17 Haziran 2026

,

Bolşevikler Belediyeler Konusunda Ne Talep Ediyor?


Bolşeviklerin 1917 Mayıs’ında Pravda’da yayımlanan belediye programı.


Genel Tezler

1. Kent kamu idare organları, tıpkı kent ilçe idare organları gibi, idari, kültürel ve ekonomik faaliyetlerinde özerktir.

Başlıca şehir idari organı ile ilçe idari organları arasındaki karşılıklı ilişkiler pratikte belirlenir. Benimsenmesi gereken ilke, şehir ilçeleri için en yüksek düzeyde özerklik ilkesidir. Sadece doğası gereği merkezileşmeyi gerektiren, yani faaliyetlerin daha geniş bir şekilde yoğunlaşmasına ihtiyaç duyan konular, en üst ve merkezi kurumlara devredilir.

3. Belediye meclisi, belediye seçmenlerinin yirmide birinin talebi üzerine, ilgili vatandaşları ilgilendiren her türlü toplumsal politika konusunu tartışmaya açmak ve genel oylamaya sunmakla yükümlüdür. Aynı durum, ilçe meclisi seçmenleri için de geçerlidir.

Oy Hakkı

1. Söz konusu bölgede ikamet eden, cinsiyet, din veya uyruk ayrımı gözetmeksizin on sekiz yaşından küçük olmayan her kişi, ilçe meclisi için oy kullanma hakkına sahiptir; on sekiz yaşından küçük olmayan herhangi bir kişi, ikametgahından bağımsız olarak, ilçe meclis üyesi veya ilçe meclisi görevlisi olarak seçilebilir.

2. Belediye meclisi üyelerinin seçimleri resmi tatillerde yapılacaktır.

3. Belediye meclis üyeleri ve ilçe meclis üyeleri, her toplantıya katıldıkları için ve görevleri gereği yerine getirdikleri işler için ücret alacaklardır.

Not: Tazminat miktarı, belediye meclisi tarafından belirlenecektir.

4. Belediye meclis üyeleri, belediye yetkilileri ve sorumlu görevlerdeki yetkililer her yıl yeniden seçilecektir. Bu seçimlerde, bazı memur kategorileri (örneğin hâkimler, öğretmenler, milis subayları, vergi müfettişleri) bölgelerdeki ilk oylama ile seçilecektir.

Not: Doğrudan halkın seçtiği yetkililer, belediye meclisi tarafından belirlenecektir.

5. Şehir yönetim organlarının çalışanları, aslında tüm kamu görevlileri gibi, ücret alırlar.

Mali Politika

1. İlçe meclisleri de dâhil olmak üzere yerel yönetimler, yerel halkın ihtiyaçlarını karşılamak konusunda sınırsız özerklik hakkına sahiptir.

2. Doğrudan vergilendirme yoluyla elde edilen para yetersiz kalırsa, yerel yönetim, daha üst merkezi makamlardan destek alacaktır.

3. Vergilendirme planı ve ilkeleri:

a) Açık ve gizli tüm dolaylı vergilendirme biçimlerinin kaldırılması.

b) Sadece yerel yönetim tarafından belirlenen vergiler ve daha üst idari merciler (örneğin Petrograd’daki Kent Meclisi) tarafından uygulanan ek vergiler şeklinde doğrudan halktan alınan vergiler.

c) Vergi türleri: gelir vergisi, sermaye vergisi, miras vergisi, satış vergisi, değer artışı vergisi vb.

4. Hem ulusal hem de yerel vergilerin tahsilatı için kurulan vergi tahsilat daireleri, kesinlikle demokratik bir temelde ve yerel yönetimin denetimi altında organize edilmelidir.

Burada geliştirilen mali politika sistemi, genel ulusal, hatta uluslararası politikayla yakından bağlantılıdır ve bunun hayata geçirilmesi için, işçi sınıfının ve onunla aynı safta yer alan nüfus kesimlerinin egemen sınıflara karşı kararlı bir mücadele yürütmesi gerekmektedir:

1. Toprakların, demiryollarının, madenlerin, bankaların, sendikaların vb. millileştirilmesi gibi bir sonraki özel ekonomik reformlar için.

2. Milyarlarca insanı yutan, üretim güçlerini yok eden ve bütün ülkeleri harap eden emperyalist savaşa son vermek amacıyla.

Konut Sorunu.

Özerk yerel yönetimler şunları yapmakla yükümlüdür:

1. Tüm konutları ve diğer binaları kayıt altına almak.

2. Kira bedellerini sabitlemek.

3. Sahiplerinin belirlenen bedelden kiraya vermeyi reddettiği gayrimenkullere el koymak.

4. Evsizlere, fiili konut eksikliğine uygun olarak, boş veya kısmen boş (yoğun nüfuslu olmayan) evleri ve binaları (depolar, kaleler vb.) ve ayrıca lüks restoranlar, lüks eşya satan işletmeler ve saraylar gibi sosyal değeri olmayan amaçlarla kullanılan binaları teslim etmek.

Ülkedeki tüm topraklar kamulaştırılana dek geçici bir önlem olarak partimiz, şehirlerin çevresindeki tüm atıl arsaların konut yapımı, park düzenlenmesi vb. amaçlarla yerel yönetimlere devredilmesini talep etmektedir.

Parti, inşaat malzemesi kıtlığı, ulaşımın çökmesi, işçi eksikliği ve savaşla ve burjuvazinin iktidarıyla bağlantılı diğer genel olayların, pratik inşaat faaliyetlerini neredeyse tamamen durdurduğu gerçeğini halktan gizleyemez.

