Victoria Holmes

Victoria Holmes, Virginia’dan Harlem’e taşındı. Büyük Buhran’ın en yoğun döneminde orada büyüdü. Harlem’deki hayatı, ABD ve dünya genelinde süren adalet mücadelesince örüldü. Daha sonra Vicki Garvin olarak tanınan Victoria Holmes, tarihin en büyük ayaklanmalarından bazılarının içinde yer aldı. Ölene dek devrimci faaliyetlerine devam etti. O ait olduğu devrimci momentlerin her birini, tarih, siyaset ve adalet anlayışını güçlendirmek için kullandı. 

Sistematik eşitsizliğin detaylarını idrak etti. Her cephede adaletsizlikle mücadele eden yaratıcı stratejiler geliştirdi. farklı ülkelere yaptığı seyahatlerle siyahi Amerikalı radikallerle uluslararası devrimciler arasında dayanışmacı bağlar kurdu.

Vicki Garvin, 18 Aralık 1915’te Virginia’da doğdu. O dönemdeki birçok siyahi aile ve birey gibi, ailesi de Virginia’dan Harlem’e taşındı. Annesi varlıklı beyaz ailelere hizmet eden bir ev işçisi, babası ise sıvacıydı. Her iki ebeveyn de işlerinde derin bir ırkçılıkla karşı karşıya kaldı, özellikle babası, inşaat sendikalarındaki ırkçılık nedeniyle, adil iş fırsatlarından mahrum bırakıldı. Garvin, kendisi de yazları ailesinin gelirine destek olmak adına giyim sektöründe çalıştı. Garvin’in ailesi, Abyssinian Baptist Kilisesi’ne gidiyordu. Garvin de bu kiliseye bağlı, başında, ileride kongre üyesi olacak olan, solcu Adam Clayton Powell Jr.’ın yönettiği gençlik programının parçasıydı. 16 yaşında liseyi bitirdi. Sonra Hunter Koleji’nde siyaset bilimi bölümünden mezun oldu.

Vicki Garvin, hayatı boyunca siyahilerin yurttaşlık hakları ve işçi haklarının iç içe geçtiğini gördü. İlk protestosu, Adam Clayton Powell Jr.’ın 1939’da Dünya Fuarı sırasında siyahilerdeki işsizliği protesto etmek için Harlem’in 125. Caddesi’nde düzenlediği “Çalışamadığınız Yerden Alışveriş Yapmayın” protestosuydu. Garvin, örgütlü işçi hareketine olan ömür boyu bağlılığına 1936 yılında, Amerikan Barış ve Demokrasi Birliği’nde santral operatörü olarak çalışırken başladı. Endüstriyel Örgütler Kongresi’ne (CIO) bağlı ABD Büro Emekçileri ve Profesyonel İşçiler Sendikası’nın (UOPWA) aktif bir üyesiydi. İşyeri örgütlenmesinin gücünü bizzat deneyimledi.

Garvin, Marksist iktisat ve Marksizm-Leninizm çalışmalarını ilk olarak Smith College’da İktisat alanında yüksek lisans yaparken keşfetti. Bu keşif, işçi sınıfının sömürülmesini merkezine alan dünya siyaseti ve ekonomisine bakış açısını derinden etkiledi. Bu yeni dünya görüşünü ve UOPWA’den edindiği dersleri, bir sonraki görevi olan Ulusal Savaş Dönemi Çalışma Kurulu’na taşıdı. Burada bağımsız bir kurum içi sendika kurdu ve başkanlığını yaptı. İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra Garvin, UOPWA’in ulusal araştırma direktörü olarak işçi hareketindeki çalışmalarına devam etti. Adil İstihdam Uygulamaları Komitesi’nin eş başkanlığını yaptı.

1947’de Garvin, hayatındaki önemli bir dönüm noktası olarak tanımladığı Komünist Parti’ye katıldı. Vicki Garvin, hem bir işçi örgütleyicisi hem de Soğuk Savaş politikalarının açık sözlü bir eleştirmeni olarak, hatta McCarthyizme bile meydan okuyarak, New York’taki siyahi solun merkezi figürlerinden biri oldu. Garvin’in sendikacılık dönemi, kırkların sonlarında CIO’nun anti-komünist tasfiyeleri sırasında sona erdi, ancak gidişi sessiz olmadı. Son CIO kongresinde Garvin, CIO liderliğini siyahi işçilerin hakları için mücadeleyi militan bir şekilde desteklememek ve Güney’de örgütlenmemekle suçlayan bir konuşma yaptı.

