Suudi Arabistan: Kan, Petrol, Sessizlik

Suudi Arabistan, uzun zamandır kendisini Arapların ve Müslümanların davalarının savunucusu olarak takdim ediyor. Oysa Gazze ve Batı Şeria’daki Filistinli siviller, çok sayıda insan hakları uzmanı ve kuruluşunun “etnik temizlik” ve “soykırım” olarak tasnif ettiği duruma maruz kalırlarken Suudi krallığı, İsrail’in insanlığa karşı işlediği suçlara katkı sunan şirketlere yatırım yaparak elde ettiği o büyük nüfuzu kullanmaktan hep imtina etti. Bilâkis, Suudi krallığı, bu suçları işleyenlere her daim el uzattı.

Suudi Arabistan, dünyanın en büyük petrol üretimlerinden birine imza atan ülke. Daha çok ABD’den silah alıyor. Önemli bir diplomatik ve ekonomik nüfuza sahip. Ancak Filistinlilerin korunması düzleminde bu araçların hiçbirisini devreye sokmadı.

Bu konuda elini kolunu esas olarak, perde gerisinde İsrail ile yürüttüğü normalleşme süreci bağlıyor. Neticede Suudi Arabistan’ın elindeki güçlü diplomatik nüfuz, Filistinlilere sevgi sözcükleri sunan, ancak somut bir korumadan dem vurmayan, yavan bir söylemden ibaret.

Suudi Arabistan, İsrail’in Filistinlilere yönelik uyguladığı soykırıma yakıt, para ve kılıf temin etmek suretiyle, o “suç ortakları” denilen çeteye bir şekilde dâhil oldu.

Petrol Akmaya Devam Ediyor

Filistin’de devam eden katliam ve soykırıma rağmen, en zengin Arap devleti olarak Suudi Arabistan, anlamlı bir eylem yerine etkili bir sessizliği tercih etti. Uluslararası toplantılarda rutin olarak kınamalarda bulunan ülke, o muazzam gücünü katliamı yavaşlatmak veya durdurmak için kullanmayı açıktan reddetti.

1973’te savaş sürecinde İsrail’e destek verenlere baskı yapmak adına petrol ambargosu uygulayan Kral Faysal’ın aksine Suudi yetkililer, 2023’te Vaşington ve Tel Aviv’e, bu türden bir kozun kullanılmayacağına dair güvence verdiler. Gazze savaşını durdurmak için bir petrol ambargosu konusunda baskı yapılması talebini işiten Suudi Yatırım Bakanı Halid Falih, “Bugün böyle bir şey söz konusu değil” diye gülerek cevap verdi.

Falih, Suudi Arabistan’ın petrol üretimini İsrail’in eylemlerini etkilemek için kullanma niyetinde olmadığını, bunun yerine, “barış görüşmelerini” tercih ettiğini vurguladı. Suudiler, takındıkları bu aleni tutumla İsrail’in askeri harekâtına yeşil ışık yakmış oldular. Mealen, “Filistin’de dökülen kanı protesto edeceğiz diye olağan işleyişi durduracak değiliz” dediler.

Suudi Arabistan’ın kapalı kapılar ardındaki tutumu daha da endişe vericiydi. Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, İsrail’e baskı yapmak yerine, Gazze’ye yönelik saldırıyı dolaylı olarak körükleyen stratejik bağları sürdürdü, hatta derinleştirdi.

Araştırmalar, Suudi Arabistan’ın savaş boyunca İsrail’e kritik kaynaklar sağlamaya devam ettiğini ortaya koyuyor. Petrol ihracatı bunun en önemli örneği. Uluslararası Petrolü Değiştirme Örgütü’nün Mart 2024 tarihli raporu, Gazze’ye bombalar yağarken dahi, İsrail’in, Suudi Arabistan ile BAE’den petrol aldığını ortaya koyuyor. Petrol, Mısır’a ait SUMED boru hattı üzerinden sevk edildi. Suudi ve Birleşik Arap Emirlikleri petrolü, bu boru hattı aracılığıyla İsrail rafinerilerine ulaşarak İsrail jetlerine ve tanklarına yakıt sağladı.

Raporda, “İsrail’e yakıt sağlamaya devam eden ülkeler, devam eden şiddetin körüklenmesinde rol oynuyor” uyarısı yapılmaktaydı. Suudi Arabistan, İsrail’in askeri operasyonları için “yakıt tedarik edenler” arasında gösterilmekteydi.

Savaşa Yatırım Yapmak

Veliaht Prens Muhammed bin Selman, savunma sektörü de dâhil olmak üzere ABD sanayiine milyarlarca dolar yatırım yapan Kamu Yatırım Fonu’nu (PIF) tek başına kontrol ediyor. Son yıllarda bu fon, ABD’li silah üreticilerinin önemli bir hissedarı haline geldi. Boeing’de 714 milyon dolarlık hissesi bulunan Fon, ABD’nin İsrail’e askeri desteğiyle yakından bağlantılı diğer havacılık ve teknoloji şirketlerine de yatırım yaptı.

Bu yatırımlar, Suud parasının İsrail saldırısını silahlandıran şirketleri zenginleştirmeye yardımcı olduğu ve hâlâ yardım ettiği anlamına geliyor. Suudi Arabistan, Gazze savaşı sırasında bu fonları çekmekle tehdit etmek veya elden çıkarmak yerine, savaştan çıkar sağlayanlara yatırım yaparak yoluna devam etti.

Aynı şekilde, Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman (MBS), eski Beyaz Saray danışmanı Jared Kushner’ın yeni hisse senedi fonuna 2 milyar dolar gönderdi. Bu para, aslında İsrail’e ait teknoloji şirketlerine yatırım yapmak için tahsis edilmişti. 2022 tarihli bu anlaşma sayesinde Suudi Arabistan politik iyilikler karşılığında İsrail ekonomisine ilk kez doğrudan yatırım yapma imkânı buldu.

2024 yılına gelindiğinde, Kushner’ın Suudi Arabistan tarafından finanse edilen şirketi, bazıları siber güvenlik ve finans gibi hassas sektörlerde faaliyet gösteren İsrailli şirketlerden sessizce hisse satın almıştı. Gazze’nin çile çektiği dönemde Suud sermayesi, İsrail’in ileri teknolojisi ile savunma sanayiine kan akıtıyordu. Bu durum, hükümetin Filistin’le dayanışma içerisinde olduğu iddiasının parasal çıkarlarıyla net bir çelişki içerisinde olduğunun deliliydi.

Suudi Arabistan-İsrail işbirliğinin belki de en küstah biçimi, güvenlik alanında yapılan iş birliği olmuştur. Elde, iki ülke arasında resmi diplomatik ilişkilerin bulunmamasına rağmen, Riyad ve Tel Aviv’in askeriye ve istihbarat konularında birlikte çalıştığını gösteren mebzul miktarda delil mevcut. Bunun çarpıcı bir örneği, NSO Group’un Kaşıkçı olayı vesilesiyle adı kötüye çıkmış olan Pegasus isimli casus yazılım. Bu yazılım, İsrail’in ürettiği bir siber silah.

MBS, 2017 yılında Pegasus’u satın almak için İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile 55 milyon dolarlık gizli bir anlaşma yaptı. Anlaşma üzerinden İsrail Savunma Bakanlığı, Suudi Arabistan’ın bu casus yazılımı kullanmasına onay verdi. Çıkarların ortaklaştığı açıktı: Suudi Arabistan, daha sonra insan hakları ihlalleri ve muhalifleri hacklemek için kullanacağı bir aracı elde etmekle kalmadı, aynı zamanda Suudi hava sahasını İsrail’e açtı. Anlaşmanın bir parçası olarak, ABD aracılığıyla imzalanan İbrahim Anlaşması’nı eleştirmekten kaçındı.

Bu gizli anlaşma, Riyad ve Tel Aviv’in gizli temaslardan stratejik ortaklara dönüştüğünü, İran gibi ortak düşmanlara karşı ittifak kurduğunu ve silah teknolojisini paylaştığını gösteriyor. Dolayısıyla, İsrail savaş uçakları Gazze’yi bombalarken, Suudi Arabistan’ın hiçbir direniş sergilememesine şaşırmamak gerekiyor; iki devletin askeri çıkarları sessiz sedasız kesişti.

Yemen: Suudi Arabistan’ın Kendi Savaş Suçlarının Bir Aynası

Suudi Arabistan’ın Filistinlilere yönelik şiddetteki suç ortaklığı, Krallığın Yemen’deki kendi uygulamalarıyla birlikte değerlendirildiğinde daha da belirginleşiyor. Suudi Arabistan, 2015’ten bu yana Yemen’de on binlerce sivilin ölümüne ve açlığa mahkûm edilmesine yol açan acımasız bir askeri müdahaleye öncülük ediyor, ABD ile İngiltere’nin savaş uçakları ve bombalar tedarik ettiği bu müdahaleye destek veriyor.

Yemen’de Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyonun hava saldırıları okul otobüslerini, düğünleri, pazar yerlerini ve hastaneleri sıklıkla vuruyor. Bu durum, BM’nin ve insan hakları örgütlerinin savaş suçu işlendiğine dair suçlamalarına yol açıyor.

Suudi güçleri, uluslararası hukuka göre açık bir savaş suçu olan sivilleri aç bırakarak Yemen limanlarına uzun süreli bir abluka uyguladı.

