Dağıstan Halkları Kongresi

Dağıstan Halkları Kongresi, 13 Kasım 1920’de Temir Han Şura kasabasında toplandı. Kongreye yaklaşık 300 delege katıldı. J. V. Stalin’in Dağıstan’ın özerkliğini ilan etmesinin ardından, G. K. Orconikidze, kongreyi selamlayan bir konuşma yaptı. Kongre, Dağıstan halkları ile Sovyet Rusya’nın emekçi halkları arasındaki kopmaz bağları teyit eden bir karar aldı.

* * *

1. Dağıstan’a Özerk Sovyet Statüsü Verilmesiyle İlgili Açıklama

Yoldaşlar, Rusya Sosyalist Federatif Cumhuriyeti Sovyet Hükümeti yakın zamana kadar hem Güney'de hem de Batı'da Polonya ve Wrangel'e karşı dış düşmanlara karşı savaşla meşguldü ve enerjisini buna adamaya ne zamanı ne de fırsatı vardı.

Wrangel'in ordusunun ezilmesi ve zavallı kalıntılarının Kırım'a kaçması ve Polonya ile barışın sağlanmasıyla birlikte, Sovyet Hükümeti Dağıstan halkının özerkliği sorununu ele alma konumundadır.

Rusya'da geçmişte iktidar çarların, toprak ağalarının, fabrika ve atölye sahiplerinin elindeydi. Geçmişin Rusya'sı, çarların ve cellâtların Rusya’sıydı. Rusya, eski Rus İmparatorluğu’nun halklarını ezerek, onlara zulmederek yaşıyordu. Rus Hükümeti ise, Rus halkı da dâhil tüm zulmettiği halkların iliğini emerek, gücünü sömürerek ayakta duruyordu.

O vakitler tüm halklar Rusya’ya lanet okuyorlardı. Artık o dönem geride kaldı. O Rusya öldü, toprağa gömüldü ve bir daha asla dirilmeyecek.

Çarların zalim Rusya’sının küllerinden yeni bir Rusya doğdu: İşçilerin ve köylülerin Rusyası.

Rusya halkları için yeni bir hayat başladı. Çarların ve plütokratların, toprak ağalarının ve fabrikatörlerin boyunduruğu altında acı çeken bu halklar için bir kurtuluş dönemi başladı.

Ekim Devrimi’nin, iktidarın işçi ve köylülerin eline geçip komünist iktidar haline geldiği yeni dönemi, yalnızca Rusya halklarının kurtuluşuyla işaret etmekle kalmıyor, aynı zamanda Batılı emperyalistlerin zulmüne maruz kalan Doğu halkları da dâhil olmak üzere genel olarak tüm halkların kurtuluşu sorununu da gündeme getiriyor.

Rusya, kurtuluş hareketinin bir kolu haline gelmiş, sadece ülkemizdeki halkları değil, tüm dünya halklarını harekete geçirmiştir.

Sovyet Rusya, tüm dünya halkları için zalimlerin boyunduruğundan kurtuluş yolunu aydınlatan bir meşaledir.

Düşmanlarına karşı kazandığı zafer sayesinde artık iç kalkınma sorunlarıyla meşgul olabilecek duruma gelen Rusya Hükümeti, Dağıstan’ın özerk olması gerektiğini, iç yönetim hakkına sahip olacağını, ancak Rusya halklarıyla kardeşlik bağlarını koruyacağını söylemeyi gerekli görmektedir.

Dağıstan, kendine has özelliklerine, yaşam biçimine ve geleneklerine göre yönetilmelidir.

Dağıstan halkları nezdinde şeriatın büyük önem taşıdığı söyleniyor. Ayrıca, Sovyet iktidarının düşmanlarının, şeriatı yasakladığına dair söylentiler yaydığı da bize bildirildi.

Rusya Sosyalist Federatif Sovyet Cumhuriyeti Hükümeti tarafından, bu söylentilerin asılsız olduğunu burada belirtmem için yetkilendirildim. Rusya Hükümeti, her halka kendi yasaları ve gelenekleri temelinde kendini yönetme hakkını tam olarak bahşetmektedir.

Sovyet Hükümeti, müşterek hukuk olarak şeriatın, Rusya’da yaşayan diğer halkların hukuku gibi tam yetkiyi haiz olduğunu düşünmektedir.

Dağıstan halkı kendi kanun ve geleneklerini korumak istiyorsa, bunlar korunmalıdır.

Aynı zamanda, Dağıstan’ın özerkliğinin Sovyet Rusya’dan ayrılması anlamına gelmediğini ve gelemeyeceğini belirtmeyi gerekli görüyorum. Özerklik, bağımsızlık anlamına gelmez. Rusya ile Dağıstan arasındaki bağ muhafaza edilmelidir, çünkü ancak o zaman Dağıstan özgürlüğünü koruyabilir. Sovyet Hükümeti’nin Dağıstan'a özerklik vermesinin nihai amacı, yereldeki güçler içerisinden dürüst, sadık ve halkını seven kişileri seçip, Dağıstan’ın hem ekonomik hem de idari tüm idari organlarını onlara emanet etmektir. Dağıstan’daki sovyet iktidarı ile halk arasında tesis edilecek güçlü bağ ancak bu sayede kurulabilir. Sovyet Hükümeti’nin, yereldeki güçlerin iş birliğini sağlayarak Dağıstan’ı daha yüksek bir kültürel seviyeye yükseltmekten başka bir amacı yoktur.

Sovyet Hükümeti, halkın en büyük düşmanının cehalet olduğunu bilmektedir. Bu nedenle, yerel dillerde faaliyet gösteren mümkün olduğunca çok sayıda okul ve idari organın kurulması gerekmektedir.

Sovyet Hükümeti, bu yolla Dağıstan halklarını eski Rusya’nın içine sürüklediği cehalet bataklığından kurtarmayı ummaktadır.

Sovyet Hükümeti, Dağıstan’da, Türkistan ile Kırgız ve Tatar cumhuriyetlerinin şu an sahip olduğu özerkliğin aynısının kurulmasının gerekli olduğunu düşünmektedir.

Sovyet Hükümeti, Dağıstan halklarının temsilcileri olan sizlerin, Dağıstan Devrim Komitesi’ne, Dağıstan için bir özerklik planı üzerinde çalışmak üzere Moskova’ya gönderilecek temsilcileri seçmesi talimatını vermenizi tavsiye ediyor. Bu amaçla, en yüksek Sovyet yetkilileriyle birlikte, Dağıstan için bir özerklik planı üzerinde çalışılacaktır.

Son zamanlarda Güney Dağıstan’da yaşanan olaylar, General Wrangel’in ajanı olarak hareket eden hain Gotsinski’nin Dağıstan’ın özgürlüğünü ortadan kaldırmaya çalışmasıyla ilgilidir. Aynı Wrangel, Denikin komutasında Kuzey Kafkasya’daki isyancı dağlılarla savaşmış ve köylerini tahrip etmiştir. Bu olaylar çok manidardır.

Kızıl partizanlar tarafından temsil edilen Dağıstan halkının, Sovyet iktidarını savunmak için Gotsinski’yle savaşarak kızıl bayrağa olan bağlılığını gösterdiğini belirtmeliyim.

Dağıstan emekçi halkının düşmanı Gotsinski'yi kovarsanız, Dağıstan’a özerklik verilmesi konusunda en yüksek Sovyet otoritesinin size duyduğu güveni haklı çıkarmış olursunuz.

Sovyet Hükümeti, Dağıstan’a gönüllü olarak özerklik tanıyan ilk hükümettir.

Dağıstan halkının Sovyet Hükümeti’nin güvenini haklı çıkaracağını umuyoruz.

Yaşasın Dağıstan Halklarının Rusya Halklarıyla Birliği!

Yaşasın Dağıstan Sovyeti’nin Özerkliği!

2. Son Sözler

Yoldaşlar, Sovyet iktidarının son düşmanının da yenildiği düşünüldüğünde, Sovyet Hükümeti’nin Dağıstan’a gönüllü olarak tanıdığı özerkliğin siyasi önemi daha da belirginleşmektedir.

Dikkat edilmesi gereken bir gerçek var. Çarlık hükümeti ve genel olarak dünyadaki burjuva hükümetleri, çoğunlukla halka taviz verir, ancak koşulların zorlamasıyla mecbur kaldıklarında bir veya iki reformu gerçekleştirmekle yetinir. Sovyet Hükümeti ise Dağıstan’a özerkliği tümüyle gönüllü olarak, başarısının zirvesindeyken tanımaktadır.

Bu, Dağıstan’ın özerkliğinin Dağıstan Cumhuriyeti’nin hayatının güvenli ve yıkılmaz temeli olacağı anlamına geliyor. Çünkü yalnızca gönüllü olarak verilen özerklikler güvence altındadır.

Sonuç olarak, gelecekte ortak düşmanlarımıza karşı mücadelede Dağıstan halklarının, Sovyet Hükümeti’nin kendilerine duyduğu yüksek güveni haklı çıkaracağına dair umuduna vurgu yapmak isterim.

Yaşasın Özerk Sovyet Dağıstan!

J. V. Stalin
Sovetsky Daghestan
Sayı. 76
17 Kasım 1920
Kaynak