Garvin’in işçi sendikasından ihraç edilmesi aktivizmine ket vurmadı, bilâkis, bağlılığı daha da yoğunlaştı. Freedom gazetesinin kurucu yönetim kurulu üyesiydi. Burada Paul Robeson ile ömür boyu sürecek bir dostluk kurdu. Gazetenin ilk sayısında Garvin, Afrikalı-Amerikalı kadın işçiler hakkında bir makale yazdı. Amerika’nın demokrasi düzeyini sorgulayarak, Amerikan demokrasisinin başarısızlıklarının, “en kirli, en istenmeyen işlerde” çalışan ve hâlâ en düşük ücretleri alan, sendikalardan ve sendika liderliğinden dışlanan siyahi kadın işçilerin durumunda karşılık bulduğunu dile getirdi. İlerici sendikaları ve kadın örgütlerini bu eşitsizlikleri gidermeye ve sendikaların her düzeyinde siyahi kadınların liderliğini desteklemeye çağırdı.

Ellilerde Garvin’in aktivizmi, siyahilerin yurttaş hakları mücadelesi ve işçi sorunlarını giderek daha fazla bir araya getirdi. 1951 yılının büyük bir bölümünü Cincinnati’de ilk Ulusal Siyahi İşçi Konseyi (NNLC) kongresini organize etmekle geçirdi. Kongre, üçte biri kadın olmak üzere, bin delegeyi bir araya getirmek suretiyle epey başarılı oldu. Garvin, siyahi işçilerin yorulmak bilmez bir savunucuydu. Militan siyasi inançlarını açık yüreklilikle dile getirmeye devam etti. NNLC’nin ulusal başkan yardımcısı olarak, Sears-Roebuck mağazalarında siyahi kadınlar için sekreterlik ve satış elemanlığı pozisyonları elde etme konusunda örgütün ilk ulusal kampanyasına öncülük etti. Bu süre zarfında Paul Robeson, W. E. B. Du Bois, Thelma Dale ve Malcolm X ile de dostluklar kurdu. 1954’te, Robeson ve işçi örgütleyicisi Elizabeth Gurley Flynn ile birlikte, hapisteki Komünist Parti üyelerinin özgürlüğünü talep etmek için Union Square’deki 1 Mayıs mitinginde sahneye çıktı. 1956’daki AFL-CIO birleşme kongresinde NNLC üyeleriyle birlikte broşür dağıtarak, yeni kurulan örgütün CIO’nun siyahi işçilere verdiği desteği sürdürmesi gerektiğini savundu. Yaygın siyasi baskı, Garvin üzerinde büyük bir siyasi ve kişisel etki bıraktı. Ayrıca 1953’te Temsilciler Meclisi Amerikan Karşıtı Faaliyetler Komitesi (HUAC) huzurunda ifade vermeye çağrılması, gelecekteki iş imkânlarını sınırladı.

Garvin’in ABD’de yüzleştiği siyasi zulüm, onu yeni bir yuva, çalışan ve ezilen insanların özgürlüğü için mücadele etmenin yeni yollarını bulmaya zorladı. Siyahilerin özgürlük mücadelesindeki birçok arkadaşı gibi, Garvin de enternasyonalist bir işçi sınıfı bilincinin oluşmasını sağlayacak dayanışmacı bağların ve umudun Afrika’da belirdiğini gördü. Nijerya’ya taşındı, burada yeni sömürgeciliğin etkilerine bizzat tanık oldu. Nijerya’da iki yıl geçirdikten sonra tam ABD’ye dönmeyi planlarken ancak dostları W. E. B. Du Bois ve Shirley Graham Du Bois’u görmek için Gana’nın Accra şehrini ziyaret etti. Garvin, siyahi aydınların Gana’ya ve Kvame Nkruma’nın vizyonuna ilgi duyduğunu gördü ve Accra’da kalmaya karar verdi. Başlangıçta Maya Angelou ile aynı evde kaldı ve daha sonra Du Bois’un yanındaki bir eve taşındı. Amerika'yı terk etmiş olsa da, Vicki Garvin mücadeleyi hiçbir şekilde bırakmamıştı. Önemli uluslararası ilişkiler kurdu, devrimci tarihin ortasında yaşadı ve dünya sahnesinde önemli bir komünist lider haline geldi.