Ancak, korkunç ihlallere dair onca kanıta rağmen, Suudi Arabistan da İsrail gibi neredeyse hiçbir yaptırımla karşılaşmadı. Bunun yerine, ekonomik ve diplomatik nüfuzunu kullanarak kınamadan kaçtı, 2021’de BM’ye Yemen’deki savaş suçları soruşturmasını kapatması için baskı yaptı, Batılı güçlerle kazançlı silah ve petrol anlaşmaları yaparak medyada çıkacak eleştirileri susturdu. Bu, İsrail’e artık tanınan dokunulmazlığın bir yansıması.

Suudi Arabistan’ın dolaylı desteği, İsrail’e bölgesel bir koruma kalkanı sağladı, saldırılarını durdurması konusunda Tel Aviv’e baskı uygulayan birleşik Arap cephesini parçaladı.

Benzerlikler çarpıcı. Hem Yemen’de hem de Gazze’de savaş uçakları çocukları bombaladı. Bombalayanlar, hiçbir ceza almadılar. O savaş uçaklarını tedarik edenler, ellerini kollarını sallaya sallaya dolaştılar. Böylelikle dünya genelinde saldırgan ülkeler, doğru dostlara sahiplerse savaş suçlarının görmezden gelineceğine, hatta o suçları işlemelerine katkı sunulacağına dair bir mesaj almış oldular.

Vaşington, Suudi Arabistan’ı güvenlik anlaşmaları ve iş anlaşmalarıyla etkilemeye devam ederken, MBS’yi fiilen ödüllendiriyor, aynı zamanda “Amerika’nın en yakın müttefiki” İsrail’in Gazze’yi yerle bir etmesine yardımcı oluyor. Bu reel politika, temel insani değerler hilafına icra ediliyor.

Güney Afrika’ya has ırk ayrımcılığı koşullarına benzeri koşullar ve Filistinlilere yönelik kitlesel katliamlar sona erecekse, bunlara imkân sağlayanların adıyla çağrılması gerekir. Buna Arap devletleri de dâhildir.

Çifte standartçı yaklaşımların hep birlikte yol açtığı sonuçlara tanıklık ediyoruz; Batı yanlısı güçlere ve onların dostlarına başka, düşmanlarına ise başka kurallar tatbik ediliyor.

Gazze ve Batı Şeria’da sayısız Filistinli, kaybettikleri aile üyelerinin yasını tutuyor, vatanlarının küle dönmesini izliyor. Yemen’de ise çocuklar sakat kalıyor, travmalarla boğuşarak büyüyor. Suudi Arabistan, her iki trajedide de derinden rol oynuyor; Filistin’e sırtını dönüyor, Yemen’e yüzünü dönerek elindeki kanlı kılıcı sallıyor.

Sahir
6 Mayıs 2025
Kaynak

Yazının Tamamı

Yemen: Kalıcı Ders

2020 yılında Cezire gazetecisi Gada Uveys, Ensarullah sözcüsü Muhammed Buhaiti’ye şunu söylüyordu: “Sana’daki çocukları bile doyuramazken Kudüs’ü mü kurtaracaksınız?” Buhaiti, bu alaycı ifadeyi şu şekilde cevapladı: “Yemen halkına saygı gösterin. Saygı gösterin.”

Sözlerindeki kesinliğin, sadece dört yıl sonra, Filistin semalarında, Arap sularında ve hatta Tel Aviv’in kalbinde eyleme dönüşeceğini çok az kişi öngörebilirdi. Dolayısıyla bugün, Yemen’in sunduğu, Filistin için hem “7 Ekim” öncesi hem de sonrası için önemli olan dersleri hatırlamak için bir an durup düşünmeye değer.

“Bunu kim bekliyordu?” sorusu, Ensarullah’ın yükselişini izleyen Arap ve yabancı analistler tarafından sıkça tekrarlanan bir sorudur. Bu yükseliş, Ali Abdullah Salih rejimiyle, Suudi Arabistan’la ardı ardına verilen savaşlarla, sonrasında dokuz yıl süren ABD ve Suudi Arabistan öncülüğündeki amansız saldırganlıkla şekillenmişti.

Hareket, askeriye, teknoloji, kültür ve medya alanlarında giderek büyüdü, daha disiplinli hale geldi. Silahlı mücadele için stratejik hedefler belirlerken, bombardıman altında ekonomik dayanıklılık, güvenlik ve siyasi-kültürel seferberlik için araçlar geliştirmeyi temel alan, ateş altında olgunlaşmaya yönelik kendine özgü bir strateji geliştirdi.

Bu strateji, tüm şiddetine rağmen, siyasi vizyon ile sahadaki eylem arasında kesintisiz bir bağ kurar; seferberlik ve eğitim, eylemlerle, fedakarlıklarla ve elle tutulur sonuçlarla sürekli olarak doğrulanır.

Bu durum, Yemen’in ulusal iradeyi temsil edecek kadar güçlü bir askeri harekât yürütürken Gazze için her hafta düzenlediği devasa yürüyüşleri açıklıyor. Yıllardır süren siyasi, kültürel ve inanç temelli seferberlik, kuşatma ve katliamın çelikleştirdiği her Yemenliye bireysel sorumluluk duygusu aşılamıştır.

Aynı zamanda siyasi liderliğin halkın hedefleri doğrultusunda kararlılıkla ilerlemesi ve bu hedeflere adım adım ulaşmadaki başarısı, Yemenlilerin ABD hegemonyasına karşı mücadelede halk katılımının değerine olan inancını güçlendirmiştir.

Mücadeleci bir liderlik ile sabırlı ve fedakâr bir halkın oluşturduğu terkip, Arap coğrafyasında etkili olabilecek her türden eylem için eksiksiz ve kusursuz bir formülü meydana getiriyor. Bu formül, Gazze haricinde Filistin’deki genel politik yapının belirli kısımları da dâhil olmak üzere, birçok Arap toplumunda göremediğimiz bir olgu.

Yemen, Filistin’e siyasi vizyonda netlik konusunda da bir model sunuyor. Filistinli direniş hareketleri, uzun zamandır devrimci radikalizmi, coğrafyanın ve savaş alanının gerçeklerinin dayattığı pragmatizmle dengelemeye çalışıyorlar.

Örneğin, Gazze’deki bir direniş gücü, Mısır’ın Gazze’yi boğan politikalardaki suç ortaklığını alenen kınayamıyor ki esasen bu tür bir pragmatizm anlaşılabilir bir durum. Ancak pragmatizme kolayca meyletmek, Filistinlilerin temel duruşlarını aşındırmış, ulusal bilinci parçalayıp kurtuluş yolunu tıkayan içi boş tavizlere yol açmıştır.

Buna karşılık, Ensarullah, en başından beri siyasi değişmezlerini, özellikle de ABD ve İsrail varlığına olan düşmanlığını net bir biçimde tanımladı. Devlet iktidarını, kendi çıkarı için değil, Yemen’i çatışma haritasına sağlam bir şekilde yerleştirmek amacıyla ele geçirmek için uğraştı.

“Arap Baharı”nın yol açtığı dalgalar içerisinde ilerlerken dahi hareket, pusulasını ve yönünü hiçbir vakit kaybetmedi, stratejik amaç pahasına iç siyasetin dar sokaklarında boğulmadı, en önemlisi de kısa vadeli kazanımlar için Vaşington veya bölgesel işbirlikçileriyle pazarlık yapmanın iğvasına asla kapılmadı. Yemen, ekonomik kuşatmaya, açlığa ve yağmaya bu kararlılıkla karşı koydu.

Bu açıdan bakıldığında, Buhaiti’nin açlık ve kuşatmaya rağmen Yemen’in Filistin’in kurtuluşundaki rolü konusundaki ısrarı, daha derin bir anlam kazanıyor. Yemenliler, her Allah’ın günü yüzleştikleri zorlukların çözümünün Batı egemenliğinden kurtulmaya bağlı olduğunu, bunun da başta İsrail olmak üzere, Batı’nın güç merkezleriyle yüzleşmeyi gerektirdiğini anladılar.

Hem yurttaşlar hem de liderler tarafından paylaşılan bu siyasal anlayış, sarsılmaz siyasal kararlılığın ürünü olan devrimci Arap bilincinin belirgin bir biçimi olarak karşımıza çıkmaktadır.

Bu kararlılık, sömürgeci yıkımla karşı karşıya kalan Filistin direnişinin temel dersidir. Kuşatma altında olan ve hedef alınan bir halkı temsil eden herhangi bir siyasi hareketin başarısı, siyasi çizgisini korumakla başlar.

Filistinli örgütler, bu ilkeyi giderek daha fazla benimsiyorlar. Aksa Tufanı, Direniş Ekseni içerisinde hem kendi cephelerinde hem de rejimlerinin ellerini kollarını bağladığı Arap ülkelerinde siyasi, kültürel ve örgütsel kavgada daha da büyük bir cesarete ihtiyaç duyulduğunu ortaya koydu.

Filistinliler, direniş projesini Arap toplumlarına yaymak için uğraşıyorlar. Yabancı üsler ve onların bekçileri tarafından kuşatılmış ülkelerdeki mevcut felç halinin üstesinden gelinmesine ancak bu çaba katkıda bulunabilir.

Siyasi kararlılık, aynı zamanda dayatılan dengeleri yıkmanın da koşuludur: Bu olmadan, halk ve siyasi yapı arasında kalıcı bir bağ olamaz. Toplum, kolektif kurtuluşun bireysel kurtuluştan önce gelmesi gerektiği şeklindeki devrimci gerçeği içselleştiremez.

Yemen’in sömürgeciliğin imal ettiği putları ve onlara hizmet edenleri yerle bir eden destanı, dünyanın dört bir yanındaki halklara, özellikle de Filistinlilere ve siyasi hareketlerine bir model sunuyor. Tarihi şekillendirme ve küresel dengeleri değiştirme yeteneğimizi hatırlatıyor. Her bir sömürgeciye ve her bir işbirlikçiye parmak kaldırıp, Yemen’in meydan okumasının onuruyla “Saygı gösterin!” dememizi istiyor.

Nidal Halef
8 Ekim 2025
Kaynak

Yazının Tamamı

Filistin ve Yeni Dünyanın İnşası

Filistinliler ve yoldaşları, kontrolsüz işleyen Siyonist zulmünün tehlikeleri konusunda onlarca yıldır uyarılarda bulunuyorlar. Anlamlı bir muhalefet olmadan, onların entrikalarının, kendi vaatlerini asla yerine getiremeyen bir sivil özgürlükler rejiminin tamamen çökmesine yol açacağını her fırsatt dile getirip duruyoruz.

Bu, kolaylıkla yapılabilecek bir tahmin aslında, zira Siyonistler, elli yıl boyunca akademiyi Filistinlilere düşman kıldılar, sayısız öğretim üyesinin işe alınmasına veya terfi etmesine mani oldular, öğrencileri ve öğretim görevlilerini fişleyerek onların işten çıkartılmalarını sağladılar veya iş bulmaları önüne engeller diktiler. Siyasi yelpazede yer alan her türden gericiyle yan yana geldiler. “Antisemitizm”in sürekli arttığına dair yazılar yazdılar. Güçlü ve faal bağışçıları sayesinde idari karar alma süreçlerini etkilediler. Ayrıca, anti-siyonist profesörlerin sınıflarına casuslar gönderdiler. Tüm bunların üzerine bir de bu internet çağında, saldırılarından zarar gören insanlara ırkçı hakaretler yağdırmak için trol orduları kurdular.

Bölgeyi ve etnisiteyi çalışanların arttığı koşullarda “İsrail Çalışmaları” alanında onlarca kürsünün faal olmasına karşın, Filistin’e tahsis edilmiş çok az fakülte bölümü var. Kampüsler, Siyonist söylemleri yaymaya ve dolayısıyla İsrail’i eleştiren her türlü söylemi veya faaliyeti susturmaya kararlı kuruluşlarla dolu. Fonlarının kesintiye uğrayacağı tehdidi karşısında politikacılardan bağlılık yemini etmeleri bekleniyor. Hükümetle bağlantıları olan kuruluşlar, BDS örgütçülerine karşı açılan davaları finanse ediyorlar. Kampüsteki bu Siyonist varlığın ne kadar kapsamlı, ne kadar saldırgan ve ne kadar dizginsiz olduğunu tarif etmek gerçekten zor. Üstelik 7 Ekim 2023 öncesi de bu şekildeydi.

Buna karşın, kendilerini sivil özgürlükçü olarak gören birçok akademisyen, uyarılarımızı paranoyakça veya hayal ürünü olarak nitelendirdi. Ya da uyarıları Arap barbarlığının bir başka kanıtı olarak yorumladı. “Araplar, ifade hürriyetinin nasıl işlediğini anlamıyorlar! Kültürleri demokrasiyle bağdaşmıyor! Diyaloga inanmıyorlar!” deyip durdular. Görünen o ki, uyarılarımızın hiçbiri işe yaramamış.

Siyonizmin dizginlenemeyen zulmüne dair uyarılara kulak tıkayanların tek derdi, “iptal kültürü”ydü. Oysa bu iptal kültürü de Siyonistlerin bir girişimiydi. Büyük ölçüde internette, uzmanların ve başarısız akademisyenlerin kariyer inşa etmek için kullandığı bir yöntemdi. Bu olgu esasında, ona dikkatle yaklaşan herkes için alenen gericiydi. Hikâyeyi başlatan ve sonra yayan Siyonist palavracıların konumlandıkları yerler göz önüne alındığında, tek bir bakış bile gerçeği yarım yamalak ayırt edebilen herkes için uyarıcı olabilmeliydi.

Artık geldiğimiz nokta şurası: Yöneticiler, idareciler, politikacılar, lobiciler, danışmanlar ve teknokratlardan oluşan bir koalisyon sayesinde, sivil özgürlüklerin yok edilmesi süreci neredeyse tamamlandı. Filistin, tahmin edildiği gibi, bu yıkımın ön saflarında yer aldı. İptal kültürünün önde gelen isimleri, gerçek bir işin asla karşılayamayacağı kadar fazla abonelik geliri elde etmişken, Eisenhower döneminden bu yana yaşanan en büyük baskı döneminde birden “ifade özgürlüğü”nden rahatsızlık duymaz oldular.

* * *

Etkili direniş, gerçeğe dair etkin bir bilinçle başlar. Küresel Kuzey’de anti-siyonizm, sadece İsrail’in emriyle zulme uğramıyor. Siyonizmin gerçekleştirdiği son seferberlik, egemen sınıfın birikiminin önündeki her türlü engeli ortadan kaldırmak için on yıllardır süren bir çabanın önündeki engelleri kaldırdı. Siyonizm ile mevcut ABD’deki Trump kâbusu arasında simbiyotik bir ilişki söz konusu.

Amerikan istisnacılığına yönelik köklü bir eğilimi yüceltip duran, moda halini almış kelimelere şüpheyle yaklaşmak gerekiyor: “Demokrasi”. “İnsan hakları”. “İfade özgürlüğü”. “Uluslararası hukuk”. Bu kelimeler, kulağa hoş geliyor ve teorik olarak yaşanabilir bir dünyayı temsil ediyor, ancak pratikte Batı emperyalizminin kültürüyle iç içe geçmiş durumdalar. Faaliyet gösterdikleri alan, onları tüm iyiliksever özelliklerinden arındırıyor. Bunun yerine, askeri müdahalenin, gerici popülizmin, radikal enerjinin devşirilmesinin ve düşman ülkelerde darbelerin göstergeleri haline geliyorlar. Filistin’in kurtuluşu farklı bir alanda gerçekleşecek.

Dahası, bu moda kelimeler, seferberlik için zayıf bir temel oluşturuyorlar. Bizi ezilenlerle ve mahrumlarla birlikte düşünmemize mani olacak zincirlerden kurtarmak yerine, ABD’nin Küresel Güney’e müdahalesi için sunulan gerekçeler listesine ekleniyorlar. Oysa farklı kıtalarda, çoğu Filistin’den ve pek çoğu da ötesinden gelen, yıkıcılık ve direniş üzerine parlak teoriler sunan militan düşünce gelenekleri mevcut. Bu gelenek, devrim ihtimalleri dünyasını anlatıyor. Batı liberalizminin güçsüz ve etkisiz klişelerini yeniden kullanmamıza gerek yok.

O halde, ABD sistemi içerisinde çalışma yürütmenin bir anlamı yok, bu çalışma, aynı zamanda zararlı.

İsrail, şu anda Filistinlileri soykırım yoluyla yok ediyor. Batı’da sırf kendisini “anti-siyonist” olarak tanımlayanlar, sonu yenilgi olan reel politika oyununa katılacaklar veya devlet kademelerinde bir mevki elde edecekler diye Filistin’den mahrum kalacak değiliz.

Batı’daki Filistin’le dayanışma hareketinin önemli bir kısmı, yerli halkın da o çok duyduğumuz, ulaşılması zor “hakları” ve “yasaları” hak ettiği önermesini temel alıyor. Bu demokrat söylem, görünüşe göre, kitlelerin dilinden iktidarın kulağına ulaşıyor. Bu noktada hareket, yerlilerin asla duyulması veya dâhil edilmesinin amaçlanmadığını, aslında sistemin onları dışlamak için dikkatlice tasarlandığını daha iyi anlamalıdır.

Şu anda ABD’ye baktığımızda, “Hangi demokrasi? Hangi yasa? Nerede ifade özgürlüğü? Kimin insan hakları?” sorularının cevabını merak ediyoruz. Eğer bu varoluşsal sorunları metropolde bulamıyorsak, çevrede de bulamayız.

* * *

Kapitalist toplumlarda ifade özgürlüğünü, adaletsiz bir siyasi ekonominin piyasa talepleriyle sınırlı bir meta olarak düşünmek gerekiyor. Daha açık bir şekilde ifade etmek gerekirse: Özgürlüğü bahşeden, Tanrı veya ülke değil, para ve güçtür. Ticaret, ifade özgürlüğünden önce gelir; hatta hukuk sistemi bu ilkeyi kanunlaştırmıştır. Emperyalizmin görevlerinden biri de, gerekirse hukuk dışı yollarla muhalefeti ortadan kaldırmaktır. Bazen yasayı değiştirmek yeterli olur.

İngiltere’deki Filistin Hareketi örneğini ele alalım. Emperyalizme ait mekanizmayı baltalamak için doğrudan eylemde bulunan üyeleri, sürekli tutuklanıyor, örgüt üyeleri açılan davalardan zaferle çıkıyorlardı. Buna karşılık hükümet, Filistin Hareketi’ni diğer gruplarla birlikte terör örgütü ilan etti. Böylece sorun çözüldü.

Bugünkü baskının tüm gücüyle soykırıma karşı muhalefeti hedef alması, talihsizlik veya tesadüf değildir. Siyonistler, her zaman konuşma özgürlüğü tekellerine almaya çalışmışlardır, şimdiye dek bu konuda az çok başarılı da olmuşlardır. Bu, mevcut soykırımın temel bir özelliğidir. Düşmanlarının sesini kısıp onları suçlu ilân ederken, Siyonistler, ABD Kongresi’nde, Beyaz Saray’da, Kanada ve İngiltere parlamentolarında, Alman meclisinde, Avrupa Birliği’nde, Arap Körfezi’ndeki saraylarda, teknoloji üretimini esas alan ekonomik yapıda, üniversitelerin idari bürolarında, orduda, istihbarat servislerinde ve silah üretim endüstrisinde özgürce konuşabilmektedirler. Filistinlileri medya alanında kazanç getiren kariyerler inşa etmek için bir tür basamak olarak kullananlar, onları karalayıp kötülemektedirler. Elde ettikleri her başarı, Filistinlilere yönelik zulmün doğrudan bir sonucudur. Gazze’deki soykırım, servetin emperyalist merkezlerdeki iş dünyasında ve aydın sınıfında birikmesini sağlayan sürecin önündeki engelleri ortadan kaldırmaktadır. Sıradan Filistinlilerin bu beklenmedik kazancı bozmasına izin verilemez.

Bu baskı, bir yandan da, birçok Batı toplumunun, aydın ve kültürlü olarak kendilerine dair imajlarını şekillendiren Nazi hassasiyetlerini aşma konusundaki yetersizliğini (veya isteksizliğini) de gözler önüne seriyor. Soykırım karşıtı duyguları yok etmeye yönelik bu sistematik çaba, üstünlükçü düşüncenin bir eseri olmaktan öte nedir ki? Buradaki zihniyet, servetin Küresel Kuzey’e aktarılmasını her şeyin üstünde tutan bir dünya düzenini sürdürmektir. Bu görevi, aşağı ırklara karşı köklü bir küçümseme olmadan başarmak imkânsızdır.

Siyonistler, kendi konuşma ve ifade özgürlüklerinin kısıtlanmasından şikâyet ediyorlar. Bu da soykırımlarının bir özelliği. Onlarca yıldır, başkalarına yaptıkları haksızlıkların kurbanı olarak konumlandılar. Ancak haklı olsalar bile, sempati duymaları için hiçbir sebep yok. Ne de olsa, mevcut şiddetli baskı dönemine öncülük edenler onlardı.

Baskının en belirgin görüldüğü yer, muhtemelen kampüsler. Ancak baskı orada da kalmıyor. Zenginler haricinde Amerikan yaşamının tüm yönlerini etkileyen vahşetin Gazze’deki soykırımla somutlaştığını söylemek mümkün. Bu nedenle, bu soykırımı “bize yabancı” bir mesele olarak görmek, pek akıl kârı değil. ABD kampüslerinin faşizme hızla teslim olması, Filistin’deki akademi yok edilmeden mümkün olamazdı.

* * *

Mevcut dünya düzeni, Filistin’e kendi içinde yer açamaz. Filistin varlığını sürdürürse, destekçilerine zulüm de devam edecektir. Demokrasi, insan hakları, ifade özgürlüğü veya uluslararası hukukla ne kadar övünürseniz övünün, bu zulmü durduramazsınız. Hatta bu kavramlar, zulmü daha iyi meşrulaştırmak için ihtiyaç duyuldukça evrimleşecektir. Son elli yıl, bize bunun birçok örneğini sundu.

Filistin’e verilen destek, özünde Batı’yı tahrip eden bir olgudur, çünkü İsrail, Avrupa ve Amerika’nın kendilerine dair algıları için zaruridir. Filistin’e diğer meselelerden bağımsız bir olgu olarak odaklanmamızın bir anlamı yoktur. Çünkü Filistin’in kurtuluşu, kaçınılmaz olarak bir dünya inşa etme projesidir. Er ya da geç, Filistin’e gösterilen ilgi, bizi dünya çapında birikim ve mülksüzleştirme meseleleriyle yüzleşmeye zorlayacaktır. Nihayetinde bu ilgi, soykırıma başından itibaren eşlik eden liberal demokrasi söylemine karşı şüpheciliğe yol açmalıdır. Filistinlilere yönelik baskı, her şeyden önce Batı’nın bir tür kendini koruma çabasıdır.

Solcu düşünce liderleri, seçim fantezileri uğruna Filistin’e sırtlarını dönmeye fazlasıyla istekliler. Bunun nedeni, sadece iktidar alanlarına duhul etme arzuları değil, aynı zamanda ABD demokrasisinin özünde var olan erdeme olan köklü inançları. Bu inançtan kurtulamadıkları için, Filistin’i en nihayetinde pragmatizm, nüfuz, iktidar imkânlarına erişim veya yetişkin düşünce tarzı adına gözden çıkarıyorlar.

Bugüne kadar Filistin’e sırt dönmenin, ABD’de sosyalizm davasına katkı sunduğunu ortaya koyan tek bir kanıt bile yok elimizde. Aslında tüm kanıtlar, seçim başarısının peşinden koşmanın, sıradan halka mensup eylemciler hilafına, kariyeristler ve sınıf atlayıcıları için mükemmel sonuçlar ürettiğini ortaya koyuyor. ABD solu içerisinde kendi medya organına ve ünlü yorumcularına sahip olup artık birbirleriyle kavgalı olan kesimler, 2015-2016’da Bernie Sanders adına yürütülen kampanyanın ürünüydü. Sanders’ı haklı olarak zayıf iradeli bir Siyonist olarak nitelendirenler, zaten marjinalleşmiş solun kenarlarına sürüldüler. Öyleyse, daha iyisini bildiklerini iddia edenlerin ABD’yi kurtarmaya çalışmaya devam etmeleri kimseyi şaşırtmamalı.

Filistin, daha ciddi bir çabayı hak ediyor, hatta talep ediyor. Filistin’i, hiçbir ahlaki meşruiyeti bulunmayan, ona iliklerine dek düşman olan bir siyasi yapıya mahkûm ve mecbur edemeyiz. Filistin’in hiçbir tereddüt veya sınırlama olmaksızın yücede tutulduğu alanlar oluşturmalıyız. Bu alanların, insanlığın en iyi haline ev sahipliği yapması boşuna değil.

İki yıldır süren, acımasız bir zulümle sonuçlanan soykırım, ABD’deki insanların o alışıldık ikiyüzlülüklere karşı daha az hoşgörülü olmalarına ve dünyanın sözde demokrasilerinin sinsiliğine daha fazla duyarlılık göstermelerine sebep oldu. Soykırımdan iyi bir şey çıkmaz, ancak bu artan şüphecilik gene de memnuniyet verici bir gelişme.

Ama New York’ta Zohran Mamdani adına yürütülen, büyük bir ilerleme emaresi olarak görülen belediye başkanlığı kampanyası, bu gerekli şüpheciliği engelleme işlevi gördü. Her geçen gün Bernie çılgınlığını yeniden dirilten kampanya, anti-siyonist bilinç üzerinde olumsuz bir etkiye sahip. İsrail’e karşı daha güçlü bir duruşu teşvik etmek (veya güçlendirmek) yerine, kampanya, insanların bir kez daha Siyonistlerin yatıştırılmasını siyasi başarının gerekli bir koşulu olarak, siyasi başarının ABD’deki sosyalistler için ne anlama geldiğini gerçekten sorgulamadan savunmalarına yol açtı.

Ben, burada oy verme işlemini veya bu seçim sürecine örgütlenmeyi eleştirmiyorum. Ben, burada daha çok Filistin’in tek bir politikacının özel heva ve hevesine bağlı olarak, bir halk hareketi tarafından nasıl araçsallaştırılabileceğine veya küçültülebileceğine vurgu yapıyorum. Neticede Demokrat Parti’nin belirlediği sınırlarda yürüyen Mamdani kampanyasını eleştirmek değil derdim. Ben, daha çok herkesi bu kampanyanın anti-siyonizmin anlamlı bir ifadesi olduğuna ikna etmeye çalışan palavracıları eleştiriyorum.

ABD’de (ve daha geniş anlamda Batı’da) siyasi katılım üzerine düşünürken, aynı soruyu sürekli sormak gerekiyor: “Yaklaşımımın hangi sonuçları, Filistin’in yok edilmesini veya soykırıma uğramış bir halkın ihanete uğramasını haklı çıkartır?” Bu soruya bir cevap bulursanız, o zaman ilgili yaklaşımı değersiz bulup çöpe atabilirsiniz.

Steve Salaita
26 Ekim 2025
Kaynak

Yazının Tamamı

Filistin Solu Nerede?

7 Ekim’den sonra Foşa dergisi, “Yeni Batı Şerialılar” başlıklı bir yazı yayınlayarak, “uysal bir kültürün” her türlü ayaklanmayı bastırdığını savundu. Günler sonra Hiber dergisi, tam tersini vurgulayan veriler yayınladı: İsrail’in çeşitli yollarla, Batı Şeria’da baş gösteren kitlesel hareketliliği erkenden bastırdığını söyledi.

Peki “yeni uysal Batı Şerialılar” arasında Cenin savaşçıları da var mıydı? Celile’deki Arap belediye başkanlarının gençlerini sokağa çıkmamaları konusunda nasıl uyardıklarını hatırlayarak, burjuva milliyetçiliğinin rahatlığına kapılmak kolay olurdu. Ama ben bunu yapmayacağım, çünkü hiçbirimiz sütten çıkmış ak kaşık değiliz.

İsrail, tüm Filistin'de “imha yoluyla caydırma” doktrinini uyguladı, ama bu uygulama, Batı Şeria’nın kuzeyinde yetersiz kaldı. Bu satırları milliyetçi coşkuyla, başkalarını susturmak için yazıyor değilim. Sadece başkalarına üstünlük taslama ve susturma denilen şeyin mantığını eleştirmeye çalışıyorum.

“Cahil” olduğu söylenen insanlara dair hikâyeleri doğuya taşıyıp elitlere redde tabi tutmak kafi gelmiyor olmalı. Filistin Yönetimi’nin Batı Şeria'daki insanları cahil tuttuğu iddiası bile başarısızlıklarımızın kılıfı haline gelebilir.

“Bu mücadelede Batı Şeria nerede?” sorusunun cevabı “oradaki insanlar yanlış yöne sevk edildiler” ise o vakit “bu işi bilenler nerede?” sorusunu yöneltmeliyiz. “Filistin solu nerede?” sorusunu sormalıyız.

Soykırım koşullarında bu soruyu sormak için geç bile kalındığını kabul etmek gerek. Bu soru, Filistin siyasi hayatının sağa kaydığı dönemde, yani tam da 2006’daki bölünme ve Aksa Tufanı arası dönemde sorulmalıydı. Bu soru, sadece Fetih içerisindeki solla ve (1982’de Beyrut'tan ayrılıp bir daha geri dönmeyen) FKÖ’ye yakın solla değil, aynı zamanda Ulusal İnisiyatif’ten Halk Cephesi’ne ve Batı Şeria ile 1948 bölgelerindeki kentli orta sınıf soluna kadar muhalif solla da ilgilidir.

Bu sol, yıllarca, ya Filistin Yönetimi’ni feshedecek bir cumhurbaşkanlığı kararnamesini ya da Hamas’ın “nihai savaşı” başlatmasıyla üçüncü bir intifadanın ilan edilmesini bekleyip durdu. İkinci bahane, 7 Ekim’de çöktü.

Solu sihirli değnekle dokunup canlandıracak bir üçüncü intifada yaşanmayacak. Solu, solcu örgütleri Fetih ve Hamas’tan yana durabilecek, milyonlarca Filistinliyi kucaklamayı bilmiş, kitlesel bir öncü parti bünyesinde birleştirecek bir ayaklanma yenileyecek.

Lübnanlı analist Nasır Kandil, alternatifi aramak yerine “benzerini inşa etme” çağrısında bulunuyor. Oysa FKÖ’nün karşısına biçimsel bir alternatif çıkartma arayışının, sola gerçek bir siyasi getirisinin olmadığını, onu yıpratıcı ve çatışmacı bir çıkmaz sokağa sürüklediğini görmek gerekiyor. Daha da kötüsü, bu türden bir girişim, Filistin solunu Guy Debord’un “gösteri toplumu” olarak tanımladığı şeye sürükledi: sol, siyasetten uzaklaşıp yorum ve eleştiriye hapsoldu.

Bu popülizm, milliyetçilerin hasımlarından daha fazlasını teklif etme üzerine kurulu politik ekonomisiyle birleşti, siyaset sınıfını kendisini övüp duran kliklere böldü: Ramallah’ın seçkinlerinden Hayfa’nın kültürel burjuvazisine, Doha’dan Abu Dabi’nin Dahlenci çevrelerine ve ABD’deki Arap gruplarına kadar herkes bu ayrışmanın ürünü. Bu noktada Esad Ebu Halil’in Raşid Halidi’nin direniş konusunda el yükseltme girişimine dair eleştirisine bakılabilir.

Bir alternatif üretme takıntısı, kapitalizmin kendisini ve işgal koşullarında keskinleşmiş sınıf çelişkilerini görmezden gelmek anlamına da geliyor. Bu takıntı, muhalif sol siyaset ile kariyerizm arasındaki çizgiyi, yani kişisel başarı öykülerini kutsayan ve ünlü aktivistlere tapan çizgiyi bulanıklaştırıyor. Bu özlemin bileşimi tuhaf bir hal alıyor: Bir üniversite profesörü, bir romancı ve bir şair, küresel bir BDS yıldızı veya Körfez’de yüksek maaşlı muhalif bir gazeteci olmak, keyifli bir hayatı oturduğu yerden direnen bir vicdanla birleştiren bir hayat tarzını üretiyor.

Ama gene de bugün öncü parti kurmak için gerekli kaynaklara sahibiz:

* Şehit Besil Arac’ın da hatırlattığı üzere, biz hayatımızı, politik açıdan Arap coğrafyasında bir karşılığı bulunmayan neoliberalizm bağlamında değil, sömürgecilik bağlamında yaşıyoruz. O halde, işgal varsa kolektif direniş de vardır.

* Kitlesel politik mücadele konusunda kimi öncüllere sahibiz: Bu konuda 1936, 1987 ve 2000’de açığa çıkan hareketliliğe bakılabilir.

* Siyasi bölünme, paralel siyasi yapılar için verimli bir ortam yaratmıştır.

* 1948’den sağ çıkan topluluklar içerisinde derin bir siyasi örgütlenme kapasitesi mevcuttur.

* Bir halk hareketi, yabancıların politik düzlemde akıttıkları paralarından ziyade toplumsal sermayeye bel bağlamalıdır.

* Filistin solu, siyaset alanından ricat edişini izah etme konusunda epey ustalaşmıştır.

Bu noktada ilk olarak SSCB’nin dağıldığına işaret ediliyor. Sosyalizmin gerilediği gerçeğine vurgu yapılıyor. Bu bahanenin, Yunanistan ve İspanya’dan Kolombiya ve Meksika'ya kadar birçok ülkede paramparça olmuş solun yeniden bir araya gelip iç dengeleri sarstığı yirmi birinci yüzyıl deneyimlerini göz ardı ettiğini görmek gerekiyor.

İkinci olarak, siyasetin artık tümüyle küresel olduğu, BDS’ye, Mustafa Barguti’ye veya Ali Ebunima’ya taşere ve teslim edildiği, ülke içerisinde siyasetin, Filistin Yönetimi’nin siyasi eylemi sona erdirmesi sebebiyle öldüğü kanaati benimseniyor. Oysa Mayıs 2021’de gerçekleşen Birlik İntifadası, bu küreselci saplantıyı çürütüyor. Söz konusu dönemde Kudüs ve Lidd, Filistin Yönetimi’nin mi kontrolündeydi? Beytü'l-Beyt kontrol noktasına yürüyüşlerimizi o mu durdurdu? Ummü’r-Raşraş’tan Rasü’n-Nakura’ya çıkma fırsatımız vardı ama bu fırsatı kaçırdık ki bu fırsat halen daha var.

Üçüncü olarak sol, işçi köklerine ve anti-kapitalizme yüzünü dönerek kendisini büyük bir kitleye dönüştürmek yerine, açıktan küçümsediği muhafazakâr toplum içerisinde zulüm gören siyasi azınlık pozu kesmeyi yeterli gördü. Bugün başarısızlığın suçunu ataerkilliğe, dine ve geri kalmışlığa atıp duran sol, kendisine dâhil olmak isteyen insanlara aydınlanma önkoşulunu dayatıyor. Avrupa tarafından finanse edilen STK modelinde, insanların cinsiyetçi veya geri kalmış olduğunu kanıtlamak, onları örgütlemekten daha önemli bir amaç haline geliyor.

Bu noktada solcu bir yoldaşımla sohbetimi aktarmak isterim: Bir keresinde kendisine çocuklarını devlet okuluna mı yoksa özel okula mı kaydettireceğini sormuştum. Şu cevabı vermişti: “Onları ayaktakımından korumak için özel okula kaydettireceğim. Çocuklarım bizim gibi değil, onların parlak bir geleceğe sahip olmasını istiyorum.”

Bu kıymetli yoldaşıma şunu söylemeliyim: “Düşman, özel okul ile UNRWA okulu arasında ayrım yapmıyor. Burjuvazi için inşa edilmiş Revvabi’deki yüksek kulelerin eşlik ettiği bulvarlarla onları çevreleyen köyler ve kamplar arasında da ayrım yapmıyor.

Sıtkı Asur
8 Ekim 2025
Kaynak

Yazının Tamamı

Korona Geri Döndü

Tekrar deniyorlar: ProSieben isimli televizyon kanalı, yeni koronavirüs varyantının sebep olduğu vakaların arttığından, Frankfurter Rundschau kanalı ise “Frankenstein varyantı”nın jilet kesiği gibi acıttığından bahsediyor. Robert Koch Enstitüsü’nün bulaş sayısının arttığını söylediği günlerde eczaneler, insanları “uzun aşılanma süreci”ne katılmaya davet ediyor. Almanya’nın en büyük kitle örgütü Alman Otomobil Kulübü (ADAC), “ülkede Stratus XFG ismini taşıyan yeni bir varyantın yayıldığını” söylüyor. Rheinische Post gazetesi ise net bir dille şu manşeti atıyor: “Korona geri döndü: Şimdi enfeksiyon dalgası gerçekten başlıyor.”

