Beyaz Feminizm

Beyaz feminist, beyazlığın ve buna bağlı ırksal ayrıcalığın, beyaz feminist kaygılarını, gündemlerini ve inançlarını tüm feministlerin ve feminizmin görüşleri olarak genele teşmil etmede oynadığı rolü dikkate almayı reddeden kişidir.

Beyaz feminist olmak için beyaz olmanız gerekmez. Ayrıca, beyaz ve feminist olup beyaz feminist olmayabilirsiniz de.

Bu terim, öznesinin ırksal kimliğini tanımlamaktan çok, Batı’ya bir şekilde hâkim olan feminizm anlayışında kökleşmiş varsayımlar ve davranışlar setini tanımlar. Çoğu beyaz feminist, gerçekten de beyazdır; beyaz feminizmin merkezini beyazlık teşkil eder.

Bir beyaz feminist, samimiyetle “kesişimsellik” ilkelerini benimseyen, yani feminizmin ırk, inanç, sınıf, engellilik gibi çizgilerle ayrıştırılmış yapısal eşitsizlikleri dikkate alması gerektiğini düşünen bir kadın olabilir. Ama bu kadın, nedense feminist hareketin görmezden geldiği, silip attığı veya dışladığı beyaz olmayan kadınlara alan açamaz.

Beyaz feministler insan hakları için gerçekleştirilen yürüyüşlere katılabilir, Siyahi, Asyalı ve Melez arkadaşlara sahip olabilir, bazı durumlarda kendileri de Siyahi, Asyalı veya Melez olabilir, ama bir biçimde Siyahi, Asyalı ve Melez kadınların deneyimlerini, dolayısıyla ihtiyaç ve önceliklerini yok sayan örgütsel yapılara veya bilgi sistemlerine bağlanırlar.

Genel manada beyaz feminist olmak, basitçe, “tüm” kadınlarla dayanışma içinde olduklarını ve cinsiyet eşitliğini desteklediklerini iddia ederken, beyaz olmayan insanlar hilafına beyazların üstünlüğü görüşüne sunulmuş faydaları bir biçimde kabul eden kişi olmak demektir.

Against White Feminism: Notes On Disruption [“Beyaz Feminizme Karşı: Yol Açtığı Parçalanma Süreci Üzerine Notlar”] isimli kitap, feminizm içerisindeki beyazlığa yönelik bir eleştiridir. Amacı, yerine yenisi, daha iyisi gelebilsin diye nelerin çıkarılması ve nelerin yıkılması gerektiğini göstermektir.

Kitap, mevcut yapılara Siyahi, Asyalı veya Melez kadınların eklenmesinin tek başına neden işe yaramadığını açıklar. Bir eleştiri olduğundan, Siyahi, Asyalı ve Melez kadınlar arasında ve içerisinde ortaya çıkmış görüşlere yer verememiştir.

Bu işi başkaları üstlendi. Burada ortaya konulan çabanın hakkının verilebilmesi için, sorunun üzerindeki örtünün kaldırılması gerekiyor.

Bu kitap, “beyazlık” denilen olgunun feminist hareket içerisinde ne yaptığını ele alıyor; benzer bir çalışma, beyazlığın lezbiyen, gey, trans ve queer hareketleri içinde nasıl işlediği konusunda da yapılabilir, yapılmalıdır.

Burada amaç, beyaz kadınları feminizmin dışına atmak değil, tüm ayrıcalık ve üstünlük varsayımlarıyla birlikte, beyazlığı kesip atmak, böylece tüm kadınların özgürleşme ve güçlenme sürecine destek olmaktır.

Rafiya Zekeriya

[Kaynak: Against White Feminism: Notes on Disruption, W. W. Norton & Company, 2021.]