Malcolm X 1964’te Gana’ya geldiğinde, Vicki Garvin, ona “annelik” yaptı. Siyasi akıl hocası olarak bir dakika X’in yanından ayrılmayan Garvin, dünyanın dört bir yanındaki devrimcilerle bağ kurmasına yardımcı oldu. Garvin, Küba ve Cezayir büyükelçiliklerindeki yetkililer arasında onun için görüşmeler ayarladı, ayrıca onu Çin büyükelçisi Huang Hua ile tanıştırdı. Malcolm X’in Afrika turu, siyasi görüşlerinin ve siyahilerin özgürlük mücadelesinde enternasyonalizmin ve birliğin önemine dair bakış açısının evrimi için kritik öneme sahipti. Vicki Garvin, bu evrim sürecinin merkezinde duran isimdi.

Malcolm X’in Huang Hua ile görüşmesini organize ettikten sonra, büyükelçi Garvin’e Çin’i ziyaret etmesi için bir davet gönderdi. Garvin bu teklifi 1964’te kabul etti ve Şanghay’da İngilizce öğretmeni olarak Çin'deki görevine başladı. Çin’de Robert F. Williams ve Mabel Williams ile dostluk ve yoldaşlık kurdu. Peking Review dergisinin İngilizceye çevrilmesine yardımcı oldu ve Şanghay Yabancı Diller Enstitüsü’nde Afrika-Amerika tarihi üzerine dersler verdi. Mao Zedong, Martin Luther King Jr.’ın suikastından sonra “Afrikalı-Amerikalıların Şiddetli Baskıya Karşı Mücadelesine Destek” bildirisini yayınladığında, Garvin, öğrenciler tarafından bildirinin yayınlanması üzerine düzenlenen toplantıda milyonlarca insanın önünde konuşma yapmaya davet edildi. Bu anı, onu gözyaşlarına boğan bir “ayrıcalık” olarak tanımladı. Ülkede hissettiği ve gördüğü dayanışma nedeniyle Vicki Garvin, Çin’i “her yerde sömürülen ve ezilen, ortak noktaları çok fazla olan halklar için değerli bir kaynak” olarak nitelendirdi.

Çin’de geçirdiği altı yılın ardından Vicki Garvin, ABD’ye döndü. ABD Halkların Dostluğu Derneği tarafından yayınlanan New China dergisinin yayın kuruluna katılarak, siyasi aktivizmine devam etti. Çin’e birkaç kez daha seyahat etti, ayrıca Afrika ve Karayipler'e de birçok gezi yaptı. Birçok çevrede faaliyet yürüttü. Güney Afrika Irk Ayrımcılığına Karşı Kız Kardeşler (SASAA), Afrika Halkına Karşı Medya Saldırılarını Ortadan Kaldırma Komitesi (CEMOTAP), Adalet Yanlısı Siyahi İşçiler ve Anayasal Haklar Merkezi gibi örgütler içinde çalıştı.

ABD’ye döndükten sonra Garvin, çeşitli mücadelelerde genç aktivistlere paha biçilmez bir rehberlik sağladı. Kadınların eşit haklarına ve siyahilerin özgürleşmesine kendini adamış bir işçi lideri ve enternasyonalist olarak Garvin, üç kıtada süren toplumsal hareketlerde önemli bir stratejist, akıl hocası ve lider olarak hatırlanıyor. 2007’deki ölümünü duyuran bir açıklamada şunlar söyleniyordu:

“Hayattaki tabii ki iniş çıkışlar olacak, ancak yarışta zafer, kısa mesafe koşucularına değil, uzun mesafe koşucularına aittir. Her yerde şu haklı slogan yankılanıyor: Adalet yoksa barış da yok!”

Yoldaş Vicki Garvin işte böyle biriydi!

N. Liu
1 Şubat 2022
Kaynak