Tek Halk, Tek Virüs, Tek Liderlik!

İstedikleri tam da bu: Tek halk, tek virüs, tek liderlik! Çünkü ilaç endüstrisine muazzam kârlar sağlamanın yanında bu paniğe yol açan virüs, muktedirlerin çıkarları doğrultusunda güvensiz bir nüfus yaratıyor.

Viyana Üniversitesi’nin kısa süre önce yaptığı bir araştırmaya göre, Avusturya’da ankete katılan aşılanmamış kişilerin %66’sı, Ukrayna’daki savaştan ABD’yi sorumlu tutuyor. Öte yandan, en az bir kez COVID-19 aşısı olanlarsa genellikle savaştan Rusya’yı sorumlu tutuyor. Bu, katılımcıların %88’ine denk geliyor.

Aşı Sizi İtaatkar Kılar

Anlaşılan o ki aşı, itaati teşvik ediyor. Öldürücü olduğuna vehmedilen bir virüsten korkanlar, devletin kanatları altına daha çabuk sığınıyorlar, bu insanlar daha kolay maniple ediliyorlar.

Korona rejimi zamanlarını hatırlayan herkes, grip virüsünün kötü yan etkilerini bilir. Bu yan etkilerden biri de muhbir vatandaş imalatıdır. O günlerde şu türden ihbarlar sıklıkla yapılıyordu: “Komşu, karantina sırasında parti yapıyor”, “komşu, maskesini doğru takmıyor”, “komşu, güvenli mesafeyi korumuyor.”

Panik Rejimindeki Boşluklar

Almanların çoğu, hâlâ Kiev’e yapılan Alman silah sevkiyatının çok ileri gittiğine inanıyor. Demek ki panik rejiminde belirli boşluklar mevcut.

Ruslar korkuyu körükleyemezse, virüse başvurmak zorunda kalacaklar: asıl mesele, korku yoluyla disiplin sağlamak.

Kitleler, karmaşık muhakeme sürecinden çok korku faktörüyle daha hızlı ve daha etkili bir şekilde kontrol altına alınabiliyorlar.

Bu anlamda, mevcut virüsün “Frankenstein versiyonu”, yönetim sistemine mükemmelen uyuyor.

Kusursuz İşleyen Bir Mekanizma Olarak Medya

Medya denilen mekanizma, korku faktörünü kusursuz bir biçimde yayıyor. Bu mekanizmayla mücadele etmek için sağduyunun yanında bizi tecrite mecbur eden koşulları aşmak gerekiyor.

İnsanlar eylemler düzenliyorlar. Gösterilere katılıyorlar. Sürekli bu gösterilerin ve eylemlerin faydalı olup olmadıkları tartışılıyor.

Esasında muktedirler, direnişçilerin eylemlerine nadiren anında tepki geliştirirler. Buna karşılık, aynı fikirde olan başka insanlarla tanışan eylemciler, bu eylemler sayesinde yalnız olmadıklarını keşfederler, egemen sınıfın tecrit etme stratejisini kırıyorlar.

Direniş, pratik aklın anasıdır.

Uli Gellermann
7 Ekim 2025
Kaynak

Yazının Tamamı

Hz. Muhammed Gazze’yi Görse Ne Yapardı?

Bu soru, bir vakitler Batı’daki liberal Müslümanların gözde sloganı, şüpheye karşı başvurdukları tılsımları, Guantanamo’dan ücretsiz çıkış kartlarıydı. 11 Eylül’ün gölgesinde Müslümanlar, havaalanlarında çıplak aramaya tabi tutulurlarken, sınırlarda sorguya çekilirlerken ve mahallelerinde toplanıp karakola götürülürken, Batılı Müslüman liderler, bu soruyu durmadan papağan gibi tekrarlayıp duruyorlardı. Bu, onların kalkanı, mantrası, “medeni” dünyaya aslında kana susamış vahşiler olmadıklarını çaresizce kanıtlama çabalarıydı. Hz. Muhammed'in (sav) şefkatli, hoşgörülü, sabırlı, merhametli, sonsuz bağışlayıcı olduğunu söylediler; savaşçıdan çok yoga eğitmeni, devlet adamından çok rahipti O. Bu sebeple, her Cuma vaazında, farklı dinlere mensup temsilcilerin katıldıkları akşam yemekleri ve açık oturumlarda, aynı teskin edici soruyu sorup durmak zorunda kalıyorlardı: “Hz. Muhammed ne yapardı?”

Oysa bugün her yanı tuhaf bir sessizlik örtüsü kaplamış. Gazze yanıyor, Filistinliler, yirminci yüzyılın en karanlık dönemlerini hatırlatan sayılarda aç bırakılıp katlediliyorlar, ama nasıl oluyorsa, o “iyi” Müslümanlar, liberal Müslümanlar, ılımlılar, dinler arası ahengin yorulmak bilmez elçileri, en sevdikleri soruyu aniden unutuverdiler. Artık kimse, Hz. Muhammed’in soykırım karşısında ne yapacağını sormak istemiyor. Neden? Çünkü cevap çok açık ve fazlasıyla rahatsız edici.

11 Eylül Sonrası Hz. Muhammed: Barışçılığın Maskotu

Bağlamı hatırlayalım. 11 Eylül’den sonra Batı’daki Müslüman liderler, “Peygamber’i barışçılaştırma” konusunda yoğun bir yarış içerisine girdiler. O, artık ordular kuran, anlaşmalar yapan, toplumunu savunan ve saldırılara güçle karşılık veren bir insan değildi. Artık Hz. Muhammed, barış yanlısı bir evliya olarak anılıyordu. Hakaretler karşısındaki sabrı yüceltiliyordu. Düşmanlarını affettiğine dair olaylara sürekli atıfta bulunuluyordu. Nefs mücadelesine (cihad-ı nefs) yaptığı vurgu, bahsedilmeye değer “tek” cihada dönüşmüştü.

Amaç apaçık ortadaydı: Batı kamuoyunu, Müslümanların saatli bomba olmadığına ikna etmek. “Gördünüz mü?” diye yalvardı bu Müslümanlar, “Peygamberimiz, tıpkı sizin İsa’nız gibi, barışçı, bağışlayıcı, şiddetten uzak.” Bu koşullarda “Hz. Muhammed ne yapardı?” sorusu, “Hz. İsa ne yapardı?” sorusunun Müslüman versiyonu haline gelmişti. Araba tamponlarına yapıştırılan çıkartmalara ve gençlik gruplarının giydiği tişörtlere cuk oturan çok hoş bir slogandı bu.

Tamamen samimiyetsiz de değildi. Hz. Muhammed (sav) gerçekten de sabır gösterdi, gerçekten de bağışladı ve içsel reformu vurguladı. Ancak soruyu soranların dili alabildiğine seçiciydi. Aynı zamanda son derece politikti. “Terörle Mücadele”nin sürdüğü koşullarda Müslümanlar, sadakatlerini kanıtlamaları, dinlerini arındırmaları ve İslam’ı siyasi bir güç yerine iyi huylu bir manevi hobi olarak sunmaları konusunda muazzam bir baskıyla karşı karşıyaydılar.

Yitip Giden Soru

Hızla yirmi yıl sonrasına gelelim. Gazze’ye bombalar yağıyor. Hastaneler, okullar ve mülteci kampları yerle bir ediliyor. Daracık bir alana sıkıştırılmış bir halk, açlıktan ölüyor, su ve ilâçtan mahrum bırakılıyor. “Soykırım” kelimesi, ilkin fısıltıyla, ardından çığlıkla dillendiriliyor. Dünyanın dört bir yanındaki Müslümanlar, dehşet, öfke ve çaresizlik içinde olanları izliyor.

Ama nasıl oluyorsa dün “Hz. Muhammed ne yapardı?” sorusunu sorma konusunda fazlasıyla cevval olan liberal Müslümanlar, bugün dut yemiş bülbüle dönmüş haldeler.

Guardian gazetesinin tertiplediği, farklı dinlerden temsilcilerin katıldığı açık oturumlar, özenle hazırlanmış vaazlar, o köşe yazıları nerede? Heştekler ve tampon çıkartmaları nerede?

Sessizlik tesadüfi değil. Sessizlik stratejik. Çünkü herkes, Hz. Muhammed’in soykırım karşısında ne yapacağını zaten biliyor. Yapacakları, tabii ki bu barışçıların O’nun üzerine geçirdikleri ticari imaja pek uymuyor.

Rahatsız Edici Cevap

Hz. Muhammed (sav), halkının yok oluşuyla karşı karşıya kaldığında sabrı ve Twitter aktivizmini tavsiye etmedi. Seccadesine çekilip ilahi adaleti beklemedi. Örgütlendi. Savunma yaptı. Takipçilerine direnmeyi farz kıldı. Kur’an’ın kendisi bile bu görevi açıkça dile getiriyor: “Size ne oluyor ki, Allah yolunda ve ‘Rabbimiz, bizi bu zalimler şehrinden kurtar!’ diye haykıran o mazlum erkekler, kadınlar ve çocuklar uğrunda savaşmıyorsunuz?” [Kur’an 4:75].