Kamu Hizmeti Girişimleri

Şehir yönetimi, bunun yanında, teknik ve ekonomik açıdan mümkün olduğu ölçüde ilçe yönetimleri, halen özel kişilerin veya sendikaların elinde bulunan bir dizi kamu yararına yönelik işletmeyi kendi kontrolleri altına almalıdır.

1. Değirmenler, nehir taşımacılığı araçları, sabun üretim tesisleri ve genel ihtiyaç maddelerinin üretimi ve dağıtımıyla ilgili diğer işletmeler halkın elinde olmalıdır.

2. Aşağıdakilerin de ortak kullanıma açılması gerekmektedir: hamamlar, hastaneler, kimya, hijyen ve bakteriyoloji laboratuvarları, hijyen ve tıbbi nitelikteki diğer tüm kurumlar.

3. Krematoryumlar inşa edilmelidir.

B. Ayrıca, her yerde iyi içme suyu temini sağlanması, her yere kanalizasyon sisteminin döşenmesi ve atık maddelerin biyolojik arıtma yoluyla kanalizasyon yataklarında zararsız hale getirilmesi de gereklidir.

C. Elektrik ve doğalgaz kamulaştırılmalıdır.

* * *

Bütün bu adımlar atılırken mevcut veya yeni şehir-ilçe yönetimlerinin kurumları, halkı dolaylı vergilere mahkûm etmemelidir. Dolayısıyla, girişimlerin büyük çoğunluğu halkın sırtına herhangi bir maliyet yüklememeli, sadece münferit durumlarda maliyet bedeli ödenmelidir.

İşçi Meselesi ve İşçilerin Korunması

1. Tüm kentsel işletmelerde, işçilerin ve çalışanların çalışma koşulları örnek teşkil etmeli, sendika temsilcilerinin taraf olduğu toplu sözleşmelerle belirlenmelidir.

2. Tüm kentsel işletmelerde asgari ücret belirlenecektir. a) Eşit işe eşit ücret. b) Erkek ve kadınların emeğine eşit ücret.

3. Tüm kentsel projelerde azami sekiz saatlik çalışma süresi belirlenecektir.

4. Tüm kentsel işletmelerde aşağıdakiler kaldırılacaktır: a) Fazla mesai. b) Gece çalışması. (Teknik olarak gerekli olduğu ve sendika örgütlerinin onay verdiği durumlar hariç.)

Haftalık 42 saatlik bir dinlenme süresi belirlenecektir.

5. Şehir yönetimi, 18 Nisan’ı (yeni takvime göre 1 Mayıs) yasal bir İşçi Bayramı olarak tanımakta olup, bunun yanı sıra bir dizi başka işçi bayramı ve yas gününü de resmi tatil olarak kabul etmektedir.

6. Şehirde çalışanlara ve işçilere tam ücretli bir aylık yıllık izin verilecektir.

Not: 1 ila 6. maddelerde sıralanan tüm düzenlemeler, şehir esnafı için de bağlayıcıdır.

7. Şehir yönetimi, çalışanlarının ve personelinin hastalık, yaşlılık, kaza, sakatlık, doğum, dulluk, yetimlik ulusal sigortalarına ve işsizlik sigortasına kendi masraflarıyla katılır; sigortalı kişilere ise tam özerklik tanır.

8. Şehir idaresinde çalışan kadınlar, doğumdan sekiz hafta önce ve sekiz hafta sonra olmak üzere, toplam sekiz hafta boyunca tam maaşla işten izinli sayılacaktır.

9. Şehir yönetimleri, ücretlilerin ve özellikle çocuk işçiliğinin korunması ve genel olarak iş mevzuatının eksiksiz uygulanmasının denetlenmesi amacıyla, yerel işçi örgütleri tarafından seçilen şehir denetim birimleri oluşturacaktır.

10. İşsizlere destek olmak amacıyla, şehir yönetimleri, sendikaların katılımıyla kamu işleri ve atölyeler düzenleyecek, işsizlikle mücadelelerinde sendikalara mali destek sağlayacaktır.

11. İşçiler için ücretsiz hukuki yardım.

12. İşgücü arz ve talebini düzenlemek amacıyla, şehir yönetimleri bir çalışma dairesi kuracaklardır; bu dairenin görevlerinden biri de işçilerin yaşamına, işgücü arz ve talebine ilişkin istatistiksel verilerin toplanması olacaktır; bu bağlamda ücretsiz iş bulma büroları kurulacaktır.

Okullar ve Eğitim

1. Devlet tarafından finanse edilen, genel, zorunlu, ücretsiz, laik eğitim; bu eğitim, üretken çalışmanın çeşitli biçimleriyle uyumlu hale getirilmiştir.

2. Okul öncesi yaştaki çocuklar için mümkün olduğunca çok sayıda kreş ve anne-çocuk okulu kurulması.

3. Muhtaç çocuklar için yuvalar ve zihinsel engelliler, işitme engelliler ve görme engelliler için okullar.

4. Fabrikalarda ve iş yerlerinde, uzman teknisyenlerin yönetiminde ve işçi örgütlerinin temsilcilerinin denetimi altında özel teknik kursların düzenlenmesi.

5. Tüm öğrencilere ücretsiz sıcak kahvaltı, okul malzemeleri, giysi ve ayakkabı dağıtımı.

6. Okul kolonileri, çocuk oyun alanları, kütüphaneler, müzeler ve halk kulüpleri.

7. Okul binalarının zorunlu tıbbi gözetimi.

8. Öğretmenlerin tüm halk tarafından seçilmesi ve okullarda özerklik sağlanması.

Pravda
22 ve 25 Mayıs 1917

Kaynak

0 Yorum: