Semaun
(1899-1971) Endonezya Komünist Partisi’nin ilk başkanıdır. 1915’te, henüz on
altı yaşında iken Tren ve Tramvay Personeli Birliği’ne üye olur. Demiryolu
işçisi olarak çalışırken işi bırakıp tüm vaktini sendika çalışmalarına ayırmaya
başlar. Hint Adaları Sosyal Demokrat Derneği’nin Surabaya bürosunun başkan
yardımcılığı görevini üstlenir. Bu dernek sonrasında EKP’ye dönüşecektir.
1918
yılında Semaun, Sarekat Islam’ın [İslam Birliği] lider kadrosuna dâhil edilir.
Hollanda Doğu Hint Adaları’nda epey güçlü olan bu milliyetçi örgüt içerisinde
yürüttüğü çalışmalar sonrası, Mayıs 1921’de kurulan EKP’nin ilk başkanı olur.
Sınıf mücadelesi ve İslam konusunda yaşanan tartışmaların ardından Sarekat
Islam ve EKP, Ekim ayında ayrışır. Semaun bu dönemde Moskova’ya gider.
Başkanlık koltuğuna Tan Malaka oturur. Mayıs 1922’de ülkeye dönen Semaun,
tekrar başkan olur ve yeniden EKP’nin Sarekat Islam üzerinde nüfuz sahibi
olması için uğraşır.
1923’te Tren ve Tramvay Personeli Birliği demiryolu sendikası olarak bir grev örgütler. Hollanda devleti bu grevi bastırır, ardından da Semaun’u sürgüne gönderir.
Semaun Sovyetler’e gider ve burada yaklaşık otuz yıl kalır. Hollanda’da faal
olan Endonezyalılar Birliği’nin düzenlediği birkaç etkinlikte konuşmalar yapar.
Ayrıca Doğu Emekçileri Komünist Üniversitesi’nde bir süre eğitim alır.
Ülkenin
bağımsız olması üzerine ülkesine döner. Cakarta’ya yerleşir ve burada 1959-1961
arası dönemde idareci olarak çalışır. Ayrıca Bandung’daki Padjadjaran
Üniversitesi’nde ekonomi dersleri verir.
Semaun,
aşağıdaki konuşmayı 25 Haziran 1924 günü, Komintern’in beşinci kongresinde
yapmıştır.
● ● ●
Yoldaş
Zinovyev’in de çok doğru bir biçimde gözlemlediği üzere, sömürgecilerin mülkü
olan ülkelerde bizim o sömürgelerle kurduğumuz işbirliğini daha da
güçlendirmemiz gerekmektedir.
Yoldaş
Wynkoop, bu seçeneğin Hollanda için de geçerli olduğunu söylemiştir. Oysa biz
biliyoruz ki durum hiç de öyle değildir.
Doğrudur,
Hollanda’da parti doğru bir hattı takip edip “Hint Adaları Hollanda’dan Kopsun”
sloganını benimsemiştir. Ama pratikte Endonezya’da devrimci hareket, gücünü
esas olarak Rus devriminin elde ettiği nüfuza ve yürütme kurulunun sunduğu
yardıma borçludur, dolayısıyla Hollanda’daki partinin yürüttüğü çalışmaların
rolü esasen sınırlıdır.
Hollanda’daki
partinin programı o kadar da kötü değildir, ama pratiğinin programına
uymadığını söylemek gerekmektedir. Hollanda ile Endonezya arasındaki bağ
gerçekte çok zayıftır, bu sebeple, parti de vaktinin büyük bir bölümünü
Hollanda’daki hareket ve parti içindeki çelişkilere ayırmaktadır.
Örneğin
Endonezya’da parti, o son büyük demiryolu grevi esnasında mücadeledeki yerini
alırken, Hollanda’daki parti Kızıl Sendika Enternasyonali’ne [Profintern] üye
olma hakkı kazanan Emek Sekretaryası (Sendikacılar) ile yaşadığı çatışmayla
uğraşmaktadır.
Hollanda’daki
parti, Endonezya’daki harekete pratikte hâlen daha yeterince destek
sunamamaktadır, çünkü bu parti çok güçsüzdür. Partinin acilen güçlenmesi,
böylelikle Endonezya’daki harekete destek sunması gerekmektedir. Umarız beşinci
kongre, Hollanda’daki parti için doğru olan hattı tayin etmek adına gereken
çabayı ortaya koyacaktır.
Aynı
zamanda kongre sayesinde sömürgelerde ve doğu ülkelerinde yürütülen
çalışmaların hem yürütmenin gayretleri, hem de emperyalist ülkelerdeki
yoldaşlarımızın sömürgelerde yaptıkları çalışmalar üzerinden güçleneceğini
umuyoruz.
Semaun
25 Haziran 1924
Kaynak