Bu, muğlak veya uç bir yorum değil. İslam geleneğinin dayandığı ana hattır: Bir topluluk yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kaldığında, savunma cihadı zorunludur. Hz. Muhammed için, savunmasızların savunulması meselesi, ne basit bir seçeneğe, ne mecazi bir ifadeye ne de “nefsine diren!” diyen bir terapi cümlesine indirgenebilirdi. Gayet somuttu. Silahlıydı. Pazarlık konusu yapılacak bir şey değildi.

Dolayısıyla, biri Gazze karşısında dürüstçe “Hz. Muhammed ne yapardı?” diye sorsa, cevap son derece açık olurdu: Bir koruma gücü kurar, savunmayı bir görev haline getirirdi. “İnternetteki mesajlaşmalar”ı dert etmez, beyaz liberallerin ne düşüneceği konusunda endişelenmezdi. Ahlakı Dışişleri Bakanlığı’na devretmezdi. Katliamcı ile katledilen arasında dururdu.

İşte bugün bu soru, tam da bu sebeple sorulmuyor.

Liberal Müslümanın İkilemi

Batı’daki “iyi” Müslümanın yüzleştiği ikilem, buradan kaynaklanıyor. Yirmi yıl boyunca o “barışçı Hz. Muhammed” hikâyesine büyük yatırım yaptılar. Hükümetlerine, meslektaşlarına ve komşularına İslam’ın barış, cihadın sadece kişiyi günahlarından arındıran bir inziva hali, Peygamber’in aslında sakallı bir yaşam koçu olduğuna dair güvence verdiler.

Şimdi kalkıp “Aslında Hz. Muhammed, Filistinlilerin silahla savunulmalarını talep ederdi” deseler, yirmi yıldır özenle oluşturulmuş marka imajını bozma riskini üstlenmek zorunda kalacaklar. Yatıştırmak için ellerinden geleni yaptıkları Batı toplumlarının onayını kaybetme riskiyle yüzleşecekler. “Kötü” Müslümanlarla, yani militanlarla, radikallerle, sonsuza dek barbar olarak damgalananlarla aynı kefeye konulacaklar.

Bu yüzden, “en iyisi sessiz kalalım” diye düşünüyorlar. Barış hakkında muğlak, klişeleşmiş ifadelere başvurmak, “her iki taraftaki şiddet”i kınamak ve dinler arası toplantılarda verilen yemeklerin rahatlığına sığınmak, daha doğru ve hayırlı geliyor. Rahatsız edici gerçeği dile getirmeye cesaret eden o “faydalı aptal” imamlarla alay etmek veya onları dışlamak daha iyi. Bunlar, “En iyisi, Gazze yanarken bile saygın kalmak” diye düşünüyorlar.

Seçici Dindarlığın Siyaseti

Ortada tuhaf bir durum var. Peygamber karikatürleri, Danimarka veya Fransa’da yayınlandığında, “iyi” Müslümanlar, bize hemen şunu hatırlatmışlardı: “Hz. Muhammed hakaretleri görmezden geldi. Düşmanlarını affetti. Ayaktakımının uyguladığı şiddeti hiçbir şekilde tasvip etmedi.” Haklıydılar.

Peki ya soykırım söz konusu olduğunda? Çocuklar enkazdan çıkarıldığında, aileler evlerinde yok olduğunda, kuşatma altındaki bir halk yardım çığlıkları attığında, nasıl oluyorsa aynı Peygamber birdenbire ortadan kayboluyor. Bir zamanlar konferansları ve basın bültenlerini dolduran seçici dindarlık, aniden buharlaşıyor. Bir zamanlar ılımlılığın maskotu olarak gösterilen Peygamber, şimdi tavan arasına kilitlenmiş, dışarı çıkarılamayacak kadar utanç verici bulunuyor.

Bu, sadece korkaklık değil. Suç ortaklığı. Batı hegemonyasını o kadar derinden içselleşmişler ki kendi dini geleneğinin saygı görebilmesi için budanması gerektiğini düşünüyorlar. Hz. Muhammed’in mirasının tüm o katmanlı ve karmaşık yapısını kavramak yerine, O’nu bir karikatüre indirgiyorlar. Önceleri “aziz bir barışçı” portresi çiziyorlardı, şimdilerde ise Peygamber’i karşımıza sessizliği teşvik eden bir tabu olarak çıkartıyorlar.

Asıl Yasaklı Soru

Asıl yasaklı soru, “Hz. Muhammed ne yapardı?” değil, “Liberal Müslümanlar bunu sormaktan neden korkuyorlar?” sorusu.

Cevap, hiç de iç açıcı değil. Korkuyorlar, çünkü gerçeği biliyorlar: Hz. Muhammed, soykırım karşısında boş durmazdı. Harekete geçerdi. Savaşırdı. Takipçilerine mazlumları savunmayı zorunlu kılardı.

Ama bu cevap, dinler arası hoşgörü toplantılarında verilen öğle yemeklerinde pek işe yaramıyor. Güvenlik güçlerini rahatlatmıyor. Liberal düzeni de memnun etmiyor. Dolayısıyla, soru unutulup gidiyor. Bir zamanlar Batı’dan kabul görmek için kullanılan Peygamber, şimdi bir zamanlar O’nu anmaktan vazgeçemeyen aynı Müslümanlar tarafından susturuluyor.

Sonuç: Peygamberin Adını Anmaya Cesaret Edemiyorlar

“Hz. Muhammed ne yapardı?” sorusu, aslında hiçbir zaman Peygamber ile ilgili değildi. Siyasetle ilgiliydi. 11 Eylül’den sonra mesele, hayatta kalmaktı: Müslümanların güvende olduklarını kanıtlamaları gerekiyordu ve bu yüzden, kalıcı olarak şiddet yanlısı olmayan bir Peygamber yarattılar. Bugün Gazze’de aynı soru, “iyi” Müslümanların dile getiremeyecekleri kadar tehlikeli bir gerçeği ortaya çıkaracaktı: Peygamberleri, sadece merhametli değil, aynı zamanda adaletin talebi uyarınca militandı.

Demek ki aslında bu sessizlik, bize çok şey anlatıyor. “İyi” Müslümanlar, kendi söylemlerinin duvarlarına hapsolmuş durumdalar. “Barışçı Peygamber” söylemine o kadar bağlılar ki artık sözü gerçek Peygamber’e hiçbir şekilde veremiyorlar. Çünkü dürüstlük yerine onaylanmayı, sorumluluk yerine saygınlığı seçtiler.

Ancak tarih acımasızdır. Gelecek nesiller, “Gazze’deki soykırım esnasında ne yaptınız?” diye sorduklarında, “iyi” Müslümanlar, “Hz. Muhammed’in böylesi bir durumda ne yapacağını sorduk” diyemeyecekler. Buna hiç cesaret edemediler. Belki de bu sessizlik, onların en gür sesle verilmiş cevapları olarak hatırlanacak.

Cüneyd S. Ahmed
3 Eylül 2025
Kaynak

Yazının Tamamı

Hamas’la Görüşme

Almanya Hristiyan Demokrat Birliği’nin (CDU) eski Federal Meclis üyesi ve gazeteci Jürgen Todenhöfer, şu anda Ortadoğu’yu dolaşıyor. Ne tutuklandı ne de dairesi arandı; bu yolculuk esnasında Hamas’la görüştü ve önde gelen bir isimle röportaj yaptı.

İngiliz medyası, Jürgen Todenhöfer'in Alman yetkililer tarafından tutuklandığını iddia eden asılsız bir haber yayınladı. Bu haber asılsızdı zira Todenhöfer'in evine henüz baskın yapılmamıştı. Ancak cezai işlem devam ediyor ve mahkeme, Todenhöfer'in Perşembe günü duyurduğu gibi, dijital cihazlara el koymak için evinde, ofisinde ve arabasında arama yapılmasına karar verdi.

Todenhöfer'in tutuklanması zor çünkü Almanya’da bile değil. Üç gün önce sosyal medya kanallarında Hamas lideri Besim Naim ile bir röportaj paylaşmıştı. Katar’a atılan İsrail roketleri de Naim’i hedef almıştı. Todenhöfer’in ona sorular yöneltme ihtimali yüksek, zira o, Filistin yanlısı tutumları herkesçe bilinen bir siyasetçi.

Örgütün silahsızlandırılması, Trump’ın planı kapsamında hâlen daha tartışılıyor, kırılgan bir nitelik arz eden ateşkes ağır aksak ilerliyor. Todenhöfer, Hamas’a silahsızlanma meselesini sormadı. Gene de bu, ateşkesten bu yana bir Alman gazetecinin Hamas’la yaptığı ilk röportaj. Taz gazetesi, Hamas’la en son Temmuz ayında röportaj yapmıştı.

Todenhöfer, Hamas'la yaptığı iki saatlik görüşmeyi X hesabında tüm ayrıntılarıyla şu şekilde aktardı:

Dr. Besim, Başkan Trump’ın sözü haricinde güvenlik konusunda hiçbir güvence almamalarına rağmen, her gün yaklaşık 100 Filistinlinin ölümüne son vermek adına, ateşkes ve rehine değişimi konusunda anlaştıklarını açıkladı.

Hamas, iktidarı bağımsız bir uzmanlar hükümetine devretmeye hazır. Uluslararası bir kayyımın ya da yenilenecek bir İngiliz mandası idaresinin denetimini hiçbir şekilde kabul etmeyecek.

Daha uzun süreli, uluslararası güvenceli bir ateşkese ve 1967 sınırları içinde iki devletli bir çözüme hazırlar. Bu çözüm, İsrailli yerleşimcilerin silahsızlandırılmasını gerekli kılıyor.

