Doğu Emekçileri Komünist Üniversitesi

Doğu Emekçileri Komünist Üniversitesi’nin kuruluşunda önemli bir rolü olan Mihail Pavloviç yazısında üniversiteyi ele alıyor. Millet meselesiyle her daim ilgilenmiş bir isim olarak Pavloviç, 1920’de Doğu Halkları Kurultayı’nı düzenleyen ekibin içinde yer aldı. Halkın Milliyetler Bakanlığı içinde çalıştı. Moskova Doğu Araştırmaları Enstitüsü’nü kurdu. 1927’de kanserden ölene dek New East [“Yeni Doğu”] ve Marxsist History [“Marksist Tarih”] dergilerinin yayın yönetmenliğini yaptı.

* * *

 

Sovyet Rusya’nın hem kendi etkisi altındaki devletlerde hem de Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti’nin parçası olan devletlerde Doğu halklarını eğitmek için attığı adımlar, Sovyetler’in Doğu politikasının güçlendiğinin kanıtıdır.

Sovyet Hükümeti’nin Doğu halkları içinde faaliyet yürütme ve propaganda amaçlı çalışmalarda bulunma konusunda attığı ilk adım, Bakû’de düzenlenen altı haftalık kurslarla atıldı. Bu kurslarda Doğu dillerinde coğrafya, dünyanın ve insanın kökeni, politik ekonomi, Sovyet sistemi gibi konularda dersler verildi. Bu kurslar, ezilmiş Doğu halklarının manevi kurtuluşunu ilerletme arzumuzu göstermek için zayıf bir girişim olsa da, büyük önem taşıyordu, çünkü bu adım atılmadan, tüm Doğu ırklarını saran o korkunç ekonomik ve baskıcı zulümle mücadele etmek imkânsız olurdu.

Bugün, yönelim konusunda bir başka muazzam adım atılıyor. Moskova’daki Tüm Rusya Yürütme Komitesi kararnamesiyle, Milliyetler Bakanlığı’nın yetkisi altında Doğu işçileri için bir Komünist Üniversitesi kurulacak. Milliyetler Komiserliği Koleji, Kolej üyesi Komiser Broilo’yu bu üniversitenin başına atadı. Üniversite, Rusya’nın doğu sınır bölgelerinde yaşayan tüm milliyet ve kabilelerden işçiler de dâhil olmak üzere, ilk elden 2.000 öğrenci kabul edebilecek.

Üniversite, aşağıdaki dil bölümlerinde halihazırda bir çalışma programı yürütmektedir:

1. Çinli, Japon, Hintli ve diğer göçmenler için İngilizce çalışma programı.

2. Buratlara, Yakutlara, Marulara, Mordvilere, Votiakilere, Korellere ve Korelilere hizmet eden Rusça çalışma programı.

3. Tatarlar, Yabekler, Kırgızlar, Türkmenler ve Türkmen dilini konuşan bazı Kafkas kabilelerini kapsayan Türkmence çalışma programı.

4. Buharalılar, Hiveliler, Azerbaycanlılar ve Persler için Farsça çalışma programı.

5. Kalmuklar ve Buratlar için Moğolca çalışma programı.

6. Ermenice çalışma programı.

7. Gürcüce çalışma programı.

8. Yukarı Dağıstan’da Osetler, İnguşlar, Çeçenler, Karaçaylılar ve Kizlyarlılar için altı dilde yürüyecek çalışma programı.

Düşünsel-teorik birikimin zayıflığı, üniversite öğrencilerinin Moskova'da uzun süre kalmasına olanak tanımamaktadır. Sınır bölgelerindeki halklar, en yetenekli gençlerini Moskova'ya göndererek, onların en kısa sürede kendi bölgelerinde pratik çalışmalara başlamalarını istemektedirler. Bu nedenle, ilk üniversite kursu sadece altı ay sürmektedir. Üniversite müfredatı iki bölüme ayrılmıştır: 4 ay süren teorik, 2 ay süren pratik dersler.

Teorik dersin müfredatı şunlardan oluşmaktadır: 1) Doğa bilimleri, 2) Organik ve inorganik doğanın evriminin ana hatları, 3) Kapitalizmin teorisi ve gelişimi, 5) Rus Devrimi ve Rus Komünist Partisi tarihi, 6) Rus Komünist Partisi programı ve anayasası, 7) Dünyanın ve özellikle Rusya’nın ekonomik coğrafyası, 8) Millet ve sömürge meseleleri, 9) Doğu’nun incelenmesi ve Doğu ülkelerinin (Orta Asya, İran, Türkiye, Çin ve Japonya) devrimci ve ulusal hareketlerinin tarihi.

Bu kurs, günde 6 çalışma saati olmak üzere 4 ay sürmektedir. İki aylık uygulamalı kurs, tüm öğrencileri Sovyet ve Parti yapılarının özel alanlarına, yani sanayi, ticaret, tarım, kooperatif, eğitim, ajitasyon, parti örgütlenmesi, işçi ve sendika hareketlerinin bölümlerine göndermektedir.

Moskova’da bu üniversitenin açılış haberi, Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti’nin tüm Doğu ve özerk bölgelerinde büyük bir sevinçle karşılandı. Doğu halklarının tamamı, bu olayın önemini uygun şekilde anlayacak ve geri kalmış sömürge ülkelerine karşı tutumlarında bir yandan proletaryanın, diğer yandan burjuvazinin politikaları arasındaki büyük farka bir kez daha ikna olacaktır. “Uygar” Cumhuriyetçi Fransa, Cezayir, Tunus ve Fas’taki Müslüman sömürgelerinde eğitimin yayılmasına karşı tüm gücüyle mücadele ederken, “anayasal”, “özgürlük sevdalısı” İngiltere yüz milyonlarca Hintli kölesini cehalet bataklığında tutarken, açlıktan, yorgunluktan ve kan kaybından muzdarip Sovyet Rusya, Doğu’nun yüzlerce temsilcisini eğitmek için elindeki son kaynaklarını harcıyor. Bu gerçek bile, tek başına, Sovyet Rusya’nın Doğu halklarını kılıç zoruyla fethetmeye çalışmadığını, emperyalist devletler gibi onları sömürmeyi arzu etmediğini, aksine, Doğu halklarının ulusal ve devrimci gelişimini hızlandırmak için elinden gelen her şeyi yaptığını kanıtlamaktadır. Bugüne dek bu yönde ortaya koyduğumuz çabalar, gerçekten zayıf olsa da, bizim hatamızdan kaynaklanmamaktadır; bu çabalar, İran, Hindistan, Türkiye vb. ülkelerin eğitimli kesimleri arasında, Sovyet Rusya’nın geri kalmış halklara yaklaşım politikasının emperyalist devletlerin politikasına tamamen zıt olduğunu, Sovyet Rusya’nın geri kalmış ulusların gerçek dostu olduğunu ve onları fethetmeye değil, her türlü sömürüden kurtarmaya çalıştığını kanıtlamak ve göstermek için en iyi argümanlardır.

Doğu halkları için üniversitenin açılışı Komintern'in etkinlikleri kapsamında kutlanacak.

Mihail Pavloviç
31 Mayıs 1921
Kaynak