Filistin ve Yeni Dünyanın İnşası

Filistinliler ve yoldaşları, kontrolsüz işleyen Siyonist zulmünün tehlikeleri konusunda onlarca yıldır uyarılarda bulunuyorlar. Anlamlı bir muhalefet olmadan, onların entrikalarının, kendi vaatlerini asla yerine getiremeyen bir sivil özgürlükler rejiminin tamamen çökmesine yol açacağını her fırsatt dile getirip duruyoruz.

Bu, kolaylıkla yapılabilecek bir tahmin aslında, zira Siyonistler, elli yıl boyunca akademiyi Filistinlilere düşman kıldılar, sayısız öğretim üyesinin işe alınmasına veya terfi etmesine mani oldular, öğrencileri ve öğretim görevlilerini fişleyerek onların işten çıkartılmalarını sağladılar veya iş bulmaları önüne engeller diktiler. Siyasi yelpazede yer alan her türden gericiyle yan yana geldiler. “Antisemitizm”in sürekli arttığına dair yazılar yazdılar. Güçlü ve faal bağışçıları sayesinde idari karar alma süreçlerini etkilediler. Ayrıca, anti-siyonist profesörlerin sınıflarına casuslar gönderdiler. Tüm bunların üzerine bir de bu internet çağında, saldırılarından zarar gören insanlara ırkçı hakaretler yağdırmak için trol orduları kurdular.

Bölgeyi ve etnisiteyi çalışanların arttığı koşullarda “İsrail Çalışmaları” alanında onlarca kürsünün faal olmasına karşın, Filistin’e tahsis edilmiş çok az fakülte bölümü var. Kampüsler, Siyonist söylemleri yaymaya ve dolayısıyla İsrail’i eleştiren her türlü söylemi veya faaliyeti susturmaya kararlı kuruluşlarla dolu. Fonlarının kesintiye uğrayacağı tehdidi karşısında politikacılardan bağlılık yemini etmeleri bekleniyor. Hükümetle bağlantıları olan kuruluşlar, BDS örgütçülerine karşı açılan davaları finanse ediyorlar. Kampüsteki bu Siyonist varlığın ne kadar kapsamlı, ne kadar saldırgan ve ne kadar dizginsiz olduğunu tarif etmek gerçekten zor. Üstelik 7 Ekim 2023 öncesi de bu şekildeydi.

Buna karşın, kendilerini sivil özgürlükçü olarak gören birçok akademisyen, uyarılarımızı paranoyakça veya hayal ürünü olarak nitelendirdi. Ya da uyarıları Arap barbarlığının bir başka kanıtı olarak yorumladı. “Araplar, ifade hürriyetinin nasıl işlediğini anlamıyorlar! Kültürleri demokrasiyle bağdaşmıyor! Diyaloga inanmıyorlar!” deyip durdular. Görünen o ki, uyarılarımızın hiçbiri işe yaramamış.

Siyonizmin dizginlenemeyen zulmüne dair uyarılara kulak tıkayanların tek derdi, “iptal kültürü”ydü. Oysa bu iptal kültürü de Siyonistlerin bir girişimiydi. Büyük ölçüde internette, uzmanların ve başarısız akademisyenlerin kariyer inşa etmek için kullandığı bir yöntemdi. Bu olgu esasında, ona dikkatle yaklaşan herkes için alenen gericiydi. Hikâyeyi başlatan ve sonra yayan Siyonist palavracıların konumlandıkları yerler göz önüne alındığında, tek bir bakış bile gerçeği yarım yamalak ayırt edebilen herkes için uyarıcı olabilmeliydi.

Artık geldiğimiz nokta şurası: Yöneticiler, idareciler, politikacılar, lobiciler, danışmanlar ve teknokratlardan oluşan bir koalisyon sayesinde, sivil özgürlüklerin yok edilmesi süreci neredeyse tamamlandı. Filistin, tahmin edildiği gibi, bu yıkımın ön saflarında yer aldı. İptal kültürünün önde gelen isimleri, gerçek bir işin asla karşılayamayacağı kadar fazla abonelik geliri elde etmişken, Eisenhower döneminden bu yana yaşanan en büyük baskı döneminde birden “ifade özgürlüğü”nden rahatsızlık duymaz oldular.

* * *

Etkili direniş, gerçeğe dair etkin bir bilinçle başlar. Küresel Kuzey’de anti-siyonizm, sadece İsrail’in emriyle zulme uğramıyor. Siyonizmin gerçekleştirdiği son seferberlik, egemen sınıfın birikiminin önündeki her türlü engeli ortadan kaldırmak için on yıllardır süren bir çabanın önündeki engelleri kaldırdı. Siyonizm ile mevcut ABD’deki Trump kâbusu arasında simbiyotik bir ilişki söz konusu.

Amerikan istisnacılığına yönelik köklü bir eğilimi yüceltip duran, moda halini almış kelimelere şüpheyle yaklaşmak gerekiyor: “Demokrasi”. “İnsan hakları”. “İfade özgürlüğü”. “Uluslararası hukuk”. Bu kelimeler, kulağa hoş geliyor ve teorik olarak yaşanabilir bir dünyayı temsil ediyor, ancak pratikte Batı emperyalizminin kültürüyle iç içe geçmiş durumdalar. Faaliyet gösterdikleri alan, onları tüm iyiliksever özelliklerinden arındırıyor. Bunun yerine, askeri müdahalenin, gerici popülizmin, radikal enerjinin devşirilmesinin ve düşman ülkelerde darbelerin göstergeleri haline geliyorlar. Filistin’in kurtuluşu farklı bir alanda gerçekleşecek.

Dahası, bu moda kelimeler, seferberlik için zayıf bir temel oluşturuyorlar. Bizi ezilenlerle ve mahrumlarla birlikte düşünmemize mani olacak zincirlerden kurtarmak yerine, ABD’nin Küresel Güney’e müdahalesi için sunulan gerekçeler listesine ekleniyorlar. Oysa farklı kıtalarda, çoğu Filistin’den ve pek çoğu da ötesinden gelen, yıkıcılık ve direniş üzerine parlak teoriler sunan militan düşünce gelenekleri mevcut. Bu gelenek, devrim ihtimalleri dünyasını anlatıyor. Batı liberalizminin güçsüz ve etkisiz klişelerini yeniden kullanmamıza gerek yok.

O halde, ABD sistemi içerisinde çalışma yürütmenin bir anlamı yok, bu çalışma, aynı zamanda zararlı.

İsrail, şu anda Filistinlileri soykırım yoluyla yok ediyor. Batı’da sırf kendisini “anti-siyonist” olarak tanımlayanlar, sonu yenilgi olan reel politika oyununa katılacaklar veya devlet kademelerinde bir mevki elde edecekler diye Filistin’den mahrum kalacak değiliz.

Batı’daki Filistin’le dayanışma hareketinin önemli bir kısmı, yerli halkın da o çok duyduğumuz, ulaşılması zor “hakları” ve “yasaları” hak ettiği önermesini temel alıyor. Bu demokrat söylem, görünüşe göre, kitlelerin dilinden iktidarın kulağına ulaşıyor. Bu noktada hareket, yerlilerin asla duyulması veya dâhil edilmesinin amaçlanmadığını, aslında sistemin onları dışlamak için dikkatlice tasarlandığını daha iyi anlamalıdır.

Şu anda ABD’ye baktığımızda, “Hangi demokrasi? Hangi yasa? Nerede ifade özgürlüğü? Kimin insan hakları?” sorularının cevabını merak ediyoruz. Eğer bu varoluşsal sorunları metropolde bulamıyorsak, çevrede de bulamayız.

* * *

Kapitalist toplumlarda ifade özgürlüğünü, adaletsiz bir siyasi ekonominin piyasa talepleriyle sınırlı bir meta olarak düşünmek gerekiyor. Daha açık bir şekilde ifade etmek gerekirse: Özgürlüğü bahşeden, Tanrı veya ülke değil, para ve güçtür. Ticaret, ifade özgürlüğünden önce gelir; hatta hukuk sistemi bu ilkeyi kanunlaştırmıştır. Emperyalizmin görevlerinden biri de, gerekirse hukuk dışı yollarla muhalefeti ortadan kaldırmaktır. Bazen yasayı değiştirmek yeterli olur.

İngiltere’deki Filistin Hareketi örneğini ele alalım. Emperyalizme ait mekanizmayı baltalamak için doğrudan eylemde bulunan üyeleri, sürekli tutuklanıyor, örgüt üyeleri açılan davalardan zaferle çıkıyorlardı. Buna karşılık hükümet, Filistin Hareketi’ni diğer gruplarla birlikte terör örgütü ilan etti. Böylece sorun çözüldü.

Bugünkü baskının tüm gücüyle soykırıma karşı muhalefeti hedef alması, talihsizlik veya tesadüf değildir. Siyonistler, her zaman konuşma özgürlüğü tekellerine almaya çalışmışlardır, şimdiye dek bu konuda az çok başarılı da olmuşlardır. Bu, mevcut soykırımın temel bir özelliğidir. Düşmanlarının sesini kısıp onları suçlu ilân ederken, Siyonistler, ABD Kongresi’nde, Beyaz Saray’da, Kanada ve İngiltere parlamentolarında, Alman meclisinde, Avrupa Birliği’nde, Arap Körfezi’ndeki saraylarda, teknoloji üretimini esas alan ekonomik yapıda, üniversitelerin idari bürolarında, orduda, istihbarat servislerinde ve silah üretim endüstrisinde özgürce konuşabilmektedirler. Filistinlileri medya alanında kazanç getiren kariyerler inşa etmek için bir tür basamak olarak kullananlar, onları karalayıp kötülemektedirler. Elde ettikleri her başarı, Filistinlilere yönelik zulmün doğrudan bir sonucudur. Gazze’deki soykırım, servetin emperyalist merkezlerdeki iş dünyasında ve aydın sınıfında birikmesini sağlayan sürecin önündeki engelleri ortadan kaldırmaktadır. Sıradan Filistinlilerin bu beklenmedik kazancı bozmasına izin verilemez.

Bu baskı, bir yandan da, birçok Batı toplumunun, aydın ve kültürlü olarak kendilerine dair imajlarını şekillendiren Nazi hassasiyetlerini aşma konusundaki yetersizliğini (veya isteksizliğini) de gözler önüne seriyor. Soykırım karşıtı duyguları yok etmeye yönelik bu sistematik çaba, üstünlükçü düşüncenin bir eseri olmaktan öte nedir ki? Buradaki zihniyet, servetin Küresel Kuzey’e aktarılmasını her şeyin üstünde tutan bir dünya düzenini sürdürmektir. Bu görevi, aşağı ırklara karşı köklü bir küçümseme olmadan başarmak imkânsızdır.

Siyonistler, kendi konuşma ve ifade özgürlüklerinin kısıtlanmasından şikâyet ediyorlar. Bu da soykırımlarının bir özelliği. Onlarca yıldır, başkalarına yaptıkları haksızlıkların kurbanı olarak konumlandılar. Ancak haklı olsalar bile, sempati duymaları için hiçbir sebep yok. Ne de olsa, mevcut şiddetli baskı dönemine öncülük edenler onlardı.

Baskının en belirgin görüldüğü yer, muhtemelen kampüsler. Ancak baskı orada da kalmıyor. Zenginler haricinde Amerikan yaşamının tüm yönlerini etkileyen vahşetin Gazze’deki soykırımla somutlaştığını söylemek mümkün. Bu nedenle, bu soykırımı “bize yabancı” bir mesele olarak görmek, pek akıl kârı değil. ABD kampüslerinin faşizme hızla teslim olması, Filistin’deki akademi yok edilmeden mümkün olamazdı.

* * *

Mevcut dünya düzeni, Filistin’e kendi içinde yer açamaz. Filistin varlığını sürdürürse, destekçilerine zulüm de devam edecektir. Demokrasi, insan hakları, ifade özgürlüğü veya uluslararası hukukla ne kadar övünürseniz övünün, bu zulmü durduramazsınız. Hatta bu kavramlar, zulmü daha iyi meşrulaştırmak için ihtiyaç duyuldukça evrimleşecektir. Son elli yıl, bize bunun birçok örneğini sundu.

Filistin’e verilen destek, özünde Batı’yı tahrip eden bir olgudur, çünkü İsrail, Avrupa ve Amerika’nın kendilerine dair algıları için zaruridir. Filistin’e diğer meselelerden bağımsız bir olgu olarak odaklanmamızın bir anlamı yoktur. Çünkü Filistin’in kurtuluşu, kaçınılmaz olarak bir dünya inşa etme projesidir. Er ya da geç, Filistin’e gösterilen ilgi, bizi dünya çapında birikim ve mülksüzleştirme meseleleriyle yüzleşmeye zorlayacaktır. Nihayetinde bu ilgi, soykırıma başından itibaren eşlik eden liberal demokrasi söylemine karşı şüpheciliğe yol açmalıdır. Filistinlilere yönelik baskı, her şeyden önce Batı’nın bir tür kendini koruma çabasıdır.

Solcu düşünce liderleri, seçim fantezileri uğruna Filistin’e sırtlarını dönmeye fazlasıyla istekliler. Bunun nedeni, sadece iktidar alanlarına duhul etme arzuları değil, aynı zamanda ABD demokrasisinin özünde var olan erdeme olan köklü inançları. Bu inançtan kurtulamadıkları için, Filistin’i en nihayetinde pragmatizm, nüfuz, iktidar imkânlarına erişim veya yetişkin düşünce tarzı adına gözden çıkarıyorlar.

Bugüne kadar Filistin’e sırt dönmenin, ABD’de sosyalizm davasına katkı sunduğunu ortaya koyan tek bir kanıt bile yok elimizde. Aslında tüm kanıtlar, seçim başarısının peşinden koşmanın, sıradan halka mensup eylemciler hilafına, kariyeristler ve sınıf atlayıcıları için mükemmel sonuçlar ürettiğini ortaya koyuyor. ABD solu içerisinde kendi medya organına ve ünlü yorumcularına sahip olup artık birbirleriyle kavgalı olan kesimler, 2015-2016’da Bernie Sanders adına yürütülen kampanyanın ürünüydü. Sanders’ı haklı olarak zayıf iradeli bir Siyonist olarak nitelendirenler, zaten marjinalleşmiş solun kenarlarına sürüldüler. Öyleyse, daha iyisini bildiklerini iddia edenlerin ABD’yi kurtarmaya çalışmaya devam etmeleri kimseyi şaşırtmamalı.

Filistin, daha ciddi bir çabayı hak ediyor, hatta talep ediyor. Filistin’i, hiçbir ahlaki meşruiyeti bulunmayan, ona iliklerine dek düşman olan bir siyasi yapıya mahkûm ve mecbur edemeyiz. Filistin’in hiçbir tereddüt veya sınırlama olmaksızın yücede tutulduğu alanlar oluşturmalıyız. Bu alanların, insanlığın en iyi haline ev sahipliği yapması boşuna değil.

İki yıldır süren, acımasız bir zulümle sonuçlanan soykırım, ABD’deki insanların o alışıldık ikiyüzlülüklere karşı daha az hoşgörülü olmalarına ve dünyanın sözde demokrasilerinin sinsiliğine daha fazla duyarlılık göstermelerine sebep oldu. Soykırımdan iyi bir şey çıkmaz, ancak bu artan şüphecilik gene de memnuniyet verici bir gelişme.

Ama New York’ta Zohran Mamdani adına yürütülen, büyük bir ilerleme emaresi olarak görülen belediye başkanlığı kampanyası, bu gerekli şüpheciliği engelleme işlevi gördü. Her geçen gün Bernie çılgınlığını yeniden dirilten kampanya, anti-siyonist bilinç üzerinde olumsuz bir etkiye sahip. İsrail’e karşı daha güçlü bir duruşu teşvik etmek (veya güçlendirmek) yerine, kampanya, insanların bir kez daha Siyonistlerin yatıştırılmasını siyasi başarının gerekli bir koşulu olarak, siyasi başarının ABD’deki sosyalistler için ne anlama geldiğini gerçekten sorgulamadan savunmalarına yol açtı.

Ben, burada oy verme işlemini veya bu seçim sürecine örgütlenmeyi eleştirmiyorum. Ben, burada daha çok Filistin’in tek bir politikacının özel heva ve hevesine bağlı olarak, bir halk hareketi tarafından nasıl araçsallaştırılabileceğine veya küçültülebileceğine vurgu yapıyorum. Neticede Demokrat Parti’nin belirlediği sınırlarda yürüyen Mamdani kampanyasını eleştirmek değil derdim. Ben, daha çok herkesi bu kampanyanın anti-siyonizmin anlamlı bir ifadesi olduğuna ikna etmeye çalışan palavracıları eleştiriyorum.

ABD’de (ve daha geniş anlamda Batı’da) siyasi katılım üzerine düşünürken, aynı soruyu sürekli sormak gerekiyor: “Yaklaşımımın hangi sonuçları, Filistin’in yok edilmesini veya soykırıma uğramış bir halkın ihanete uğramasını haklı çıkartır?” Bu soruya bir cevap bulursanız, o zaman ilgili yaklaşımı değersiz bulup çöpe atabilirsiniz.

Steve Salaita
26 Ekim 2025
Kaynak

Yazının Tamamı

Filistin Solu Nerede?

7 Ekim’den sonra Foşa dergisi, “Yeni Batı Şerialılar” başlıklı bir yazı yayınlayarak, “uysal bir kültürün” her türlü ayaklanmayı bastırdığını savundu. Günler sonra Hiber dergisi, tam tersini vurgulayan veriler yayınladı: İsrail’in çeşitli yollarla, Batı Şeria’da baş gösteren kitlesel hareketliliği erkenden bastırdığını söyledi.

Peki “yeni uysal Batı Şerialılar” arasında Cenin savaşçıları da var mıydı? Celile’deki Arap belediye başkanlarının gençlerini sokağa çıkmamaları konusunda nasıl uyardıklarını hatırlayarak, burjuva milliyetçiliğinin rahatlığına kapılmak kolay olurdu. Ama ben bunu yapmayacağım, çünkü hiçbirimiz sütten çıkmış ak kaşık değiliz.

İsrail, tüm Filistin'de “imha yoluyla caydırma” doktrinini uyguladı, ama bu uygulama, Batı Şeria’nın kuzeyinde yetersiz kaldı. Bu satırları milliyetçi coşkuyla, başkalarını susturmak için yazıyor değilim. Sadece başkalarına üstünlük taslama ve susturma denilen şeyin mantığını eleştirmeye çalışıyorum.

“Cahil” olduğu söylenen insanlara dair hikâyeleri doğuya taşıyıp elitlere redde tabi tutmak kafi gelmiyor olmalı. Filistin Yönetimi’nin Batı Şeria'daki insanları cahil tuttuğu iddiası bile başarısızlıklarımızın kılıfı haline gelebilir.

“Bu mücadelede Batı Şeria nerede?” sorusunun cevabı “oradaki insanlar yanlış yöne sevk edildiler” ise o vakit “bu işi bilenler nerede?” sorusunu yöneltmeliyiz. “Filistin solu nerede?” sorusunu sormalıyız.

Soykırım koşullarında bu soruyu sormak için geç bile kalındığını kabul etmek gerek. Bu soru, Filistin siyasi hayatının sağa kaydığı dönemde, yani tam da 2006’daki bölünme ve Aksa Tufanı arası dönemde sorulmalıydı. Bu soru, sadece Fetih içerisindeki solla ve (1982’de Beyrut'tan ayrılıp bir daha geri dönmeyen) FKÖ’ye yakın solla değil, aynı zamanda Ulusal İnisiyatif’ten Halk Cephesi’ne ve Batı Şeria ile 1948 bölgelerindeki kentli orta sınıf soluna kadar muhalif solla da ilgilidir.

Bu sol, yıllarca, ya Filistin Yönetimi’ni feshedecek bir cumhurbaşkanlığı kararnamesini ya da Hamas’ın “nihai savaşı” başlatmasıyla üçüncü bir intifadanın ilan edilmesini bekleyip durdu. İkinci bahane, 7 Ekim’de çöktü.

Solu sihirli değnekle dokunup canlandıracak bir üçüncü intifada yaşanmayacak. Solu, solcu örgütleri Fetih ve Hamas’tan yana durabilecek, milyonlarca Filistinliyi kucaklamayı bilmiş, kitlesel bir öncü parti bünyesinde birleştirecek bir ayaklanma yenileyecek.

Lübnanlı analist Nasır Kandil, alternatifi aramak yerine “benzerini inşa etme” çağrısında bulunuyor. Oysa FKÖ’nün karşısına biçimsel bir alternatif çıkartma arayışının, sola gerçek bir siyasi getirisinin olmadığını, onu yıpratıcı ve çatışmacı bir çıkmaz sokağa sürüklediğini görmek gerekiyor. Daha da kötüsü, bu türden bir girişim, Filistin solunu Guy Debord’un “gösteri toplumu” olarak tanımladığı şeye sürükledi: sol, siyasetten uzaklaşıp yorum ve eleştiriye hapsoldu.

Bu popülizm, milliyetçilerin hasımlarından daha fazlasını teklif etme üzerine kurulu politik ekonomisiyle birleşti, siyaset sınıfını kendisini övüp duran kliklere böldü: Ramallah’ın seçkinlerinden Hayfa’nın kültürel burjuvazisine, Doha’dan Abu Dabi’nin Dahlenci çevrelerine ve ABD’deki Arap gruplarına kadar herkes bu ayrışmanın ürünü. Bu noktada Esad Ebu Halil’in Raşid Halidi’nin direniş konusunda el yükseltme girişimine dair eleştirisine bakılabilir.

Bir alternatif üretme takıntısı, kapitalizmin kendisini ve işgal koşullarında keskinleşmiş sınıf çelişkilerini görmezden gelmek anlamına da geliyor. Bu takıntı, muhalif sol siyaset ile kariyerizm arasındaki çizgiyi, yani kişisel başarı öykülerini kutsayan ve ünlü aktivistlere tapan çizgiyi bulanıklaştırıyor. Bu özlemin bileşimi tuhaf bir hal alıyor: Bir üniversite profesörü, bir romancı ve bir şair, küresel bir BDS yıldızı veya Körfez’de yüksek maaşlı muhalif bir gazeteci olmak, keyifli bir hayatı oturduğu yerden direnen bir vicdanla birleştiren bir hayat tarzını üretiyor.

Ama gene de bugün öncü parti kurmak için gerekli kaynaklara sahibiz:

* Şehit Besil Arac’ın da hatırlattığı üzere, biz hayatımızı, politik açıdan Arap coğrafyasında bir karşılığı bulunmayan neoliberalizm bağlamında değil, sömürgecilik bağlamında yaşıyoruz. O halde, işgal varsa kolektif direniş de vardır.

* Kitlesel politik mücadele konusunda kimi öncüllere sahibiz: Bu konuda 1936, 1987 ve 2000’de açığa çıkan hareketliliğe bakılabilir.

* Siyasi bölünme, paralel siyasi yapılar için verimli bir ortam yaratmıştır.

* 1948’den sağ çıkan topluluklar içerisinde derin bir siyasi örgütlenme kapasitesi mevcuttur.

* Bir halk hareketi, yabancıların politik düzlemde akıttıkları paralarından ziyade toplumsal sermayeye bel bağlamalıdır.

* Filistin solu, siyaset alanından ricat edişini izah etme konusunda epey ustalaşmıştır.

Bu noktada ilk olarak SSCB’nin dağıldığına işaret ediliyor. Sosyalizmin gerilediği gerçeğine vurgu yapılıyor. Bu bahanenin, Yunanistan ve İspanya’dan Kolombiya ve Meksika'ya kadar birçok ülkede paramparça olmuş solun yeniden bir araya gelip iç dengeleri sarstığı yirmi birinci yüzyıl deneyimlerini göz ardı ettiğini görmek gerekiyor.

İkinci olarak, siyasetin artık tümüyle küresel olduğu, BDS’ye, Mustafa Barguti’ye veya Ali Ebunima’ya taşere ve teslim edildiği, ülke içerisinde siyasetin, Filistin Yönetimi’nin siyasi eylemi sona erdirmesi sebebiyle öldüğü kanaati benimseniyor. Oysa Mayıs 2021’de gerçekleşen Birlik İntifadası, bu küreselci saplantıyı çürütüyor. Söz konusu dönemde Kudüs ve Lidd, Filistin Yönetimi’nin mi kontrolündeydi? Beytü'l-Beyt kontrol noktasına yürüyüşlerimizi o mu durdurdu? Ummü’r-Raşraş’tan Rasü’n-Nakura’ya çıkma fırsatımız vardı ama bu fırsatı kaçırdık ki bu fırsat halen daha var.

Üçüncü olarak sol, işçi köklerine ve anti-kapitalizme yüzünü dönerek kendisini büyük bir kitleye dönüştürmek yerine, açıktan küçümsediği muhafazakâr toplum içerisinde zulüm gören siyasi azınlık pozu kesmeyi yeterli gördü. Bugün başarısızlığın suçunu ataerkilliğe, dine ve geri kalmışlığa atıp duran sol, kendisine dâhil olmak isteyen insanlara aydınlanma önkoşulunu dayatıyor. Avrupa tarafından finanse edilen STK modelinde, insanların cinsiyetçi veya geri kalmış olduğunu kanıtlamak, onları örgütlemekten daha önemli bir amaç haline geliyor.

Bu noktada solcu bir yoldaşımla sohbetimi aktarmak isterim: Bir keresinde kendisine çocuklarını devlet okuluna mı yoksa özel okula mı kaydettireceğini sormuştum. Şu cevabı vermişti: “Onları ayaktakımından korumak için özel okula kaydettireceğim. Çocuklarım bizim gibi değil, onların parlak bir geleceğe sahip olmasını istiyorum.”

Bu kıymetli yoldaşıma şunu söylemeliyim: “Düşman, özel okul ile UNRWA okulu arasında ayrım yapmıyor. Burjuvazi için inşa edilmiş Revvabi’deki yüksek kulelerin eşlik ettiği bulvarlarla onları çevreleyen köyler ve kamplar arasında da ayrım yapmıyor.

Sıtkı Asur
8 Ekim 2025
Kaynak

Yazının Tamamı

Korona Geri Döndü

Tekrar deniyorlar: ProSieben isimli televizyon kanalı, yeni koronavirüs varyantının sebep olduğu vakaların arttığından, Frankfurter Rundschau kanalı ise “Frankenstein varyantı”nın jilet kesiği gibi acıttığından bahsediyor. Robert Koch Enstitüsü’nün bulaş sayısının arttığını söylediği günlerde eczaneler, insanları “uzun aşılanma süreci”ne katılmaya davet ediyor. Almanya’nın en büyük kitle örgütü Alman Otomobil Kulübü (ADAC), “ülkede Stratus XFG ismini taşıyan yeni bir varyantın yayıldığını” söylüyor. Rheinische Post gazetesi ise net bir dille şu manşeti atıyor: “Korona geri döndü: Şimdi enfeksiyon dalgası gerçekten başlıyor.”

Tek Halk, Tek Virüs, Tek Liderlik!

İstedikleri tam da bu: Tek halk, tek virüs, tek liderlik! Çünkü ilaç endüstrisine muazzam kârlar sağlamanın yanında bu paniğe yol açan virüs, muktedirlerin çıkarları doğrultusunda güvensiz bir nüfus yaratıyor.

Viyana Üniversitesi’nin kısa süre önce yaptığı bir araştırmaya göre, Avusturya’da ankete katılan aşılanmamış kişilerin %66’sı, Ukrayna’daki savaştan ABD’yi sorumlu tutuyor. Öte yandan, en az bir kez COVID-19 aşısı olanlarsa genellikle savaştan Rusya’yı sorumlu tutuyor. Bu, katılımcıların %88’ine denk geliyor.

Aşı Sizi İtaatkar Kılar

Anlaşılan o ki aşı, itaati teşvik ediyor. Öldürücü olduğuna vehmedilen bir virüsten korkanlar, devletin kanatları altına daha çabuk sığınıyorlar, bu insanlar daha kolay maniple ediliyorlar.

Korona rejimi zamanlarını hatırlayan herkes, grip virüsünün kötü yan etkilerini bilir. Bu yan etkilerden biri de muhbir vatandaş imalatıdır. O günlerde şu türden ihbarlar sıklıkla yapılıyordu: “Komşu, karantina sırasında parti yapıyor”, “komşu, maskesini doğru takmıyor”, “komşu, güvenli mesafeyi korumuyor.”

Panik Rejimindeki Boşluklar

Almanların çoğu, hâlâ Kiev’e yapılan Alman silah sevkiyatının çok ileri gittiğine inanıyor. Demek ki panik rejiminde belirli boşluklar mevcut.

Ruslar korkuyu körükleyemezse, virüse başvurmak zorunda kalacaklar: asıl mesele, korku yoluyla disiplin sağlamak.

Kitleler, karmaşık muhakeme sürecinden çok korku faktörüyle daha hızlı ve daha etkili bir şekilde kontrol altına alınabiliyorlar.

Bu anlamda, mevcut virüsün “Frankenstein versiyonu”, yönetim sistemine mükemmelen uyuyor.

Kusursuz İşleyen Bir Mekanizma Olarak Medya

Medya denilen mekanizma, korku faktörünü kusursuz bir biçimde yayıyor. Bu mekanizmayla mücadele etmek için sağduyunun yanında bizi tecrite mecbur eden koşulları aşmak gerekiyor.

İnsanlar eylemler düzenliyorlar. Gösterilere katılıyorlar. Sürekli bu gösterilerin ve eylemlerin faydalı olup olmadıkları tartışılıyor.

Esasında muktedirler, direnişçilerin eylemlerine nadiren anında tepki geliştirirler. Buna karşılık, aynı fikirde olan başka insanlarla tanışan eylemciler, bu eylemler sayesinde yalnız olmadıklarını keşfederler, egemen sınıfın tecrit etme stratejisini kırıyorlar.

Direniş, pratik aklın anasıdır.

Uli Gellermann
7 Ekim 2025
Kaynak

Yazının Tamamı

Hz. Muhammed Gazze’yi Görse Ne Yapardı?

Bu soru, bir vakitler Batı’daki liberal Müslümanların gözde sloganı, şüpheye karşı başvurdukları tılsımları, Guantanamo’dan ücretsiz çıkış kartlarıydı. 11 Eylül’ün gölgesinde Müslümanlar, havaalanlarında çıplak aramaya tabi tutulurlarken, sınırlarda sorguya çekilirlerken ve mahallelerinde toplanıp karakola götürülürken, Batılı Müslüman liderler, bu soruyu durmadan papağan gibi tekrarlayıp duruyorlardı. Bu, onların kalkanı, mantrası, “medeni” dünyaya aslında kana susamış vahşiler olmadıklarını çaresizce kanıtlama çabalarıydı. Hz. Muhammed'in (sav) şefkatli, hoşgörülü, sabırlı, merhametli, sonsuz bağışlayıcı olduğunu söylediler; savaşçıdan çok yoga eğitmeni, devlet adamından çok rahipti O. Bu sebeple, her Cuma vaazında, farklı dinlere mensup temsilcilerin katıldıkları akşam yemekleri ve açık oturumlarda, aynı teskin edici soruyu sorup durmak zorunda kalıyorlardı: “Hz. Muhammed ne yapardı?”

Oysa bugün her yanı tuhaf bir sessizlik örtüsü kaplamış. Gazze yanıyor, Filistinliler, yirminci yüzyılın en karanlık dönemlerini hatırlatan sayılarda aç bırakılıp katlediliyorlar, ama nasıl oluyorsa, o “iyi” Müslümanlar, liberal Müslümanlar, ılımlılar, dinler arası ahengin yorulmak bilmez elçileri, en sevdikleri soruyu aniden unutuverdiler. Artık kimse, Hz. Muhammed’in soykırım karşısında ne yapacağını sormak istemiyor. Neden? Çünkü cevap çok açık ve fazlasıyla rahatsız edici.

11 Eylül Sonrası Hz. Muhammed: Barışçılığın Maskotu

Bağlamı hatırlayalım. 11 Eylül’den sonra Batı’daki Müslüman liderler, “Peygamber’i barışçılaştırma” konusunda yoğun bir yarış içerisine girdiler. O, artık ordular kuran, anlaşmalar yapan, toplumunu savunan ve saldırılara güçle karşılık veren bir insan değildi. Artık Hz. Muhammed, barış yanlısı bir evliya olarak anılıyordu. Hakaretler karşısındaki sabrı yüceltiliyordu. Düşmanlarını affettiğine dair olaylara sürekli atıfta bulunuluyordu. Nefs mücadelesine (cihad-ı nefs) yaptığı vurgu, bahsedilmeye değer “tek” cihada dönüşmüştü.

Amaç apaçık ortadaydı: Batı kamuoyunu, Müslümanların saatli bomba olmadığına ikna etmek. “Gördünüz mü?” diye yalvardı bu Müslümanlar, “Peygamberimiz, tıpkı sizin İsa’nız gibi, barışçı, bağışlayıcı, şiddetten uzak.” Bu koşullarda “Hz. Muhammed ne yapardı?” sorusu, “Hz. İsa ne yapardı?” sorusunun Müslüman versiyonu haline gelmişti. Araba tamponlarına yapıştırılan çıkartmalara ve gençlik gruplarının giydiği tişörtlere cuk oturan çok hoş bir slogandı bu.

Tamamen samimiyetsiz de değildi. Hz. Muhammed (sav) gerçekten de sabır gösterdi, gerçekten de bağışladı ve içsel reformu vurguladı. Ancak soruyu soranların dili alabildiğine seçiciydi. Aynı zamanda son derece politikti. “Terörle Mücadele”nin sürdüğü koşullarda Müslümanlar, sadakatlerini kanıtlamaları, dinlerini arındırmaları ve İslam’ı siyasi bir güç yerine iyi huylu bir manevi hobi olarak sunmaları konusunda muazzam bir baskıyla karşı karşıyaydılar.

Yitip Giden Soru

Hızla yirmi yıl sonrasına gelelim. Gazze’ye bombalar yağıyor. Hastaneler, okullar ve mülteci kampları yerle bir ediliyor. Daracık bir alana sıkıştırılmış bir halk, açlıktan ölüyor, su ve ilâçtan mahrum bırakılıyor. “Soykırım” kelimesi, ilkin fısıltıyla, ardından çığlıkla dillendiriliyor. Dünyanın dört bir yanındaki Müslümanlar, dehşet, öfke ve çaresizlik içinde olanları izliyor.

Ama nasıl oluyorsa dün “Hz. Muhammed ne yapardı?” sorusunu sorma konusunda fazlasıyla cevval olan liberal Müslümanlar, bugün dut yemiş bülbüle dönmüş haldeler.

Guardian gazetesinin tertiplediği, farklı dinlerden temsilcilerin katıldığı açık oturumlar, özenle hazırlanmış vaazlar, o köşe yazıları nerede? Heştekler ve tampon çıkartmaları nerede?

Sessizlik tesadüfi değil. Sessizlik stratejik. Çünkü herkes, Hz. Muhammed’in soykırım karşısında ne yapacağını zaten biliyor. Yapacakları, tabii ki bu barışçıların O’nun üzerine geçirdikleri ticari imaja pek uymuyor.

Rahatsız Edici Cevap

Hz. Muhammed (sav), halkının yok oluşuyla karşı karşıya kaldığında sabrı ve Twitter aktivizmini tavsiye etmedi. Seccadesine çekilip ilahi adaleti beklemedi. Örgütlendi. Savunma yaptı. Takipçilerine direnmeyi farz kıldı. Kur’an’ın kendisi bile bu görevi açıkça dile getiriyor: “Size ne oluyor ki, Allah yolunda ve ‘Rabbimiz, bizi bu zalimler şehrinden kurtar!’ diye haykıran o mazlum erkekler, kadınlar ve çocuklar uğrunda savaşmıyorsunuz?” [Kur’an 4:75].

Bu, muğlak veya uç bir yorum değil. İslam geleneğinin dayandığı ana hattır: Bir topluluk yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kaldığında, savunma cihadı zorunludur. Hz. Muhammed için, savunmasızların savunulması meselesi, ne basit bir seçeneğe, ne mecazi bir ifadeye ne de “nefsine diren!” diyen bir terapi cümlesine indirgenebilirdi. Gayet somuttu. Silahlıydı. Pazarlık konusu yapılacak bir şey değildi.

Dolayısıyla, biri Gazze karşısında dürüstçe “Hz. Muhammed ne yapardı?” diye sorsa, cevap son derece açık olurdu: Bir koruma gücü kurar, savunmayı bir görev haline getirirdi. “İnternetteki mesajlaşmalar”ı dert etmez, beyaz liberallerin ne düşüneceği konusunda endişelenmezdi. Ahlakı Dışişleri Bakanlığı’na devretmezdi. Katliamcı ile katledilen arasında dururdu.

İşte bugün bu soru, tam da bu sebeple sorulmuyor.

Liberal Müslümanın İkilemi

Batı’daki “iyi” Müslümanın yüzleştiği ikilem, buradan kaynaklanıyor. Yirmi yıl boyunca o “barışçı Hz. Muhammed” hikâyesine büyük yatırım yaptılar. Hükümetlerine, meslektaşlarına ve komşularına İslam’ın barış, cihadın sadece kişiyi günahlarından arındıran bir inziva hali, Peygamber’in aslında sakallı bir yaşam koçu olduğuna dair güvence verdiler.

Şimdi kalkıp “Aslında Hz. Muhammed, Filistinlilerin silahla savunulmalarını talep ederdi” deseler, yirmi yıldır özenle oluşturulmuş marka imajını bozma riskini üstlenmek zorunda kalacaklar. Yatıştırmak için ellerinden geleni yaptıkları Batı toplumlarının onayını kaybetme riskiyle yüzleşecekler. “Kötü” Müslümanlarla, yani militanlarla, radikallerle, sonsuza dek barbar olarak damgalananlarla aynı kefeye konulacaklar.

Bu yüzden, “en iyisi sessiz kalalım” diye düşünüyorlar. Barış hakkında muğlak, klişeleşmiş ifadelere başvurmak, “her iki taraftaki şiddet”i kınamak ve dinler arası toplantılarda verilen yemeklerin rahatlığına sığınmak, daha doğru ve hayırlı geliyor. Rahatsız edici gerçeği dile getirmeye cesaret eden o “faydalı aptal” imamlarla alay etmek veya onları dışlamak daha iyi. Bunlar, “En iyisi, Gazze yanarken bile saygın kalmak” diye düşünüyorlar.

Seçici Dindarlığın Siyaseti

Ortada tuhaf bir durum var. Peygamber karikatürleri, Danimarka veya Fransa’da yayınlandığında, “iyi” Müslümanlar, bize hemen şunu hatırlatmışlardı: “Hz. Muhammed hakaretleri görmezden geldi. Düşmanlarını affetti. Ayaktakımının uyguladığı şiddeti hiçbir şekilde tasvip etmedi.” Haklıydılar.

Peki ya soykırım söz konusu olduğunda? Çocuklar enkazdan çıkarıldığında, aileler evlerinde yok olduğunda, kuşatma altındaki bir halk yardım çığlıkları attığında, nasıl oluyorsa aynı Peygamber birdenbire ortadan kayboluyor. Bir zamanlar konferansları ve basın bültenlerini dolduran seçici dindarlık, aniden buharlaşıyor. Bir zamanlar ılımlılığın maskotu olarak gösterilen Peygamber, şimdi tavan arasına kilitlenmiş, dışarı çıkarılamayacak kadar utanç verici bulunuyor.

Bu, sadece korkaklık değil. Suç ortaklığı. Batı hegemonyasını o kadar derinden içselleşmişler ki kendi dini geleneğinin saygı görebilmesi için budanması gerektiğini düşünüyorlar. Hz. Muhammed’in mirasının tüm o katmanlı ve karmaşık yapısını kavramak yerine, O’nu bir karikatüre indirgiyorlar. Önceleri “aziz bir barışçı” portresi çiziyorlardı, şimdilerde ise Peygamber’i karşımıza sessizliği teşvik eden bir tabu olarak çıkartıyorlar.

Asıl Yasaklı Soru

Asıl yasaklı soru, “Hz. Muhammed ne yapardı?” değil, “Liberal Müslümanlar bunu sormaktan neden korkuyorlar?” sorusu.

Cevap, hiç de iç açıcı değil. Korkuyorlar, çünkü gerçeği biliyorlar: Hz. Muhammed, soykırım karşısında boş durmazdı. Harekete geçerdi. Savaşırdı. Takipçilerine mazlumları savunmayı zorunlu kılardı.

Ama bu cevap, dinler arası hoşgörü toplantılarında verilen öğle yemeklerinde pek işe yaramıyor. Güvenlik güçlerini rahatlatmıyor. Liberal düzeni de memnun etmiyor. Dolayısıyla, soru unutulup gidiyor. Bir zamanlar Batı’dan kabul görmek için kullanılan Peygamber, şimdi bir zamanlar O’nu anmaktan vazgeçemeyen aynı Müslümanlar tarafından susturuluyor.

Sonuç: Peygamberin Adını Anmaya Cesaret Edemiyorlar

“Hz. Muhammed ne yapardı?” sorusu, aslında hiçbir zaman Peygamber ile ilgili değildi. Siyasetle ilgiliydi. 11 Eylül’den sonra mesele, hayatta kalmaktı: Müslümanların güvende olduklarını kanıtlamaları gerekiyordu ve bu yüzden, kalıcı olarak şiddet yanlısı olmayan bir Peygamber yarattılar. Bugün Gazze’de aynı soru, “iyi” Müslümanların dile getiremeyecekleri kadar tehlikeli bir gerçeği ortaya çıkaracaktı: Peygamberleri, sadece merhametli değil, aynı zamanda adaletin talebi uyarınca militandı.

Demek ki aslında bu sessizlik, bize çok şey anlatıyor. “İyi” Müslümanlar, kendi söylemlerinin duvarlarına hapsolmuş durumdalar. “Barışçı Peygamber” söylemine o kadar bağlılar ki artık sözü gerçek Peygamber’e hiçbir şekilde veremiyorlar. Çünkü dürüstlük yerine onaylanmayı, sorumluluk yerine saygınlığı seçtiler.

Ancak tarih acımasızdır. Gelecek nesiller, “Gazze’deki soykırım esnasında ne yaptınız?” diye sorduklarında, “iyi” Müslümanlar, “Hz. Muhammed’in böylesi bir durumda ne yapacağını sorduk” diyemeyecekler. Buna hiç cesaret edemediler. Belki de bu sessizlik, onların en gür sesle verilmiş cevapları olarak hatırlanacak.

Cüneyd S. Ahmed
3 Eylül 2025
Kaynak

Yazının Tamamı

Hamas’la Görüşme

Almanya Hristiyan Demokrat Birliği’nin (CDU) eski Federal Meclis üyesi ve gazeteci Jürgen Todenhöfer, şu anda Ortadoğu’yu dolaşıyor. Ne tutuklandı ne de dairesi arandı; bu yolculuk esnasında Hamas’la görüştü ve önde gelen bir isimle röportaj yaptı.

İngiliz medyası, Jürgen Todenhöfer'in Alman yetkililer tarafından tutuklandığını iddia eden asılsız bir haber yayınladı. Bu haber asılsızdı zira Todenhöfer'in evine henüz baskın yapılmamıştı. Ancak cezai işlem devam ediyor ve mahkeme, Todenhöfer'in Perşembe günü duyurduğu gibi, dijital cihazlara el koymak için evinde, ofisinde ve arabasında arama yapılmasına karar verdi.

Todenhöfer'in tutuklanması zor çünkü Almanya’da bile değil. Üç gün önce sosyal medya kanallarında Hamas lideri Besim Naim ile bir röportaj paylaşmıştı. Katar’a atılan İsrail roketleri de Naim’i hedef almıştı. Todenhöfer’in ona sorular yöneltme ihtimali yüksek, zira o, Filistin yanlısı tutumları herkesçe bilinen bir siyasetçi.

Örgütün silahsızlandırılması, Trump’ın planı kapsamında hâlen daha tartışılıyor, kırılgan bir nitelik arz eden ateşkes ağır aksak ilerliyor. Todenhöfer, Hamas’a silahsızlanma meselesini sormadı. Gene de bu, ateşkesten bu yana bir Alman gazetecinin Hamas’la yaptığı ilk röportaj. Taz gazetesi, Hamas’la en son Temmuz ayında röportaj yapmıştı.

Todenhöfer, Hamas'la yaptığı iki saatlik görüşmeyi X hesabında tüm ayrıntılarıyla şu şekilde aktardı:

Dr. Besim, Başkan Trump’ın sözü haricinde güvenlik konusunda hiçbir güvence almamalarına rağmen, her gün yaklaşık 100 Filistinlinin ölümüne son vermek adına, ateşkes ve rehine değişimi konusunda anlaştıklarını açıkladı.

Hamas, iktidarı bağımsız bir uzmanlar hükümetine devretmeye hazır. Uluslararası bir kayyımın ya da yenilenecek bir İngiliz mandası idaresinin denetimini hiçbir şekilde kabul etmeyecek.

Daha uzun süreli, uluslararası güvenceli bir ateşkese ve 1967 sınırları içinde iki devletli bir çözüme hazırlar. Bu çözüm, İsrailli yerleşimcilerin silahsızlandırılmasını gerekli kılıyor.

İsrail’in savaşı sadece Gazze halkına değil, İsrail’in küresel itibarına da ciddi zarar verdi. Üstelik, söylendiği gibi 2.000 değil bunun en az üç katı İsrail askeri öldürüldü.

Hamas’ın Yahudilerle bir sorunu bulunmadığını, antisemitik olmadıklarını söyledi. Filistinliler de Sami kökenli. Asıl sorun, işgalcilerin dini değil, İsrail’in Filistin’deki yasadışı işgalidir.

İsrail, 7 Ekim hakkında (benim her zaman kınadığım) birçok yalan yaymıştı. Hamas, ilk günden itibaren bağımsız bir BM soruşturma komisyonunu kabul etmeye hazırdı. Bu komisyonun doğru bulguları üzerinden tüm sorumluluğu üstleneceklerdi. Ancak, uzun süredir çürütülmeyen bebek yalanı gibi İsrail propaganda aygıtına ait çok sayıda asılsız ait yalan için aynı şeyi söylemek mümkün değil.

Hamas liderleriyle görüşmelere devam etme konusunda anlaştık. Dr. Besim, İsrail tarafıyla da görüştüğümü biliyor. Yakında tekrar İsrail’e gitmeyi planlıyorum.

Besim, oğlum Frederic ve benim aramda geçen yaklaşık iki saatlik sohbetin 12 maddede özetlenmiş hali aşağıda:

1. Hamas'ın ateşkes gerekçesi:

Dr. Besim, Hamas’ın 8 Ekim’den bu yana temel amacının “bu savaşı sonlandırmak” olduğunu belirtti. Böyle bir anlaşmayı kabul etme kararını ölümle sıtma arasındaki bir tercih olarak nitelendirdi. Her gün yaklaşık 100 Filistinlinin öldürülmesine son vermek pragmatik bir adımdı. İsrail liderliğine karşı büyük bir güvensizlik olduğunu kabul etti: “İsrail’in çatışma sürecinin yeniden tırmanmasına mani olacak herhangi bir ciddi güvence dile getirdiğini söyleyemem. [...] Ancak Trump’ın vaatlerine, kişisel müdahalelerine ve bazı Arap ve İslam devletlerinin müdahalelerine dayanarak, savaşı önleme hedefimize ulaşma şansımız var.” Her şeyden önce, Trump’ın sözüne güveniyorlar.

2. Hamas açısından Netanyahu’nun siyasi saikleri:

Dr. Besim’e göre, “Başbakan Netanyahu’nun siyasi olarak hayatta kalabilmesi için savaşa kişisel olarak ihtiyacı var”, çünkü savaş sona ererse hukuki ve siyasi bir yıkımla karşı karşıya kalacaktı. Besim, Netanyahu’nun beyan ettiği savaş hedeflerine ulaşamadığını, kendisinin uzun süredir varlığını koruyan bir yayılmacı ideolojiyle hareket ettiğini dile getirdi. Kanıt olarak, Netanyahu’nun Güneşin Altında Bir Yer (1992) adlı kitabını gösterdi ve bu kitabın “Büyük İsrail” hedefini desteklediğini savundu.

3. Besim, savaş sonrası Gazze için geliştirilen kapsamlı planla ilgili görüşü:

Hamas’ın “Gazze yönetimini bağımsız bir teknokrat kuruma veya hükümete devretmeye hazır olduğunu” açıkladı. Ancak Gazze’nin geleceğinin Batı Şeria’dan ayrı tutulamayacağını, “tüm Filistinliler tarafından birlikte” kararlaştırılması gerektiğini vurguladı. “Uluslararası vesayet veya manda”nın her türlüsünü kesin bir dille reddettiklerini söyleyen Besim Naim, “yeni bir İngiliz mandasını hiçbir Filistinli kabul edemez” dedi.

4. İki devletli çözüm ve uzun vadeli ateşkesin koşulları:

Dr. Besim, uluslararası hukuk kapsamında yasadışı işgallere karşı silahlı direniş hakkını savunurken, barışa giden olası bir yola da işaret etti. Hamas, “1967 sınırları içerisinde bir devlet kurulması” fikrini ve “uluslararası garantilerle beş ila on yıllık” uzun vadeli bir ateşkesi kabul etmeye hazır. Ancak bunun koşulu, “Filistinlilerin kendi egemen devletlerine kavuşması.” Dr. Besim, aynı zamanda, adil bir çözüm için yasadışı İsrail yerleşimlerinin “kaldırılması” gerektiğini vurguladı.

5. Çatışmanın niteliği ve direnişin kökenleri hakkında:

Dr. Besim, çatışmanın dini değil siyasi olduğunu söyledi: “Bizim sorunumuz hiçbir zaman Yahudiler veya Musevilik olmadı. Bizim sorunumuz işgaldir.” Direnişin, çözülmemiş siyasi sorunların kaçınılmaz bir sonucu olduğunu, Hamas “ezilse” bile, Filistinliler kendi devletlerine sahip olmadığı sürece yeni bir hareketin ortaya çıkacağını savundu.

6. İnsani kriz ve misilleme döngüsü hakkında:

Dr. Besim, Gazze’de felâket boyutuna ulaşan insani durumu anlattı ve yaşanan muazzam kişisel acıların, içten içe öfke dolu yeni bir nesil yarattığı konusunda uyarıda bulundu. Ebeveynlerinin vurulmasına tanık olan dört yaşındaki bir çocuğun hikâyesini aktaran Besim, böyle bir çocuğun “normal bir insan” olup olamayacağını sordu. Bu tür deneyimlerin “derinden buruk ve çaresiz" binlerce yeni insan yarattığı konusunda uyardı.

7. Netanyahu’nun başarısızlığı ve İsrail’in dünyadaki itibarı hakkında:

“Zora başvurmasına rağmen Filistinlileri topraklarından kovmayı başaramadı. Evet, Hamas’ı zayıflattı, [...] birçok liderini ve savaşçısını öldürdü, [...] ama Hamas bölgeyi kontrol etmeye devam ediyor. Ben bir İsrailli olsaydım, onu sadece başarısızlığından dolayı değil, İsrail Devleti’ne ihanetinden dolayı da mahkûm ederdim. [...] Planlarını gerçekleştirmek için binlerce Filistinliyi öldürdü, Gazze’nin büyük bir kısmını yerle bir etti ve soykırım yaptı. [...] İsrail’in itibarı tümüyle yerle bir oldu, İsrail’in geliştirdiği söylem zeminsiz kaldı.”

8. İsrail’in kayıpları hakkında:

Hamas, İsrail’in Gazze’de yaklaşık 2.000 İsrail askerinin öldürüldüğüne dair açıklamasına inanmıyor. “Bu sayının en az üç katının öldürüldüğüne inanıyorum. Bazen sayının daha da yüksek olduğunu duyuyoruz.”

9. 7 Ekim saldırısının tasnif edilmesi:

Dr. Besim, 7 Ekim operasyonunu, 17 yıldır “insanlık dışı bir kuşatma" altında olan Gazze’nin “hapishane kapılarını kırma”yı amaçlayan bir “savunma eylemi” olarak nitelendirdi. Saldırıyı, Oslo Anlaşmaları ve İsrail’in devam eden toprak ilhaklarının ardından 30 yıl süren başarısız barış sürecine bir cevap olarak nitelendirdi.

10. 7 Ekim’e dair resmi değerlendirmenin eleştirisi:

Dr. Besim, saldırının başından itibaren İsrail ordusunun, yakalanmayı her ne pahasına olursa olsun engellemeyi amaçlayan “Hannibal Doktrini”ni uyguladığını iddia etti. Nova Festivali ve kibbutz gibi yerlere yönelik hava saldırılarının ve yıkımın boyutunun, Hamas’ın hafif silahlarının erişemeyeceği kadar büyük olduğunu savundu. Bu da, o günkü kayıpların çoğunun İsrail ateşiyle meydana geldiğini ortaya koyuyordu. Besim’e göre, “Tüm bunlara Kalaşnikovlar ve el bombaları sebep olmuş olamazdı.”

11. Bağımsız soruşturma çağrısı:

7 Ekim’de bebeklerin yakıldığı iddiaları gibi korkunç vahşet iddialarına cevap olarak Dr. Besim, Hamas’ın “ilk günden itibaren” Birleşmiş Milletler bünyesinde “bağımsız ve tarafsız bir soruşturma komisyonu” kurulmasına hazır olduğunu söyledi. Hamas’ın kanıtlanmış suçlara dair her türden sorumluluğu kabul etmeye hazır olduğunu açıkladı. Ancak, “büyük yalanlar” yaydığını düşündüğü İsrail medyası haberlerine güvenmeyi reddettiğini açıkladı.

12. Batı’ya yönelik ikiyüzlülük suçlaması:

Dr. Besim’in en büyük hayal kırıklığı, Batı dış politikasındaki çifte standartlardı. Almanya’nın İsrail’e verdiği “sarsılmaz, körü körüne desteği” sert bir dille eleştirdi. Batı’nın Filistin silahlı direnişini yaygın bir şekilde kınamasıyla, Batı’nın Ukrayna’nın Rusya’ya karşı direnişine yönelik övgü ve askeri desteğini kıyaslayan Besim, “Bu çifte standartın ikiyüzlü olduğunu” söyledi.

23 Ekim 2025
Kaynak

Yazının Tamamı

Ezilenlerin Unutulmuş Kahramanları: Burjuva Reformizmi ve İhanet Politikaları Üzerine

 

“Halk için yaşamak ve ölmek, Tai dağından daha ağırdır;
zalimlere hizmet ederek ölmek ise tüyden daha hafiftir.”

[Mao Zedong]

 

I. Maskeli Kahramanlar Günü

Kenya’da 20 Ekim, Maşuca Günü’dür; özgürlük savaşçılarımızı ve olağanüstü liderlerimizi andığımız bir gün bu. Ancak 20 Ekim, kompradorların iktidarda olduğu, burjuva propagandasının hüküm sürdüğü Kenya’da sömürücülerin kurtarıcı kılığına girdiği gün haline gelmiştir.

“#KanlıParlamento: 25 Haziran Kenya Kanıyla Yazıldığı İçin Asla Unutulmayacak” başlıklı, insanın yüreğini parçalayan makalesinde, deneyimli sosyal adalet savaşçısı Gitobu Imanyara, “Gerçeği belgelemek, bir sabotaj eylemi değildir. Bir hizmettir. Yabancıların ajandasına ait değildir. Gerçeği belgelemek, zulmün hüküm sürdüğü zamanlarda yerine getirilebilecek en vatansever görevdir” diyordu. Gerçekten de öyle: Imanyara’nın da ısrarla vurguladığı gibi, bizim rolümüz, muhafaza etmektir. Bu yüzden ben de gerçeği belgeliyorum, muktedirlerin gönlünü hoş etmek değil, ulusun uyuyan vicdanını harekete geçirmek için.

II. Kralın Cenazesi ve Solun Krizi

“Kafa karışıklığı yenilginin anasıdır.
Zaferin ilk koşulu, fikir ve amaç netliktir.”
[L. Troçki]

Dün Raila Odinga ismindeki milli burjuva, komprador elit, gençlik ayaklanmasına ihanet eden siyasi lider, toprağa verildi. Bugün medya, bir sınıf arkadaşına övgüler diziyor, bir kompradoru “devrimci aziz” ilan edip, arkasından nostaljik ve şiirsel yalanlarını sıralıyor. Beklendiği gibi, tarih yeniden yazılıyor, tarih çarpıtılıyor, tarih aklanıyor, tarih kayboluyor. Hain ile ihanete uğrayan arasındaki çizgi, bir kez daha belirsizleşti.

Bu sözde kralın vefatından bu yana Kenya Solu tartışmalarla çalkalanıyor. Raila yanlısı reformistler, sınıf mücadelesini ve ampirik analizi terk edip “kralı” romantikleştirerek “yaşasın kral” diye haykırdıkça sol içerisindeki çatlaklar daha da derinleşti. Yoldaşlarıma hatırlatmalıyım ki, o kralın başındaki taç, ihanetle, sınırsız yolsuzluk skandallarıyla dövülmüş, bir vakitler temsiliyet iddiasında olduğu halkın kanıyla yıkanmış bir taç.

Hafta sonu partimiz Afrika Devrimci Sosyalist Birlik’in bir çalışma hücresinde dile dökülen düşünceler, ülkedeki ruh halini eksiksiz yansıtıyordu. Yoldaşların kabulüne göre, Raila sistemi üç kez kurtarmıştı: 1997’de Moi’nin partisine verilen destekte, 2017’deki direniş kampanyasında ve 2024’te 25 Haziran ayaklanmasına yönelik o büyük ihanette. Her seferinde kral, burjuva devletini kitlesel öfkeden kurtarmak için devreye girdi; komprador düzenin gerçek bir koruyucusu oldu.

Gerçekten de öyle. Kenya Afrika Ulusal Birliği’nin (KANU) tesis ettiği diktatörlüğün doksanlarda çöküşün eşiğine geldiği momentten, 2017’deki başarısız direnişe ve 2024’teki büyük ayaklanmaya kadar her olayda Raila Odinga, burjuvazinin en güvenilir itfaiyecisi olduğunu ispatladı. Her yangında çıkıp, kitlesel öfkenin alevlerini, sistemi yutmakla tehdit ettiği anda söndürmeyi bildi.

III. Reformizm, İhanet ve Bir Dönemi Belirleyen Skandallar

Tarihi burjuvazi adına temize çekmek bizim işimiz değil. Raila Odinga, yalnızca bir “demokrasi kahramanı” değildi, aynı zamanda çelişkilerle yüklü bir adamdı. İktidarla flört etme girişimleriyle hayal kırıklığına yol açmış popülist bir reformcuydu. Goldenberg skandalı gibi sayısız yolsuzluk davasından, gençlerin güçlendirilmesi için ayrılan milyarları yutan Kazi Kva Vijana skandalına, muhalefet siyasetini öldürüp rejimi yeniden canlandıran 2018’deki anlaşmayla gerçekleştirilen ihanete dek, siyasi hayatının her dönemi hesaplı bir uzlaşmacılıkla malul. Ailesinin Kisumu gibi şehirlere tahsis edilmiş fonlara el koymasıyla, kurtuluş lafını dilinden eksik etmeyenlerin kapitalist birikim sürecinin kulu kölesi haline geldiklerinin ispatıydı. Örneğin, Temmuz 2019’da Etik ve Yolsuzlukla Mücadele Komisyonu, Odingalar tarafından usulsüzce ele geçirilen Kenya Demiryolları Şirketi’ne ait 60 milyon Kenya Şilini değerindeki iki parsel araziyi geri aldı. Raila, sistemin parçası olmakla yetinmedi. Onu mükemmelleştirdi. O öldüğünde, ülke yas tutarken, siyasi dostları ve liberal ortakları, daha fazla yoksul insanı öldürmek için hesaplar yapmak için hemen kolları sıvadılar. Cumartesi sabahının erken saatlerinde Hindistan’daki hızlı büyümenin artıklarını nefesini tutup bekleyen ülke, gözle görülür şekilde dalgın ve direnemeyecek kadar zayıftı. Yürütme, Kenya’da o fazlasıyla abartılı bir biçimde karşılanan “Ulusal Şok”u kullanarak, tek oturumda sekiz tartışmalı yasa tasarısını geçirdi. Bana göre en dikkat çekici olanı, artık devletin ifade özgürlüğünü kısıtlamak için geniş yetkilere sahip olduğu internet üzerinden yapılan konuşmaların suç sayılmasıydı. Bu hamle, en çok da ülkeyi dönüştürmek için internette örgütlenen gençler ve eylemcileri etkileyecek. Bu insanlar, mahkeme kararı olmadan uygulanacak keyfi yaptırımların kurbanı olacaklar.

Diğer tasarı, büyük ölçüde polise ait gözetim yapılarını ve onun hesap verebilirliğini zayıflatması beklenen Ulusal Polis Hizmetleri Komisyonunda Değişiklikle İlgili Kanun Tasarısı; baskıcı kanunlar yürürlüğe girdiklerinde, bundan sonraki siyasi protestolar daha tehlikeli hale gelecek. Bir diğer tasarı, mahkemelerin yetersiz kamu katılımı nedeniyle anayasaya aykırı ilan ettiği önceki özelleştirme yasalarının ardından gelen Özelleştirme Kanunu Tasarısı. Yoksulların alabildiğine savunmasız olduğu koşullarda, stratejik kamu varlıklarının yakında elitlerin eline geçtiğini göreceğiz. Kamu varlıkları, yakında özel çıkarlara hizmet edecek. Şok doktrini siyasetinin listesi uzayıp gidiyor. Bu devirde IMF ve Dünya Bankası ofislerinde olan biteni pervasızca kahkahalar atarak izleyenlere bakmak gerekiyor.

Bir de günün ilerleyen saatlerinde Kasarani Stadyumu’nda yas tutan, kahramanlarını görmek için itişip kakışırken vurulup öldürülen o dört insanı unutmayalım.

IV. Görgü Tanığı Anlatımı: Siyasal Kültür Olarak Haydutluk

Raila Odinga, Kenya’nın siyasi kültürünü haydutluk ve siyasi kabadayılıkla tamamen yerle bir etti. Nyanza eyaletinde ve halk arasında “yatak odası” olarak bilinen diğer siyasi kalelerinde ayakta kalmaya çalışan Odinga yandaşlarıyla birlikte, terör üzerine kurulu bir düzen inşa etti.

2019’da Njiru’da genç bir örgütçü olarak bu gerici popülist imparatorluğun işleyişine yakından şahit oldum. Yeşil ve ihmal edilmiş bir nehir kıyısı şeridini geri almaya çalışan Hepimiz Biriz adlı bir yardımlaşma grubu bünyesinde, ait olduğum cemaatteki gençleri harekete geçirmiştim. Sonra, Raila’nın sadık piyadelerinden biri olan ve yaklaşık 15 yıl boyunca turuncu Demokratik Hareket Partisi (ODM) üyesi olarak Mabatini Bölgesi İlçe Meclisi’nde (MCA) görevli Wilfred Odalo Oluoch, namıdiğer Rafuok geldi. Aynı yılın Mart ayının ilk haftasında, bir silah ve adamlarla ortaya çıkan bu adam, araziyi ele geçirdi, onu korumak için pala taşıyan kabadayıları ortalığa saldı. Uyuşturucu satıldı, gecekondular dikildi, çevre tahrip edildi. Bunların hepsi de “değişim”in turuncu bayrağı altında yapıldı. Konuyu polise bildirdim, ancak harekete geçemeyecek kadar zayıflardı. O zamanlar ilçe meclisi üyesi olan Mzee Kwetu, Rafuok ile görüştü, sonra bana “işleri oluruna bırakmam” için rüşvet teklif etti. Reddettim. Bu reddi ölüm tehditleri takip etti. Üyeler, can güvenliklerinden endişe duyup kaçtılar. Grup dağıldı. Artık komprador iktidarı güvendeydi.

Bugün aynı adam, Nairobi İl Meclisi Bütçe, Maliye ve Ödenek Komitesi Başkanlığı görevini yürütüyor, ayrıca ekseriyetle işçilerden oluşan Mathare isimli topluluğun parlamentodaki koltuklarına göz dikmiş durumda. Njiru’nun, her bir kapatmasının bir daireye sahip olduğu Obama Malikanesi’ni halk Raila Odinga’nın düzeninin ve siyasi mirasının küçük bir özeti olarak tarif ediyor.

Bu evlerde oturanlar, Raila Odinga’nın adamları. Reformizmin siyasi evlatları. Halka gözdağı verme konusunda ustalaşmış olan bu kişilerin konuştuğu dil, şiddet ve ihanet üzerine kurulu. Tuhaflık, düzenlerinin iliklerine işlemiş. Bu yıl, bir blog yazarı ve Kileleşva’nın yemyeşil mahallelerini temsil eden bir diğer turuncu parti olarak Demokratik Hareket Partisi (MCA) üyesi olan Robert Alai, Kenya’da 7 Temmuz’da demokrasi mücadelesi bünyesinde gerçekleştirilen eylemler (Saba Saba) öncesinde “Sosyal Adalet Merkezlerinin yakılıp yıkılması” çağrısında bulundu. Alai, taban hareketlerine ve aktivistlere açıkça savaş ilan etti. Raila, hiçbir şey söylemedi. Devlete sadık çetelerin, geçen yıl gerçekleşen 25 Haziran ayaklanmasının manevi yükünü omuzlarına almış hareketleri tehdit etmesini sessizce izledi.

Ardından, Saba Saba akşamı, polis 35’ten fazla eylemciyi öldürdü, 107’den fazlasını yaraladı, 1.500'den fazla barışçıl protestocuyu gözaltına aldı. Raila Odinga, halka karşı şiddeti kışkırtan Alai ve ekibinin de desteğiyle bir Ulusal Meclis Diyalogu çağrısında bulundu. İhanetin bir resmi olsaydı, Odinga o resim olurdu.

V. Solun Reformizmi Aşan Değerlendirmeleri

Sol sohbet gruplarımızda ideolojik çizgiler gayet net.

Bir tartışmamızda dile getirdiğim şu cümleler gerilimi gayet iyi özetliyordu:

“Görevimiz, Raila’yı sadece hatırlamak değil, onu tarihsel ve sınıfsal bir bağlama oturtmaktır. Evet, sokakları o canlandırdı, ama amacı neydi? Komprador burjuvazi, halkın öfkesini her daim sahiplendi, onu sermayeyi veya emperyalizmi asla tehdit etmeyen güvenli reformist kanallara yönlendirdi. Sorun şu ki, popülizmi devrimle karıştırdık. Raila, kitle siyasetini icat etmedi; onu kontrol altına aldı. İsyanı moda haline getirdi, ama bu isyan kesinlikle dönüştürücü değildi.”

Yoldaş Şiraz Durrani, bu sözlerime benim de katıldığım şu tespitleri ekledi: “Emperyalizm, ‘bizim’ liderlerimizi seçerken ‘iyi polis, kötü polis’ politikasına başvurur. İkisini de reddedelim.”

Bu tartışmalarda ortaya koyduğum tepkilerim gayet açık ve netti: yasımız, mücadeleyi yumuşatmak yerine keskinleştirmelidir. Önümüzdeki tehlike, duygunun çelişkiyi bulanıklaştırdığı ve burjuva ahlakının bize analiz yapmadan yas tutmayı öğrettiği ideolojik silahsızlanma ve sınıf bilincinin eksikliğidir.

Pio Gama Pinto’nun yaptığı uyarıda dile getirdiği gibi, “Kenya’nın Uhuru’su (özgürlüğü), aç kalma ve cehalet içinde yaşama özgürlüğüne dönüşmemelidir.”

Küresel sermayeye göbekten bağlı bir komprador diktatörlük koşullarında, reformistlerle birlik olmak teslimiyetten başka bir sonuç vermez. Kenya’nın bugünkü sorunu sadece liderlik değil, komprador diktatörlüktür; yani halkına değil, emperyalist finans kapitale sadık bir rejim. Görevimiz, reformizmle uzlaşmak değil, sınıfsal ayrımları netleştirmektir.

VII. 25 Haziran’dan Sonra: Kitleler Yola Çıktı

Gençliğin kendi kanıyla tarih yazdığı 25 Haziran 2024 sonrası halk, parlamenter siyasetin ötesine geçti. Sokaklar, gerçek parlamento haline geldi. İsyan, Raila’nın, burjuva partilerinin ve liberal reform yanılsamasının ötesine geçerek olgunlaştı.

Parlamenter siyasetin önemsizleşmesi an meselesiydi. İnsanlar yoluna devam etti. Küresel siyaset de onlarla birlikte hareket ediyor. Geçen yılki gençlik ayaklanmasının öncüsü, başka ülkeleri kuşatıyor: Bangladeş, Madagaskar, Nepal gençleri, devleti 48 saat içinde devirdi ve şimdi Peru ayaklanıyor. Bu, kapitalist sisteme karşı küresel hoşnutsuzluğun bir yansıması.

Kararnameler düzeninin pekiştiği, kitlelerin tam kurtuluş için seferber olduğu koşullarda Kenya solunun belirli bir kısmının burjuva reformistleri için yas tutup anma müsamereleri planlaması, nostaljisinin tuzağına düşmesi, kendisini bir alana hapsetmesi, kendi ağırlığı altında ezilmesi kadar saçma bir şey yok. Gerçek sol bu mudur? İleri işçiler ve eylemciler olmadığını görüyor.

VIII. Gerçek Kahramanlar (Şucaa)

Öyleyse bugün, sistemin kendisine sadık evlatlarını allayıp pulladığı, sahte peygamberlerini defnettiği koşullarda, adı anılmayanları, kutsanmayanları, felç olmuş bir sağlık sisteminin orta yerinde, hastanelerde ve dispanserlerde acı çeken hastaları, devlet şiddetiyle kayıp yakınları için sürekli adalet arayan aileleri, her gün hiçbir sonuç alınmaksızın kaçırılıp öldürülen gençleri, saklanan yoldaşları, daha iyi bir Afrika için slogan atan çocukları, benim gibi hayatta kalma mücadelesi veren, devlet tarafından avlanan, travma, bitkinlik ve umutsuzlukla mücadele eden eylemcileri ve organik aydınları onurlandırmak için ayağa kalkalım. Hepimiz, aklımızı korumak, güvende olmak, hayatta kalmak için mücadele ediyoruz; tüm bunlar olurken de yorgun bedenlerimizde kurtuluş hayalini taşıyoruz.

Bugün, Micere Mugo, Açieng Oneko, Bildad Kaggia, Dedan Kimazi, Mekatilili va Menza, Oginga Odinga, Muthoni Nyanjiru, Pio Gama Pinto ve Makhan Singh gibi devrimci atalarımızın ruhuyla, ezilenlerin kahraman, gerçek kurtarıcılar olduğunu ilan edelim. Biz, unutulmuş, ihmal edilmiş, göz hapsinde tutulan ama iradesi hiçbir şekilde kırılmamış şucaalarız. Tarihimiz, siyasi, ekonomik ve teorik mücadeleyle çarpıtılmadan yazılmaya devam edecek. Daha yeni başladık. Henüz uhuru/özgür değiliz. Uhuru mücadelesi durdurulamaz.

#ToprakAşHürriyet yürüyüşüne katıl.

Afrika Moja! Afrika Huru! Afrika ya Kijamaa!

[Birleşik Afrika! Özgür Afrika! Sosyalist Afrika!]

Okaka Onyango
21 Ekim 2025
Kaynak

Yazının Tamamı