İsrail’in savaşı sadece Gazze halkına değil, İsrail’in küresel itibarına da ciddi zarar verdi. Üstelik, söylendiği gibi 2.000 değil bunun en az üç katı İsrail askeri öldürüldü.

Hamas’ın Yahudilerle bir sorunu bulunmadığını, antisemitik olmadıklarını söyledi. Filistinliler de Sami kökenli. Asıl sorun, işgalcilerin dini değil, İsrail’in Filistin’deki yasadışı işgalidir.

İsrail, 7 Ekim hakkında (benim her zaman kınadığım) birçok yalan yaymıştı. Hamas, ilk günden itibaren bağımsız bir BM soruşturma komisyonunu kabul etmeye hazırdı. Bu komisyonun doğru bulguları üzerinden tüm sorumluluğu üstleneceklerdi. Ancak, uzun süredir çürütülmeyen bebek yalanı gibi İsrail propaganda aygıtına ait çok sayıda asılsız ait yalan için aynı şeyi söylemek mümkün değil.

Hamas liderleriyle görüşmelere devam etme konusunda anlaştık. Dr. Besim, İsrail tarafıyla da görüştüğümü biliyor. Yakında tekrar İsrail’e gitmeyi planlıyorum.

Besim, oğlum Frederic ve benim aramda geçen yaklaşık iki saatlik sohbetin 12 maddede özetlenmiş hali aşağıda:

1. Hamas'ın ateşkes gerekçesi:

Dr. Besim, Hamas’ın 8 Ekim’den bu yana temel amacının “bu savaşı sonlandırmak” olduğunu belirtti. Böyle bir anlaşmayı kabul etme kararını ölümle sıtma arasındaki bir tercih olarak nitelendirdi. Her gün yaklaşık 100 Filistinlinin öldürülmesine son vermek pragmatik bir adımdı. İsrail liderliğine karşı büyük bir güvensizlik olduğunu kabul etti: “İsrail’in çatışma sürecinin yeniden tırmanmasına mani olacak herhangi bir ciddi güvence dile getirdiğini söyleyemem. [...] Ancak Trump’ın vaatlerine, kişisel müdahalelerine ve bazı Arap ve İslam devletlerinin müdahalelerine dayanarak, savaşı önleme hedefimize ulaşma şansımız var.” Her şeyden önce, Trump’ın sözüne güveniyorlar.

2. Hamas açısından Netanyahu’nun siyasi saikleri:

Dr. Besim’e göre, “Başbakan Netanyahu’nun siyasi olarak hayatta kalabilmesi için savaşa kişisel olarak ihtiyacı var”, çünkü savaş sona ererse hukuki ve siyasi bir yıkımla karşı karşıya kalacaktı. Besim, Netanyahu’nun beyan ettiği savaş hedeflerine ulaşamadığını, kendisinin uzun süredir varlığını koruyan bir yayılmacı ideolojiyle hareket ettiğini dile getirdi. Kanıt olarak, Netanyahu’nun Güneşin Altında Bir Yer (1992) adlı kitabını gösterdi ve bu kitabın “Büyük İsrail” hedefini desteklediğini savundu.

3. Besim, savaş sonrası Gazze için geliştirilen kapsamlı planla ilgili görüşü:

Hamas’ın “Gazze yönetimini bağımsız bir teknokrat kuruma veya hükümete devretmeye hazır olduğunu” açıkladı. Ancak Gazze’nin geleceğinin Batı Şeria’dan ayrı tutulamayacağını, “tüm Filistinliler tarafından birlikte” kararlaştırılması gerektiğini vurguladı. “Uluslararası vesayet veya manda”nın her türlüsünü kesin bir dille reddettiklerini söyleyen Besim Naim, “yeni bir İngiliz mandasını hiçbir Filistinli kabul edemez” dedi.

4. İki devletli çözüm ve uzun vadeli ateşkesin koşulları:

Dr. Besim, uluslararası hukuk kapsamında yasadışı işgallere karşı silahlı direniş hakkını savunurken, barışa giden olası bir yola da işaret etti. Hamas, “1967 sınırları içerisinde bir devlet kurulması” fikrini ve “uluslararası garantilerle beş ila on yıllık” uzun vadeli bir ateşkesi kabul etmeye hazır. Ancak bunun koşulu, “Filistinlilerin kendi egemen devletlerine kavuşması.” Dr. Besim, aynı zamanda, adil bir çözüm için yasadışı İsrail yerleşimlerinin “kaldırılması” gerektiğini vurguladı.

5. Çatışmanın niteliği ve direnişin kökenleri hakkında:

Dr. Besim, çatışmanın dini değil siyasi olduğunu söyledi: “Bizim sorunumuz hiçbir zaman Yahudiler veya Musevilik olmadı. Bizim sorunumuz işgaldir.” Direnişin, çözülmemiş siyasi sorunların kaçınılmaz bir sonucu olduğunu, Hamas “ezilse” bile, Filistinliler kendi devletlerine sahip olmadığı sürece yeni bir hareketin ortaya çıkacağını savundu.

6. İnsani kriz ve misilleme döngüsü hakkında:

Dr. Besim, Gazze’de felâket boyutuna ulaşan insani durumu anlattı ve yaşanan muazzam kişisel acıların, içten içe öfke dolu yeni bir nesil yarattığı konusunda uyarıda bulundu. Ebeveynlerinin vurulmasına tanık olan dört yaşındaki bir çocuğun hikâyesini aktaran Besim, böyle bir çocuğun “normal bir insan” olup olamayacağını sordu. Bu tür deneyimlerin “derinden buruk ve çaresiz" binlerce yeni insan yarattığı konusunda uyardı.

7. Netanyahu’nun başarısızlığı ve İsrail’in dünyadaki itibarı hakkında:

“Zora başvurmasına rağmen Filistinlileri topraklarından kovmayı başaramadı. Evet, Hamas’ı zayıflattı, [...] birçok liderini ve savaşçısını öldürdü, [...] ama Hamas bölgeyi kontrol etmeye devam ediyor. Ben bir İsrailli olsaydım, onu sadece başarısızlığından dolayı değil, İsrail Devleti’ne ihanetinden dolayı da mahkûm ederdim. [...] Planlarını gerçekleştirmek için binlerce Filistinliyi öldürdü, Gazze’nin büyük bir kısmını yerle bir etti ve soykırım yaptı. [...] İsrail’in itibarı tümüyle yerle bir oldu, İsrail’in geliştirdiği söylem zeminsiz kaldı.”

8. İsrail’in kayıpları hakkında:

Hamas, İsrail’in Gazze’de yaklaşık 2.000 İsrail askerinin öldürüldüğüne dair açıklamasına inanmıyor. “Bu sayının en az üç katının öldürüldüğüne inanıyorum. Bazen sayının daha da yüksek olduğunu duyuyoruz.”

9. 7 Ekim saldırısının tasnif edilmesi:

Dr. Besim, 7 Ekim operasyonunu, 17 yıldır “insanlık dışı bir kuşatma" altında olan Gazze’nin “hapishane kapılarını kırma”yı amaçlayan bir “savunma eylemi” olarak nitelendirdi. Saldırıyı, Oslo Anlaşmaları ve İsrail’in devam eden toprak ilhaklarının ardından 30 yıl süren başarısız barış sürecine bir cevap olarak nitelendirdi.

10. 7 Ekim’e dair resmi değerlendirmenin eleştirisi:

Dr. Besim, saldırının başından itibaren İsrail ordusunun, yakalanmayı her ne pahasına olursa olsun engellemeyi amaçlayan “Hannibal Doktrini”ni uyguladığını iddia etti. Nova Festivali ve kibbutz gibi yerlere yönelik hava saldırılarının ve yıkımın boyutunun, Hamas’ın hafif silahlarının erişemeyeceği kadar büyük olduğunu savundu. Bu da, o günkü kayıpların çoğunun İsrail ateşiyle meydana geldiğini ortaya koyuyordu. Besim’e göre, “Tüm bunlara Kalaşnikovlar ve el bombaları sebep olmuş olamazdı.”

11. Bağımsız soruşturma çağrısı:

7 Ekim’de bebeklerin yakıldığı iddiaları gibi korkunç vahşet iddialarına cevap olarak Dr. Besim, Hamas’ın “ilk günden itibaren” Birleşmiş Milletler bünyesinde “bağımsız ve tarafsız bir soruşturma komisyonu” kurulmasına hazır olduğunu söyledi. Hamas’ın kanıtlanmış suçlara dair her türden sorumluluğu kabul etmeye hazır olduğunu açıkladı. Ancak, “büyük yalanlar” yaydığını düşündüğü İsrail medyası haberlerine güvenmeyi reddettiğini açıkladı.

12. Batı’ya yönelik ikiyüzlülük suçlaması:

Dr. Besim’in en büyük hayal kırıklığı, Batı dış politikasındaki çifte standartlardı. Almanya’nın İsrail’e verdiği “sarsılmaz, körü körüne desteği” sert bir dille eleştirdi. Batı’nın Filistin silahlı direnişini yaygın bir şekilde kınamasıyla, Batı’nın Ukrayna’nın Rusya’ya karşı direnişine yönelik övgü ve askeri desteğini kıyaslayan Besim, “Bu çifte standartın ikiyüzlü olduğunu” söyledi.

23 Ekim 2025
Kaynak

Yazının Tamamı