fabrikaları kapatan
ve ücretleri düşüren işverenlerden işçilerin öfkesini uzaklaştırmak, Çin’deki
işçilere yönlendirmek. İşleri koruma bahanesiyle sendikalara gümrük vergileri
uygulanıyor, böylece işçiler, işverenlerin iktidar mücadelesine bağlanıyor.
İran’ı
bombalayan, Küba’yı abluka altına alan, Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro
ve eşi Cilia Flores’i kaçıran, burada, kendi ülkemizde göçmen işçilere, ezilen
uluslara, kadınlara ve LGBTQ+ bireylere saldıran da aynı muktedir sınıf.
1949’daki
kazanımlar, aynı şekilde onları savunan milyonlarca seferber olmuş işçi ve
yoksul köylü tarafından elde edildi. Gelecekleri de aynı şekilde, dışarıda
emperyalizm, içeride kapitalist baskı karşısında Çin’in işçileri ve köylüleri
tarafından belirlenecektir. Muktedir sınıfın Çin’e karşı yürüttüğü savaşı
engellemek, Amerikan işçi sınıfının görevi.
Sosyalizm İçin Mücadele
2 Ekim 2026
Kaynak
0 Yorum:
Yorum Gönder